Γιώργος Καφταντζής, Από τότε

Γιάννης Σπάθας & Ευγένιος Αρανίτσης, Ένα κόκκινο σημάδι
(τραγούδι: Βασίλης Λέκκας / δίσκος: Σύντομα όνειρα (1989))

Από τότε

Από τότε που μ’ αγάπησες
η νύχτα στέκεται μακριά μου
σαν καράβι αραγμένο σ’ έρημα νερά
ήλιος μυστικός μεσουρανεί στη σκέψη μου
ρουφάει τα μάτια μου ως τη λήθη
έναστρος ανταλλάζω τη θλίψη με τη θλίψη.
Γυναίκα μακρινή και τρομαγμένη
από αγάλματα σπασμένα
φευγαλέα φυλλορροήματα
νεκρούς που κουβαλούν τον τάφο τους
σχισμένους ανέμους με σιωπηλά χείλη∙
άλλοτε μπαίνει ο γαλαξίας ανάμεσά μας
και άλλοτε τα καθημερινά τριμμένα μικροπράγματα
που σπαρταρούν σαν τους φαρμακωμένους σκύλους.
Εδώ σε ξετυλίγω απ’ το φως όταν σε θυμάμαι
το αίμα μου παίρνει το σχήμα του κορμιού σου
και την καρδιά σου σέρνει ένα όνειρο
με πένθιμο μανδύα χωρίς να τη σκοτώνει.
Είναι μια χώρα μακρινή με παλιούς δρόμους
και σταματημένα ρολόγια στις πλατείες
Το σούρουπο ευωδιάζει απ’ την κατατομή σου
ανίκητο ρόδο εκατόφυλλο
τυλιγμένο σκοτεινές φλόγες και λυγμούς
αυτόφωτο σκιά με τη διάρκεια του καπνού
φυλακισμένη στο υπόγειο των ονείρων.
Μακάρι να μην είχα κλάψει με τα μάτια σου
να μην είχες τιναχτεί σαν βρεγμένο περιστέρι
σε υγρό σεντόνι από άσπρες αγωνίες.
Ένα, ένα ξεδιπλώνω τα αινίγματα
τρομαγμένα πουλιά που δεν έγιναν χαμόγελα
βλέπω τα ερωτήματα των καιρών αναρτημένα
στην ελευθερία του νερού και στη δύναμη της λήθης.

Από τη συλλογή Περίπλους (1991) του Γιώργου Καφταντζή

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Γιώργος Καφταντζής

Advertisements

Κατερίνα Καριζώνη, Τα παγόνια της μονής Βλατάδων

Μάνος Χατζιδάκις, Μια πόλη μαγική
(τραγούδι: Βασίλης Λέκκας / δίσκος: Ο Μάνος Χατζιδάκις στη Ρωμαϊκή αγορά (1986))

Τα παγόνια της μονής Βλατάδων

Τι γυρεύουν τα παγόνια
στο προαύλιο της μονής Βλατάδων
και τι βλέπουν χρόνια τώρα
κοιτάζοντας από ψηλά την πόλη;

Εδώ οι ψυχές μας συνορεύουν με τη θάλασσα
κι οι πεθαμένοι ζουν ανάμεσά μας
ο ήλιος κατεβαίνει κάθε απόγευμα
λερώνοντας με τη σκουριά του τα νερά,
όταν νυχτώνει
λιγνοί καλόγεροι πάνω σε σκαλωσιές
ξύνουν το σύμπαν
για να φανεί η τοιχογραφία των αστεριών
ενώ άλλοι, ηγούμενοι,
με αρχαίους αστρολάβους και διαβήτες τρίποδους
χαράζουν σύμβολα ανεξήγητα
στους τοίχους του ουρανού.

Τι γυρεύουν τα παγόνια
στο προαύλιο της μονής Βλατάδων;
Τις μέρες παίζουν με τα στάσιμα νερά
μέσα σε γούρνες ραγισμένες
τις νύχτες πετούν το φτέρωμά τους
και γίνονται γυναίκες
φορούν φορέματα δίχως ραφές
και βέλα μαγεμένα
και κατεβαίνουν κουβεντιάζοντας στην πόλη.

Από τη συλλογή Τα παγόνια της μονής Βλατάδων (1992) της Κατερίνας Καριζώνη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κατερίνα Καριζώνη

Αργύρης Μαρνέρος, Το αχ των αγαλμάτων

Μάνος Χατζιδάκις & Άρης Δαβαράκης, Νυχτερινά αγάλματα
(τραγούδι: Νένα Βενετσάνου, Βασίλης Λέκκας, Ηλίας Λιούγκος, Έλλη Πασπαλά /
δίσκος: Οι μπαλάντες της οδού Αθηνάς (1983))

Το αχ των αγαλμάτων

Ο ποιητής που θα γυρίσει τις πλάτες
Στο θόρυβο και τις οσμές της αγοράς
Όσο και να βουτήξει την πένα του
Στον ουρανό το γαλάζιο απ’ τα ποιήματά του
Θα λείπει το άρωμα του ιδρώτα
Και εκείνο το ανθρώπινο αχ που
Το δανείζονται ακόμα και οι θεοί
Γιατί αλλιώς τα αγάλματά τους
Θα ήταν μόνο πέτρες σκαλισμένες.

Από τη συλλογή Αίθουσα αναμονής (2003) του Αργύρη Μαρνέρου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αργύρης Μαρνέρος

Θεοδώρα Ντάκου, Πρέπει να μάθω

Μίκης Θεοδωράκης & Μιχάλης Γκανάς, Πώς να ξεχάσω
(τραγούδι: Βασίλης Λέκκας / δίσκος: Ασίκικο Πουλάκη (1996))

Πρέπει να μάθω

Ο ξάδελφος Τάκης αγόρασε αυτοκίνητο·
θα κατέβει στην αγορά σε καινούριο μαγαζί
και θα μεγαλώσει το παλιό εργοστάσιο.
Όλο το βράδυ μού ’λεγε για το μωρό του·
με ρωτούσε για τη δουλειά μου και τις ευκαιρίες μου.
Έμαθα να λέω ψέματα για πεποιθήσεις και ιδανικά
και μίλαγα για «σίγουρα κέρδη» κοιτάζοντας τη θάλασσα.
Σκεπτόμουνα πως κάπου εκεί που είσαι θα τη βλέπεις
μέσα σε ζεστή αγκαλιά κι όμορφο ρούχο.
Σκάλωσε πια σε σένα το μυαλό μου και δεν περπατάει.
Τα χέρια και τα χείλια μου κουνιούνται ασυναίσθητα,
ανίκανα γι’ άλλη επαφή μετά τη δική σου.

Πρέπει να μάθω πια να ζω χωρίς εσένα.

(Κάποτε αναρωτιέμαι αν οι στίχοι μου είναι τίποτα άλλο
παρά αποτέλεσμα της αδυναμίας μου να σε κερδίσω.)

Από τη συλλογή Δευτέρα πρωί (1966) της Θεοδώρας Ντάκου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Θεοδώρα Ντάκου

Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Πάρτι σε ταράτσα

Μίκης Θεοδωράκης & Μιχάλης Γκανάς, Πώς να ξεχάσω
(τραγούδι: Βασίλης Λέκκας / δίσκος: Ασίκικο Πουλάκη (1996))

Πάρτι σε ταράτσα

Ένα νεύμα μου μόνο περίμενες
που το ανέβαλλα,
που ακόμη νοιαζόσουν για μένα
μου αρκούσε,
και ξεπέρασα την αίσθηση
πως όλα ήταν γνωστά,
αφάνταστα γνωστά εκείνη την ώρα:
το ζεστό κι άπλετο φως
στην ταράτσα που συγκεντρωθήκαμε,
η μελαγχολία των φίλων μας τριγύρω
και τα παλιά τραγούδια που ζητούσαν.

Από τη συλλογή Το γυμνό ζευγάρι και άλλα ποιήματα (1990) της Αλεξάνδρας Μπακονίκα

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλεξάνδρα Μπακονίκα

Μάτση Χατζηλαζάρου, [Μην είναι γητειά; μην είναι όνειρο; μην είναι θαύμα;]

Μάνος Χατζιδάκις, Ερωτική άσκηση για δύο
(τραγούδι: Έλλη Πασπαλά & Βασίλης Λέκκας / δίσκος: Οι μπαλάντες της οδού Αθηνάς (1983))

Μην είναι γητειά; μην είναι όνειρο; μην είναι θαύμα;
Το πλάνεμα της σκέψης μου, ο πυρετός κι οι νοσταλγίες,
κι ο οίστρος ο τρομερός της σάρκας μου.
Όλα μου σου τα χαρίζω – μες στον ήλιο και μες στο
ερωτικό χρώμα των ματιών σου.
Πώς πέφτει το φύλλο της λεύκας, το φύλλο που μαγεύει
το φως; έτσι θε να πέσω μες στην αγκαλιά σου.
Πώς σβήνουν τα τραγούδια των κοριτσιών το σούρουπο;
έτσι θε να σβήσω μες στην αγκαλιά σου.
Το γυμνό μου σώμα βρίσκεται πια στην εύκρατο ζώνη.
Γητειά είναι; όνειρο; ή θαύμα;
Η παλάμη μου σε περιμένει, η παλάμη μου σ’ αποζητάει,
η παλάμη μου τρέμει και φτερουγίζει μες στα κλαριά – αχ!
μες στη χούφτα μου κούρνιασε ένα πουλί, το πουλί είναι η τρυφερότης σου.
Ποιος να ‘ναι ο έρωτας που περιέχει το κλίμα της αιθρίας;
Γύρωθέ μου βλέπω μονάχα όλες τις λαχτάρες της Μεγάλης Παρασκευής.
Το κλάμα μου ας είναι το ημερότερο τραγούδι˙ η θλίψη μου,
πομπή Μαγιού απ’ τη θάλασσα ως τον κάμπο˙ οι ρεμβασμοί μου,
δέκα καΐκια στολισμένα που αρμενίζουν για το πανηγύρι.
Ποτέ, ποτέ ζωή μου δίχως γητειά.
Κι είναι η γητειά η μυρουδιά του ανοιξιάτικου πόθου μες στα χαμομήλια.
Κι είναι η γητειά όλος ο έρως ενός ξερού βράχου – με το φως, με τον ήλιο.
Κι είναι η γητειά, απ’ την κούνια μου ως τον τάφο οι στεναγμοί μου εκείνοι που γεννάνε το θαύμα.

Από τη συλλογή Μάης, Ιούνης και Νοέμβρης (1944) της Μάτσης Χατζηλαζάρου

Πηγή: Μάτση Χατζηλαζάρου, Ποιήματα 1944-1985 (εκδ. Ίκαρος, 1989)

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Μάτση Χατζηλαζάρου

Γιώργος Θέμελης: Κυμοθόη, V

Μάνος Χατζιδάκις & Άρης Δαβαράκης, Νυχτερινά αγάλματα
(τραγούδι: Νένα Βενετσάνου, Βασίλης Λέκκας, Ηλίας Λιούγκος, Έλλη Πασπαλά /
δίσκος: Οι μπαλάντες της οδού Αθηνάς (1983))

Κυμοθόη

V

Όταν αισθάνομαι πως είμαι μόνος
Κινδυνεύω μέσα σ’ ένα λυγμό

Υπάρχω για να κοιτάζομαι
Μ’ ένα βλέμμα κλειστό
Ανέκφραστου κοριτσιού

Πόσο σμιχτά υπάρχουμε
Ακριβή μοναξιά μου
Ανάμεσα στα γυμνά μπράτσα

Σ’ έχω κρυφό καρδιοχτύπι
Όπως η ψυχή το σώμα
Όπως η θάλασσα το φεγγάρι

Ποιο είναι το δέντρο
Ποιος ο άνεμος

Να μην πάψω ποτέ να είμαι
Κι όμως δεν είμαι παρά ένας άλλος
Που σκύβει μέσα στα μάτια μου
Μ’ ένα βλέμμα που τρυπάει

Ποιος είναι

Με παραμονεύουν
Διπλές ματιές
Φορεμένα χέρια
Σε κάθε κατώφλι

Από τη συλλογή Γυμνό παράθυρο (1945) του Γιώργου Θέμελη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Γιώργος Θέμελης

Δύο από τα 18 λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας (Γιάννης Ρίτσος & Μίκης Θεοδωράκης)

Γιάννης Ρίτσος & Μίκης Θεοδωράκης, 18 λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας (Ο ταμένος, Τη Ρωμιοσύνη μην την κλαις)
[Συναυλία του Μίκη Θεοδωράκη στο ΣΕΦ το 1995 για τη διάσωση του ιστορικού αρχείου του ΚΚΕ]

Διεύθυνση ορχήστρας: Μίκης Θεοδωράκης
Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος & Λάκης Καρνέζης
Τραγούδι: Μίκης Θεοδωράκης, Παναγιώτης Καραδημήτρης, Βασίλης Λέκκας, Μανώλης Μητσιάς, Δημήτρης Νικολούδης, Νάντια Ουάινμπεργκ, Μαρία Φαραντούρη
Από το έργο: 18 λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας (1974)

Τα τραγούδια του Αντρέα (Μίκης Θεοδωράκης)

Μίκης Θεοδωράκης, Τα τραγούδια του Αντρέα (Καιρός να δεις, Το σφαγείο, Είσαι Έλληνας, Είμαστε δυο)
[Συναυλία του Μίκη Θεοδωράκη στο ΣΕΦ το 1995 για τη διάσωση του ιστορικού αρχείου του ΚΚΕ]

Διεύθυνση ορχήστρας: Μίκης Θεοδωράκης
Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος & Λάκης Καρνέζης
Τραγούδι: Μίκης Θεοδωράκης, Παναγιώτης Καραδημήτρης, Βασίλης Λέκκας, Μανώλης Μητσιάς, Δημήτρης Νικολούδης, Νάντια Ουάινμπεργκ, Μαρία Φαραντούρη
Έργο: Τα τραγούδια του Αντρέα (πρώτη ηχογράφηση το 1970 με τον Ζορζ Μουστακί και δεύτερη το 1971 με τον Αντώνη Καλογιάννη)

Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου, Το κοίταγμα

Μίκης Θεοδωράκης & Μιχάλης Γκανάς, Κοίτα με στα μάτια
(τραγούδι: Βασίλης Λέκκας / δίσκος: Ασίκικο Πουλάκη 91996))

[Ενότητα Στο παράθυρο]

Το κοίταγμα

Συχνά παραλογίζομαι
Γι’ αυτό μπορώ και βλέπω καλά
Σε κοιτάζω καθαρά
Γιατί στρέφεις αλλού το πρόσωπό σου;
(Τα μάτια υποφέρουν στη λάμψη)
Πότε θα ιδωθούμε στην ίδια στιγμή;
Η άξαφνη ανταπόκριση είναι εκεί
Στο αμοιβαίο κοίταγμα

Από τη συγκεντρωτική έκδοση Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου: Επιλογές και σύνολα. Ποιήματα [1965-1995] (2001)

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου