Κωστής Μοσκώφ: [Χαράχτηκες βαθιά στην ύλη μου…]

[Ενότητα 4 Του πατέρα αφέντη]

Χαράχτηκες βαθιά στην ύλη μου
εκεί, στο Σπήλαιο,
ανάμεσα στο Κάστρο και στο Καράβι…
Δεν μπόρεσες να μείνεις,
δεν τόλμησες.
Και Εγώ
μοίρασα το σώμα μου
αντίδωρο
στα σκυλιά…

Ωστόσο, τις νύχτες στα όνειρα,
αιώνες τώρα,
πάντοτε έρχεσαι…

Ποθώ πάλι να σαρκωθείς, Πατέρα,
να αγγίξω το πέλμα Σου
— το χώμα, απ’ όπου Εσύ, το Φως,
έχεις βλαστήσει…

3.1.57-26.6.88

Από τη συλλογή Για τον Έρωτα και την Επανάσταση (1989) του Κωστή Μοσκώφ

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κωστής Μοσκώφ

Κωστής Μοσκώφ: [Το φως…]

[Ενότητα 3 Εννέα σχόλια στον Σεφέρη]

Το φως, και αυτό μελλοθάνατο,
ωστόσο,
ακόμα σπαράζει…

Από τη συλλογή Για τον Έρωτα και την Επανάσταση (1989) του Κωστή Μοσκώφ

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κωστής Μοσκώφ

Κωστής Μοσκώφ: [Τα δέοντα τελέστηκαν λαμπρά…]

[Ενότητα 1]

Τα δέοντα τελέστηκαν λαμπρά,
κηδείες, μνημόσυνα,
γιορτές για την πρώτη χιλιετηρίδα,
και άλλες γιορτές
για τη δεύτερη…

Περίμενα αυτός ο θάνατος
να μας ενώσει
— όμως εσύ δε φάνηκες∙
η Άβυσσο βυθίστηκε
είκοσι αιώνες ακόμα,
μέσα στην Απουσία…

Από τη συλλογή Για τον Έρωτα και την Επανάσταση (1989) του Κωστή Μοσκώφ

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κωστής Μοσκώφ

Κωστής Μοσκώφ: [Σε ποιαν Άβυσσο…]

[Ενότητα 2 Πυρπολούμαι]

Σε ποιαν Άβυσσο, σε ποια χοάνη μυστική να ψάξουμε να βρούμε τον Έρωτα που τον οδηγήσαμε στον θάνατο, για να μη μας πυρπολήσει;
Και γιατί τελικά να μη μας πυρπολήσει; Στην Πράξη του λαού μας μες στον Καιρό, στη ζωντανή διαχρονική μας παράδοση, η «θεότητα», με τη θεολογική συμβολική αυτής της παράδοσης, είναι η πυρπολούσα το Εγώ μας αγάπη, η «καύση καρδίας», ο «μανικός Έρωτας». Ευσεβιστές ωστόσο, ολοένα μέσα στη μεταπρατική, εξαρτημένη κοινωνία μας πιο δυτικότροποι, επιζητούμε στη ζωή τη μερικότητα, τα επιμέρους προϊόντα της, όχι την ίδια την ουσία της, την πιο βαθιά της υπόσταση: ζητάμε τον πλούτο ή την επιτυχία, απολησμονώντας πως ο βασικός πλούτος είναι ο μανικός Έρωτας, η πυρπόλησή μας για τον Άλλο, ενσαρκωμένο στο κάθε Εσύ που αγαπάμε, προοίμιο αναγκαίο για την πυρπόλησή μας για την ανθρωπότητα ολόκληρη — το Όλο Σώμα μας…
Όπως λέει ο σύγχρονός μας Περουβιανός Αγιορείτης, ο Συμεών Γρηγοριάτης — τα νυν Σταυρονικητιανός: «… Να μη χρησιμοποιείς την Πράξη ως λίπασμα για να καρπίσει ένας κόσμος αλλοτριωμένος, αλλά να τη χρησιμοποιούμε για να ανατινάξει αυτό τον αλλοτριωμένο κόσμο».
Μετουσιώνοντας τον κόσμο από ύλη διασκορπισμένη, ύλη απρόσωπη, ύλη διάχυτη, σε ενσαρκωμένο Εσύ, απτό πρόσωπο του Καθόλου, ενσαρκωμένο πρόσωπο, μέσα στο Όλο Σώμα μας, του Έρωτα, ενσαρκωμένο πρόσωπο της Αγάπης, μόνου καταφατικού ορισμού στην Ορθόδοξη παράδοση, για το επίκεντρο της ζωής, τον «Θεό»…
Ο Έρωτας, καύση καρδίας, πυρπολεί, διαρρηγνύει τον δερμάτινο χιτώνα του Εγώ μας, καταλύει τη μοναξιά μας, τη βίωσή μας ως μοναχικά εμπορεύματα. Ο Έρωτας διανοίγει τον δρόμο στο Εγώ μας να καταλύσει αυτή τη μοναξιά του, να βρει την ολοκλήρωσή του, την πληρότητά του στο Όλο Σώμα μας, το «Εμείς»…
Ανοίγει τον δρόμο, μέσα από την ενσάρκωση, τη συγκεκριμενοποίηση του Έρωτα στο πρόσωπο που αγαπάμε, στο «Εσύ», να διατρήσουμε τον δερμάτινο χιτώνα του Εγώ μας και να συναντήσουμε τον συλλογικό εαυτό μας.
Ωστόσο, μήπως αυτό το «Εσύ» κινδυνεύει να γίνει αυτοσκοπός, κινδυνεύει να γίνει «είδωλο», μήπως ο Έρωτας από ενοποιός του Εγώ μας με την ολότητα, το συλλογικό σώμα μας, το Εμείς, κινδυνεύει, αντίθετα, να γίνει το πάθος που μας χωρίζει, που δια-βάλλει από τον Όλο Άλλο; Μήπως αυτή η συγκεκριμενοποίηση του Έρωτα, αναγκαίο στάδιο για να διατρήσουμε τον δερμάτινο χιτώνα μας και να βρούμε την ολότητα του σώματός μας, μπορεί ωστόσο αντί θεϊκό, ενοποιό, να τον αλλοτριώσει σε δια-βολικό, «δαίμονα πορνείας», όπως λέει η ασκητική εκφορά της παράδοσής μας, Έρωτα που δε σε ενώνει αλλά σε χωρίζει —για μια προνομιακή διασύνδεση με κάποιο επιμέρους Εσύ— από τον Όλο Άλλο;
Ίσως. Είναι και αυτή η αλλοτρίωση μέσα στον δύσκολο αγώνα της Παρουσίας και της Απουσίας, της επιτυχίας μας να γίνουμε ισόθεοι. Όμως, όπως και να είναι, η «καύση της καρδιάς», η πυρπόλησή μας για το συγκεκριμένο Εσύ, είναι η οδός που αξίζει να διακινδυνέψουμε: είναι ο μόνος δρόμος για να καρπίσει η ζωής, μέσα από την ολοκλήρωσή μας, την ενοποίησή μας —με διάμεσο το Εσύ— προς τον Όλο Άλλο. Είναι ο μόνος δρόμος που αξίζει να διακινδυνέψουμε, με κίνδυνο έστω να συναντήσουμε τον θάνατό μας, για να ενοποιήσουμε γύρω από το Εγώ μας τη διασκορπισμένη ύλη του κόσμου, την απρόσωπη ύλη του κόσμου. Είναι ο μόνος δρόμος για να ενοποιήσουμε γύρω από τον άνθρωπο την ύλη, για να μετουσιωθεί ο δίχως πρόσωπο κόσμος σε κόσμο σαρκωμένο μέσα από τον έρωτά μας, κόσμο σαρκωμένο στο ενιαίο σώμα του ανθρώπου — το Εμείς. Μόνο μέσα από τη μανική μας Αγάπη με τον συγκεκριμένο άνθρωπο, η έξοδος από το Εγώ μας είναι δυνατή. Μόνο μέσα από την ενσάρκωση του έρωτά μας στο συγκεκριμένο πρόσωπο του ανθρώπου, το ταξίδι προς το Καθόλου, προς το ενιαίο σώμα του Ανθρώπου, τον Όλο Άλλο, είναι πραγματοποιήσιμο. Μόνο μέσα από την έξοδο αυτή μπορεί να καταλύσουμε με την Πράξη του έρωτα —και αυτό το άλλο πρόσωπο της Πράξης του έρωτα που είναι η Πράξη της ιστορίας— τον διχασμό του Όλου Σώματός μας σε έθνη, σε τάξεις, σε άτομα.
Η έσχατη αλλοτρίωση, η έσχατη «Πτώση» —για να θυμηθούμε πάλι τη συμβολική της διαχρονικής μας θεολογικής παράδοσης— είναι άλλωστε, το «χλιαρός εί», η «ακηδία», το βόλεμα του σώματος, το βόλεμα αυτής της συμπύκνωσης της ύλης του σώματός μας που είναι η «ψυχή», η επαναπαυμένη στη γαλήνη του μηδενός ύπαρξη, η επιλογή του «αντί καπετάνιος του έρωτα, τελώνης να γεράσεις», όπως λέει και η παροιμία.
Η επιλογή του να μην πυρπολείσαι από τον Έρωτα, να μη μανικά αγαπήσεις, αλλά να μείνεις σκλάβος των ακίνητων δομών, έκφραση ενός παλαιοχριστιανικού κόσμου, σκλάβος ενός Θεού της Παλαιάς Διαθήκης, όπου το επίκεντρο δεν είναι ένας Θεός τριαδικός με κέντρο την Αγάπη, ο Όλος Άνθρωπος ενσαρκωμένος στο κάθε Εσύ, αλλά ο Πατέρας Αφέντης.
Η έσχατη αλλοτρίωση είναι να μην πυρπολείσαι από τον Έρωτα για τον Άλλο και τον Όλο Άλλο, το συλλογικό σώμα μας να μη μανικά αγαπήσεις, αλλά να διασώσεις την ελευθερία και την αυτονομία της μοναξιάς σου μέσα σε μια νηφάλια, κατασιγασμένη, δίχως εντάσεις, ζωή…

Από τη συλλογή Για τον Έρωτα και την Επανάσταση (1989) του Κωστή Μοσκώφ

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κωστής Μοσκώφ

Κωστής Μοσκώφ: [Πώς να κοιμάσαι ήσυχος…]

[Ενότητα 1]

στον καπετάν Αποστόλη Σαρίδη
που πυρπολήθηκε με το καράβι του
στη ρότα του Σεβάχ…

Πώς να κοιμάσαι ήσυχος
σε αυτή την όχθη;
— Πρέπει να διαβείς τον ποταμό…
Σε περιμένει
όρθιος
πάνω στο καράβι του
ο θάνατος…
Σε περιμένει
Εκείνος,
ο γνήσιος,
ο Αδύναμος,
Αυτός που τόλμησε,
Αυτός που δεν τόλμησε
η μυστική χοάνη∙
— ο Αποστόλης…

Από τη συλλογή Για τον Έρωτα και την Επανάσταση (1989) του Κωστή Μοσκώφ

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κωστής Μοσκώφ

Κωστής Μοσκώφ: [Πού ξέρεις…]

[Ενότητα 1]

Πού ξέρεις,
μπορεί ο θάνατος και να νικήσει∙
το Καράβι μας
αραγμένο αιώνες τώρα στο λιμάνι
—μέσα στην ιστορία νεκρό—
να σαπίσει,
φορτωμένο τόση μοναξιά…

Ίσως ωστόσο,
και αν πεθάνεις,
κάποτε να γεννηθείς πάλι,
μην αντέχοντας στη Σιωπή…

Βλέπω
τις νύχτες
το ίδιο αστέρι,
που μέσα στο Έρεβος
μας φώτιζε…

Από τη συλλογή Για τον Έρωτα και την Επανάσταση (1989) του Κωστή Μοσκώφ

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κωστής Μοσκώφ

Κωστής Μοσκώφ: [«Πιάνω νερά»…]

[Ενότητα 3 Εννέα σχόλια στον Σεφέρη]

«Πιάνω νερά»
που διάλεξες να λάμνεις∙
τώρα,
σε τούτο τον καιρό,
βλέπω
το Τίποτα
του Πάντα…

Από τη συλλογή Για τον Έρωτα και την Επανάσταση (1989) του Κωστή Μοσκώφ

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κωστής Μοσκώφ

Κωστής Μοσκώφ: [Πέρασαν εκατό χρόνια μοναξιάς…]

[Ενότητα 1]

Πέρασαν εκατό χρόνια μοναξιάς
να σ’ αγαπάω∙
Γέρασα τώρα,
δε σκύβω στο πηγάδι,
μην αντικρίσω τον Καιρό…
Έβαλα
το μαχαίρι
στη θήκη του∙
τίποτα πια δεν περιμένω…

Από τη συλλογή Για τον Έρωτα και την Επανάσταση (1989) του Κωστή Μοσκώφ

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κωστής Μοσκώφ

Κωστής Μοσκώφ: [Ξάφνου η ελπίδα…]

[Ενότητα 3 Εννέα σχόλια στον Σεφέρη]

Ξάφνου η ελπίδα
χορτάρι χλωρό∙
μην τη θερίσει
το δρεπάνι.

Από τη συλλογή Για τον Έρωτα και την Επανάσταση (1989) του Κωστή Μοσκώφ

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κωστής Μοσκώφ

Κωστής Μοσκώφ: [Όχι∙ δεν είμαι πια Εσύ…]

[Ενότητα 4 Του πατέρα αφέντη]

«Όχι∙ δεν είμαι πια Εσύ. Το σώμα Μου δεν είναι πια το σώμα Σου. Ο Έρωτάς Σου», είπες, «σφοδρός, με κατέλυσε, δεν αντέχω, ξέρεις, τα Μεγάλα…»
Και με άφησες, έτσι, να πλέω μόνος μες στη συμπαντική Σιωπή. Και να ουρλιάζω πως μανικά ως τα έσχατα σας αγάπησα. Και να θέλω να γίνω το κάθε Εσύ…
Ότι κανείς δεν άντεξε το πυρ της αγάπης μου. Και τρομαγμένος όλος ο κόσμος κρύφτηκε μέσα στον δερμάτινο χιτώνα του. Και ο Καθόλου έγινε έτσι, δίνοντας τέλος στην Ιστορία, πάλι ο Θάνατος. Το Τίποτα ή το πιο Τίποτα…

Άφησέ με να αγγίξω το δέρμα Σου∙ Άφησέ με να φιλήσω το πέλμα Σου. Εκεί απ’ όπου το Όλο Σώμα σου έχει βλαστήσει. Και δέχομαι, υπόσχομαι σου λέω, να βγάλω τα μάτια μου, να μην πυρπολώ έτσι πια τίποτα με τη ματιά μου…

23 Αυγούστου 1988
—από τηλεφώνου—

Από τη συλλογή Για τον Έρωτα και την Επανάσταση (1989) του Κωστή Μοσκώφ

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κωστής Μοσκώφ

Κωστής Μοσκώφ: [Όχι∙ δεν είμαι Εσύ…]

[Ενότητα 4 Του πατέρα αφέντη]

Όχι∙ δεν είμαι Εσύ
— και άφησε τον Μανσούρ αλ Χαλάτζ
πάνω στον σταυρό του να ωρύεται
«πως μανικά όλο τον κόσμο
έχει αγαπήσει».

Όχι∙ δεν πήγαινα απ’ τον Θεό στον Θεό
μες στους αιώνες∙
—ποιο Θεό;—
ώσπου να με φωνάξει ο Θεός
—Ω Συ Εγώ—
και ας το λέει ο Μπισταμί…
Άφησα τον Τζελαλεντίν Ρουμί
—τον Μαβλανά που λένε—
δίχως έρωτα, μες στην ιστορία, να σαπίζει.
Άφησα τον Ισαάκ της Νινευή
να τον φάνε τα κοράκια της Συρίας.
Άφησα τον Αποστόλη
δίχως πυξίδα
να τσακιστεί με το καράβι του.
Άφησα τη Μονή του Σταυρονικήτα
—τη μάνα μου—
να ερημώνει.
Άφησα τους συντρόφους άταφους.
Άφησα τους λαούς
να παγώνουν μέσα στον φόβο του θανάτου.
Εντός μου ήμουν πάντοτε
— δε γέννησα ακόμα τον Έρωτα,
δεν έγινα ο Υιός∙
δεν ήρθα…

Από τη συλλογή Για τον Έρωτα και την Επανάσταση (1989) του Κωστή Μοσκώφ

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κωστής Μοσκώφ

Κωστής Μοσκώφ: [Ο θόλος μαύρος…]

[Ενότητα 3 Εννέα σχόλια στον Σεφέρη]

Ο θόλος μαύρος
από το πολύ σου φως
Ο θάνατος
«αναστάσιμη οδύνη»…

Από τη συλλογή Για τον Έρωτα και την Επανάσταση (1989) του Κωστή Μοσκώφ

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κωστής Μοσκώφ

Κωστής Μοσκώφ: [Μου έλειψε ο αχνιστός καφές σου…]

[Ενότητα 1]

Μου έλειψε ο αχνιστός καφές σου∙
από το όρος Χορτιάτη
αγναντεύω,
— σε ποια γη κρύφτηκες;
Δίχως εσένα όλα Άβυσσος…
Θα βλαστήσεις πάλι, άραγε,
την άνοιξη τούτη;

Από τη συλλογή Για τον Έρωτα και την Επανάσταση (1989) του Κωστή Μοσκώφ

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κωστής Μοσκώφ

Κωστής Μοσκώφ: [Μέσα στη σπηλιά του νεκρού Έρωτα…]

Θάνος Μικρούτσικος & Άλκης Αλκαίος, Τα πλοία των ερώτων
(τραγούδι: Δημήτρης Μητροπάνος / δίσκος: Στου αιώνα την παράγκα (1996))

[Ενότητα 1]

«… το καράβι του Έρωτα
συντρίφτηκε στα βράχια
της καθημερινότητας…»

Βλ. Μαγιακόφσκι

Μέσα στη σπηλιά του νεκρού Έρωτα
Είσαι
Ποιος θα μαζέψει τα συντρίμμια,
ποιος θα ετοιμάσει την πυρά
για να πυρποληθούμε;
Είμαι ακόμα μες στους ζωντανούς
τρεις χιλιάδες χρόνους
μετά την Απουσία…
Ποιος ουρλιάζει ότι ο Έρωτας
καρφώνει τον Καιρό στη Μνήμη;

Από τη συλλογή Για τον Έρωτα και την Επανάσταση (1989) του Κωστή Μοσκώφ

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κωστής Μοσκώφ

Κωστής Μοσκώφ: [Μαύρες φτερούγες γέμισαν την κάμαρα…]

[Ενότητα 5 Ιερουσαλήμ]

«σκεπάσαμε με άγρια μνήμη
αυτό που, κάποτε,
ήταν σήμερα…»

(Y. Amicai — «Love Poems»)

Μαύρες φτερούγες γέμισαν την κάμαρα
Έλα
φορώντας τα ρούχα της δόξας Σου
όπως τότε∙
μύριζες έρωτα και βατόμουρα
σκόρπια τα μέλη μας
βιαζόμασταν
— να αγκαλιαστούμε…
Και ήρθε το πρωί, και η νύχτα πάλι∙
και το άλλο πρωί
τόσες Πρωτομαγιές…

Είκοσι αιώνες
δεν κοιμήθηκαν
τα Ιεροσόλυμα…

Από τη συλλογή Για τον Έρωτα και την Επανάσταση (1989) του Κωστή Μοσκώφ

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κωστής Μοσκώφ

Κωστής Μοσκώφ: [«Μα εσύ βέβαια σκοτώθηκες νωρίς»…]

[Ενότητα 1]

«Μα εσύ βέβαια σκοτώθηκες νωρίς»
Άλλοι όμως επέζησαν∙
συγκατοικούμε χρόνια
— μαζί όσοι πάθαν και μάθαν
και όσοι
δεν πάθαν και δε μάθαν…
Η Επανάσταση
κρύφτηκε
Μέσα στην Άβυσσο
επέλεξα
να πορευτώ
ευθυτενής…

Φεύγοντας για την Ιερουσαλήμ
Απρίλης 1989
και η πανσέληνος
του Μάη…
Έμεινα μόνος,
στη σκοτεινή πλευρά
Εγώ και το βλέμμα Σου…
Σε ποια χοάνη μυστική,
σε ποιο θάνατο
να Σε γυρέψω;
Ξέρεις,
δε φοβήθηκα ποτέ
την πυρκαγιά…

Από τη συλλογή Για τον Έρωτα και την Επανάσταση (1989) του Κωστή Μοσκώφ

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κωστής Μοσκώφ

Κωστής Μοσκώφ: [Κάτω από τη σελήνη…]

Νικόλας Άσιμος, Της επανάστασης (έργο: Γιατί φοράς κλουβί (1979))

[Ενότητα 1]

Κάτω από τη σελήνη
κοιμάται ωχρή
η Επανάσταση…
Ο θόρυβος του δήμου κόπασε,
οίκαδε, οίκαδε οδεύει
τώρα
η ιστορία…
Μήπως δεν έρθεις —το πρωί—
ηγεμόνας
ο ήλιος;

Από τη συλλογή Για τον Έρωτα και την Επανάσταση (1989) του Κωστή Μοσκώφ

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κωστής Μοσκώφ