Ό,τι πολύ αγάπησα: ποίηση & μουσική
Μ’ αρέσουν τα ποιήματα που ζουν στο δρόμο, έξω απ’ τα βιβλία: αυτά που τουρτουρίζουν στις γωνιές κι όλο καπνίζουν σαν φουγάρα…Ασαφής προσδοκία (Γιάννης Τόλιας)
Ασαφής προσδοκία
Η σκέψη μου
δεν μπόρεσε
σωστά να σε πλάσει
Με τιμώρησες
και δεν ήρθες ποτέ.
Από τη συλλογή Μωβ σημαία (1981) του Γιάννη Τόλια
Πηγή: Γιάννη Τόλιας: Ό,τι άγγιξα κι ό,τι θυμάμαι [ποιήματα 1981-2011] (εκδ. Γαβριηλίδης, Αθήνα, 2011)
Πόδια ανάλαφρα, γερά… (Κώστας Ριτσώνης)
Χρήστος Γκάρτζος & Σώτια Τσώτου, Αθήνα
(τραγούδι: Γιώργος Νταλάρας / δίσκος: Οι Μάηδες οι ήλιοι μου (1978))
Πόδια ανάλαφρα, γερά
χρειάζονται μες στην Αθήνα
και τα δικά μου είναι κουρασμένα
χρειάζονται σύγχρονα παπούτσια
για να οργώσεις τους μεγάλους δρόμους
γόνατα δυνατά
για να σκαρφαλώσεις στις μεγάλες σκάλες
Οι παλιές μου αρθρώσεις
είναι φθαρμένες
οι παλιές μου σόλες
σκίζονται
τα παλιά μου πόδια λυγίζουν
μπρος στις ανηφόρες
που με περιμένουν χωρίς έλεος
μέσα σε μια πολιτεία
που θέλει να μ’ εξαφανίσει
Από την έκδοση 151 ποιήματα του Κώστα Ριτσώνη (εκδ. Ποιήματα των φίλων, Αθήνα, 2011)
Γιορτινές ευχές (Γιόλα Αργυροπούλου-Παπαδοπούλου)
Θοδωρής Παπαδόπουλος & Σμαρώ Παπαδοπούλου, Με δυο ευχές
(τραγούδι: Μελίνα Κανά / δίσκος: Φέγγει αλλιώτικα (2003))
Γιορτινές ευχές
Ημέρα της γιορτής μου.
Χτύπησε το τηλέφωνο
κι άκουσα τη φωνή σου
να μου ψιθυρίζει γλυκά
ευχές γιορτινές.
Και ξαφνικά
ο ήχος αυτής της φωνής
έγινε μια γραμμή φωτός
που χώρισε τη ζωή μου
σε δυο μέρη.
Σ’ εκείνο του παρελθόντος,
όπου ποτέ δεν γιόρταζα.
Και σ’ εκείνο του μέλλοντος,
όπου η κάθε μέρα θα είναι
μέρα γιορτής.
Αδημοσίευτο ποίημα από την ανέκδοτη ποιητική συλλογή Ανάσες ψυχής της Γιόλας Αργυροπούλου-Παπαδοπούλου
Χρόνια πολλά, Γιόλα. Και του χρόνου!
Πράσινο (Παυλίνα Παμπούδη)
Dan Ar Braz, Theme For The Green Lands (1994)
Πράσινο
Έχω πράσινα μάτια και το δικαίωμα να ορίσω
Καθώς το αγριόχορτο
Τα έργα των πολιτειών και τη μοναξιά των μνημείων.
Το δικαίωμα να διαγράψω την Ιστορία
Καθώς ο μικρότερος αδελφός, που κατέβηκε στο πηγάδι
Και βγήκε στον ουρανό.
Το δικαίωμα να συλλαβίσω φύλλα κι αγκάθια
Καθώς αειθαλές
Στους πνεύμονες των πάρκων
Και στην ασυδοσία της ρεματιάς.
Η έπαρσή μου είναι του πράσινου
Κι έχω δικαίωμα,
Επιβάλλοντας σιωπή στην έρημο, ν’ αφουγκραστώ
Τη λαχτάρα μου να υπάρξω, που διακλαδίζεται,
Βαθιά, ραγίζοντας
Την πιο δυνατή λαχτάρα μου, να υπάρξει
Ο κόσμος.
Από τη συλλογή Σχεδόν χωρίς προοπτική δυστυχήματος (1971) της Παυλίνας Παμπούδη
Πηγή: συγκεντρωτική έκδοση Παυλίνα Παμπούδη / Ποιήματα 1971-1993 (εκδόσεις Κέδρος, Αθήνα, 2002)
Θαλασσινό 1 (Ιφιγένεια Διδασκάλου)
Δημήτρης Παπαδημητρίου & Οδυσσέας Ελύτης, Όλα τα πήρε το καλοκαίρι
(τραγούδι: Ελευθερία Αρβανιτάκη / δίσκος: Τραγούδια για τους μήνες (1996))
[Εικονοποίηση βίντεο: Τζούλια Φορτούνη]
Θαλασσινό 1
Χτες και προχτές
κάθε μέρα
πασχίζαμε να μετρήσουμε τη χαρά μας.
Ήταν η καρδιά μου λεύτερη
άνοιγε σαν πέλαγο
άνοιγε καθώς η αγάπη μου.
Κι ήταν ατέλειωτη η θάλασσα
κι ήταν απέραντη η αμμουδιά
κι έγραφαν τα κοχύλια στον άμμο τ’ όνομά σου.
*
Πάνω στον άμμο
χτύπησε το κύμα
κι έσβησε τ’ όνομά σου.
Οι χτεσινές μέρες ανεμίζουν
το μαντήλι του αποχαιρετισμού
για μένα
για τα πουλιά
για τον ήλιο.
Η θάλασσα με ρώτησε πού πάω
κι εγώ σε φώναξα πού πας.
Κανείς δεν απάντησε
κι ο αντίλαλος έφυγε
με τα καράβια
με τους γλάρους
με το καλοκαίρι…
Από τη συλλογή Μνήμες και παρουσίες (1964) της Ιφιγένειας Διδασκάλου
Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα / Ιφιγένεια Διδασκάλου
Στην ακροθαλασσιά (Γιόλα Αργυροπούλου-Παπαδοπούλου)
Σταύρος Ξαρχάκος & Ιάκωβος Καμπανέλλης, Νανούρισμα
(μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος & Λάκης Καρνέζης, τραγούδι: Γρηγόρης Μπιθικώτσης / δίσκος: Κόσμε αγάπη μου (1969))
Στην ακροθαλασσιά
Κάθισα στη ακροθαλασσιά
σαν μικρό παιδί
κι έχτισα το σπίτι μας.
Με άμμο.
Σε λίγο,
ήρθ’ ένα κύμα
και το γκρέμισε.
Κι εγώ έκλαψα.
Έπειτα, το ξανάχτισα.
Μα ήρθε κι άλλο κύμα
και το ξαναγκρέμισε.
Κι ύστερα
κι άλλο κι άλλο κι άλλο.
Στέρεψαν τα δάκρυά μου.
Φεύγοντας,
άκουσα τη φωνή σου
να μπερδεύεται
με τους ήχους της θάλασσας.
«Μη κλαις, μάτια μου.
Το σπίτι μας θα το χτίσουμε
στην ακροθαλασσιά του ονείρου.
Κι εκεί
δεν θα το γκρεμίσει κανείς.
Γιατί δεν θα υπάρχει άλλος κανείς.
Μονάχα εμείς
και τα κύματα της ευτυχίας μας.»
Αδημοσίευτο ποίημα από την ανέκδοτη ποιητική συλλογή Άρωμα νοσταλγίας της Γιόλας Αργυροπούλου-Παπαδοπούλου
Εκείνον τον Ιούλη του ’74 (Ανδρέας Καρακόκκινος)
Μιχάλης Χριστοδουλίδης & Μιχάλης Κακογιάννης, Ένα Σαββάτο
(τραγούδι: Γιώργος Νταλάρας / δίσκος: Ες γην εναλίαν Κύπρον (1992))
Εκείνον τον Ιούλη του ’74
Εκείνον τον Ιούλη
το μεταξένιο πέπλο
που κένταγες τις νύχτες
απλώθηκε πάνω από τα όνειρα
να σου χαρίσει τη χαρά
έτσι όπως το σχεδιάσανε
οι μοίρες της ζωής σου.
Λευκές δαντέλες, γιασεμιά
μια λαμπάδα κατάλευκη
δίπλα στο τραπέζι του χορού
κι εσύ βασίλισσα σαν από παραμύθι.
Εκείνον τον Ιούλη
οι τρεις θεές που όριζαν
τα πεπρωμένα του θανάτου
χάραξαν στους χάρτες τη γραμμή
κι από τη θάλασσα ξεχύθηκε φωτιά
με κόκκινα χέρια σαν μαχαίρια
έκοψε το αύριο και τη χαρά στα δυο,
από το ματωμένο γέλιο κύλησε δάκρυ.
Κι εσύ διωγμένη απ’ τη γιορτή
τριγύρναγες στο δάσος σαν ξωτικό
και γέλαγες απεγνωσμένα.
[Αφιερωμένο]
Ανέκδοτο ποίημα του Ανδρέα Καρακόκκινου (δημοσιεύτηκε στη σελίδα του ποιητή στο Facebook στις 19 Ιουλίου του 2011)
Σήμερα μαύρος ουρανός, σήμερα μαύρη μέρα… (λαϊκός θρήνος της Μεγάλης Παρασκευής)
Σήμερα μαύρος ουρανός, σήμερα μαύρη μέρα… (λαϊκός θρήνος της Μεγάλης Παρασκευής)
(διασκευή Χρόνη Αηδονίδη / τραγούδι: Χρόνης Αηδονίδης & Νεκταρία Καραντζή / δίσκος: Επικράνθη (2006 / εκδόσεις Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος)
Ο Κώστας Παπαδόπουλος παίζει τον «Επιτάφιο» / «1002 νύχτες», Τετάρτη 20 Απριλίου 2011
[Κώστας Παπαδόπουλος & Μάριος Κώστογλου, Πριγκηπέσσα, Θεσσαλονίκη, 25 Φεβρουαρίου 2009: Όμορφη πόλη (Μίκη & Γιάννη Θεοδωράκη)]
[Λουκάς Νταράλας & Ευάγγελος Πρέκας,Το βουνό (μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος, τραγούδι: Σταυρούλα Μανωλοπούλου) / από την εκπομπή του Πάρη Μήτσου «Τα παντελόνια είναι περίεργα ρούχα» στον 902 tv προς τιμήν του Κώστα Παπαδόπουλου το 2007]
Ο Κώστας Παπαδόπουλος, η Σταυρούλα Μανωλοπούλου (τραγούδι) και ο Μάριος Κώστογλου (κιθάρα, τραγούδι) εμφανίζονται τη Μεγάλη Τετάρτη 20 Απριλίου 2011 στη μουσική σκηνή «1002 νύχτες».
Θ’ ακούσουμε το έργο Επιτάφιος του Γιάννη Ρίτσου, όπως το μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης, και, αμέσως μετά, πολλά από τα καλύτερα τραγούδια του 20ού αιώνα έτσι όπως τα πρωτόπαιξαν ο Κώστας Παπαδόπουλος και ο Μάριος Κώστογλου. Μαζί τους μια εξαιρετική τραγουδίστρια της νεότερης γενιάς, η Σταυρούλα Μανωλοπούλου.
1002 νύχτες
Καραϊσκάκη 10 (στοά), από Ερμού 104, Ψυρρή
Τηλ.: 210 331 7293-4, Fax.: 210 331 7295
email: info@1002nyxtes.gr
http://www.1002nyxtes.gr
Βίκυ Παπαπροδρόμου
greek-translation
Ελένη Μπέη
