Βασίλης Τσιτσάνης, Χαρέμια με διαμάντια

Χαρέμια με διαμάντια (Παλάτια χρυσοστόλιστα)

Ζεϊμπέκικο
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Τραγούδι: Στράτος Παγιουμτζής & Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτη φωνογράφηση: 1940 [Columbia DG 6546]

Παλάτια χρυσοστόλιστα, χαρέμια με διαμάντια
θα κτίσω και θα κάθεσαι, να σε κοιτώ στα μάτια.

Σαν άγγελος μου φαίνεσαι στο θρόνο καθισμένη,
ζαλίζομαι σαν σε κοιτώ, μικρή μου παντρεμένη.

Ό,τι ζητήσεις θα το βρεις, μικρή μου παντρεμένη,
δε θα σου λείπει τίποτα, θα ζεις ευτυχισμένη.

Θα χτίσω και θα κάθεσαι, να σε κοιτώ στα μάτια,
παλάτια χρυσοστόλιστα, χαρέμια με διαμάντια.

Κάθε στροφή τραγουδιέται δύο φορές με αντίστροφη σειρά στίχων τη δεύτερη φορά (σχ. 1, 2, 2, 1).

Στην άλλη πλευρά του δίσκου βρίσκεται το τραγούδι «Σε ζηλεύω, σε πονώ» του Βασίλη Τσιτσάνη.

[Πηγή για τους στίχους: Θεόφιλος Αναστασίου, «Βασίλης Τσιτσάνης, Άπαντα», σελ. 89]

Translatum: Favourite Music and Lyrics / Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936-1954

Βασίλης Τσιτσάνης: Σε ζηλεύω, σε πονώ

Σε ζηλεύω, σε πονώ

Χασάπικο
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Τραγούδι: Στράτος Παγιουμτζής & Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτη φωνογράφηση: 1940 [Columbia DG 6546]

Σ’ αγαπώ και το φωνάζω,
δώσε βάση τι θα πω,
τίποτα πια δε γουστάρω,
μοναχά τα μάτια σου τα δυο.

Μ’ έκανες να σε ζηλεύω
σαν σε χάνω μια στιγμή,
σε ζητώ και σε γυρεύω,
χαρά δεν ξέρω τι θα πει.

Δεν μπορείς να καταλάβεις
της καρδιάς μου τον καημό.
Σ’ αγαπώ και το φωνάζω,
σε ζηλεύω, σε πονώ.

Οι στίχοι κάθε στροφής τραγουδιούνται δυο φορές με αντίστροφη σειρά στίχων τη δεύτερη φορά (σχ. 1, 2, 3, 4 / 3, 4, 1, 2).

Στην άλλη πλευρά του δίσκου βρίσκεται το τραγούδι «Χαρέμια με διαμάντια» του Βασίλη Τσιτσάνη.

[Πηγή για τους στίχους: Θεόφιλος Αναστασίου, «Βασίλης Τσιτσάνης, Άπαντα»]

Translatum: Favourite Music and Lyrics / Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936-1954

Βασίλης Τσιτσάνης, Ματσαράγκα

Ματσαράγκα

Προπολεμικό ζεϊμπέκικο της περιόδου της Θεσσαλονίκης
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Τραγούδι: Στράτος Παγιουμτζής & Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτη φωνογράφηση: 1940 [HMV 7PG 2667]

Είπες πως σου έκανα απόψε ματσαράγκα.
Κατάλαβες τη μηχανή που σου ’στησα, βρε μάγκα,
τη μηχανή που σου ’στησα στου Αλευρά τη μάντρα.

Τρελές κοπέλες, πεταχτές, με χίλια δυο μεράκια,
μαζί σου θέλαν να βρεθούν, να σπάσουνε κεφάκια.

Πολλές φορές σου είπα εγώ δεν πρέπει να καυχιέσαι.
Αφού κορόιδο πιάνεσαι, τι θέλεις και τραβιέσαι;

Έτσι είναι τώρα, φίλε μου, και μην παραξηγιέσαι.
Και δεν σου πέφτει λόγος πια να μας παραπονιέσαι.

Τραγουδιούνται δύο φορές ο πρώτος και ο δεύτερος στίχος κάθε στροφής (σχ. 1, 1, 2, 2), εκτός από την πρώτη στροφή, όπου προστέθηκε ένας τρίτος στίχος, προφανώς για να δοθεί η ευκαιρία να προσδιοριστεί ο τόπος που έγινε το περιστατικό (σχ. 1, 1, 2, 3).

Στην άλλη πλευρά του δίσκου βρίσκεται το τραγούδι «Καμαριέρα» του Βασίλη Τσιτσάνη.

[Πηγή για τους στίχους: Θεόφιλος Αναστασίου, «Βασίλης Τσιτσάνης, Άπαντα», σελ. 85]

Translatum: Favourite Music and Lyrics / Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936-1954

Βασίλης Τσιτσάνης, Μάγισσα της Αραπιάς

Μάγισσα της Αραπιάς

Προπολεμικό χασάπικο
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Τραγούδι: Στράτος Παγιουμτζής & Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτη φωνογράφηση: 1940 [HMV A0 2657]

Θα πάω εκεί στην Αραπιά, γιατί μ’ έχουν μιλήσει
για μια μεγάλη μάγισσα, τα μάγια να μου λύσει.

Και θα της πω τα βάσανα, αυτά που ’χω τραβήξει,
και τα σημάδια της τρελής σε μια φωτιά να ρίξει.

Ν’ ανάψουνε και να καούν, πως έκαψαν κι εμένα,
τα μάγια να της πιάσουνε, να σέρνεται στα ξένα.

Ο δεύτερος στίχος κάθε στροφής τραγουδιέται δυο φορές (σχ. 1, 2, 2).

Στην άλλη πλευρά του δίσκου βρίσκεται το τραγούδι «Μια βίλα εγώ θα σου ’χτιζα» του Βασίλη Τσιτσάνη.

[Πηγή για τους στίχους: Θεόφιλος Αναστασίου, «Βασίλης Τσιτσάνης, Άπαντα», σελ. 83]

Translatum: Favourite Music and Lyrics / Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936-1954

Βασίλης Τσιτσάνης, Την Κυριακή το δειλινό

Την Κυριακή το δειλινό

Χασάπικο
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Τραγούδι: Στράτος Παγιουμτζής & Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτη φωνογράφηση: 1939 [Columbia DG 6528]

Για μας ο κόσμος τι θα πει, αυτό μη σε πειράζει,
εμείς απεφασίσαμε να γίνουμε ζευγάρι.

Την Κυριακή το δειλινό εμείς θα παντρευτούμε,
θα πάψουνε οι στεναγμοί και ήσυχοι θα ζούμε.

Αυτό συμβαίνει ταχτικά σ’ αυτή την κοινωνία,
μες στην αγάπη πάντοτε υπάρχει αντιζηλία.

Στο τέλος κάθε στροφής τραγουδιέται πάλι ο πρώτος της στίχος (σχ. 1, 2, 1).

Στην άλλη πλευρά του δίσκου βρίσκεται το τραγούδι «Δώδεκα η ώρα» του Βασίλη Τσιτσάνη.

[Πηγή για τους στίχους: Θεόφιλος Αναστασίου, «Βασίλης Τσιτσάνης, Άπαντα», σελ. 73]

Translatum: Favourite Music and Lyrics / Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936-1954

Βασίλης Τσιτσάνης, Σε φίνο ακρογιάλι

Σε φίνο ακρογιάλι (Παραγουάη)

Χασάπικο του 1932 (;)
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Τραγούδι: Στράτος Παγιουμτζής και Στελλάκης Περπινιάδης
Πρώτη φωνογράφηση: 1939 [Columbia DG 6479]

Το καλοκαίρι τώρα,
σε κάποια φίνα χώρα,
θα πάμε να γυρίσουμε μαζί.
Μακριά σε ξένα μέρη
κι ο κόσμος μη σε μέλλει,
ποτές να μη σου καίγεται καρφί.

Μες στην Παραγουάη,
σε φίνο ακρογιάλι,
θα στήσουμε τσαντίρι ζηλευτό.
Θα πίνουμε σαμπάνια,
πριν πάμε για τα μπάνια,
με μπουζουκάκι έξυπνο, τρελό.

Για την ιστορία του τραγουδιού αντιγράφω από το άρθρο με τίτλο «Με το μπουζούκι και τη Γεωγραφία κάτω από τη μουριά…» του Πάνου Γεραμάνη στην εφημερίδα Τα Νέα (10/10/1998).

[…] Απουσιάζει από το σχολείο, μένει πίσω στα μαθήματα, όμως έστω και δύσκολα καταφέρνει να περάσει την τάξη. Την επόμενη σχολική χρονιά όμως, 1930-1931, τα πράγματα είναι πιο δύσκολα για κείνον. Οι απαιτήσεις του σχολείου είναι περισσότερες. Δεν μπορεί να τα βγάλει πέρα, με δουλειά, μαθήματα και μπουζούκι. Μένει μετεξεταστέος στα μαθήματα: Γεωγραφία, Μαθηματικά και Νέα Ελληνικά. Αποτέλεσμα, μια δεύτερη απομόνωση. Το σχολικό σύστημα της εποχής, που θεωρεί άξιο περιφρόνησης το μαθητή που δεν περνά την τάξη, πλήγωσε την ευαίσθητη ψυχή του μικρού δημιουργού.

Αυτή η αποτυχία ήταν ένα δυνατό σοκ. Όχι άλλη αποτυχία, ποτέ πια στο περιθώριο. Με την ευφυΐα που διαθέτει, διαβάζει τόσο όσο χρειάζεται και το Σεπτέμβριο περνά τα μαθήματα, προφορικά και γραπτά, και προάγεται στην επόμενη τάξη, στην Πέμπτη. Και πάλι όμως αφιερώνει περισσότερο χρόνο στο μπουζούκι και στη δημιουργία τραγουδιών. Η απόρριψη στο μάθημα της Γεωγραφίας είχε και συνέχεια. Έγραψε το τραγούδι «Σε φίνο ακρογιάλι» με δυσάρεστες γι’ αυτόν συνέπειες.

Είχα γράψει το τραγούδι «Σε φίνο ακρογιάλι». Δεν ξέρω πώς, έτσι μου βγήκε, μου φάνηκε ωραίο, εξωτική χώρα άλλωστε η Παραγουάη, αλλά και για να πειράξω λίγο τον καθηγητή της Γεωγραφίας, που ήταν περίεργος και στρυφνός και με είχε κόψει στο μάθημά του, κάνω την Παραγουάη παραθαλάσσια χώρα και γράφω: «Μες στην Παραγουάη, σε φίνο ακρογιάλι».

Το τραγούδι αυτό το τραγουδούσαμε με την τάξη μου στην εκδρομή. Ο καθηγητής μου το άκουσε και πειράχτηκε πολύ, με κάλεσε στο γραφείο και μου λέει: «Ώστε, κύριε Τσιτσάνη, η Παραγουάη έχει φίνο ακρογιάλι; Έλα λοιπόν το Σεπτέμβριο να μας το δείξεις πού είναι». Πέρασα ένα καλοκαίρι κάτω από τη μουριά με το μπουζούκι και τη Γεωγραφία.

Λόγια, τραγούδια, αναμνήσεις και νέες μαρτυρίες για τον Βασίλη Τσιτσάνη. Γεγονότα που σημάδεψαν τη λαμπρή πορεία του στο ελληνικό τραγούδι, ανέκδοτες οικογενειακές φωτογραφίες και άγνωστες στιγμές από τα παιδικά χρόνια του λαϊκού βάρδου, στα Τρίκαλα, περιλαμβάνονται στις 220 σελίδες ενός καινούργιου βιβλίου που κυκλοφορεί σε λίγες μέρες από τις εκδόσεις «Καστανιώτη». Τίτλος της έκδοσης: «Βασίλης Τσιτσάνης ­ Η παιδική ηλικία ενός ξεχωριστού δημιουργού». Συγγραφέας, ο γλύπτης Σώτος Αλεξίου, από την Καλαμπάκα, προσωπικός φίλος του Τσιτσάνη, την περίοδο 1969-1984.

Στην άλλη πλευρά του δίσκου βρίσκεται το τραγούδι «Νταίζη» των Βασίλη Τσιτσάνη & Στράτου Παγιουμτζή.

Translatum: Favourite Music and Lyrics / Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936-1954

Βασίλης Τσιτσάνης & Στράτος Παγιουμτζής, Νταίζη

Νταίζη

Προπολεμικό ζεϊμπέκικο
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης & Στράτος Παγιουμτζής
Κιθάρα: Κώστας Καρίπης
Μπαγλαμάς: Στέλιος Χρυσίνης
Τραγούδι: Στράτος Παγιουμτζής & Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτη φωνογράφηση: 1939 [Columbia DG 6479]

Απόψε τα μεσάνυχτα, θα ’ρθω να σε ξυπνήσω,
Νταίζη, κοπέλα μου γλυκιά, για να σου τραγουδήσω.

Το λέω με παράπονο, με γέμισες φαρμάκια.
Νταίζη, για σένα εγώ γυρνώ τις νύχτες στα σοκάκια.

Πρέπει να πάψεις πια να λες τα ψεύτικά σου λόγια,
Νταίζη, κοπέλα μου γλυκιά, τα ’χεις σαν κομπολόγια.

Στ’ αυτιά μου εψιθύριζες πιστά πως μ’ αγαπούσες
και σε μια ώρα, Νταίζη μου, πανούργα, με ξεχνούσες.

Ο δεύτερος στίχος κάθε στροφής τραγουδιέται δύο φορές (σχ. 1, 2, 3, 4 / 3, 4).

Στην άλλη πλευρά του δίσκου βρίσκεται το τραγούδι «Σε φίνο ακρογιάλι» του Βασίλη Τσιτσάνη.

[Πηγή για τους στίχους: Θεόφιλος Αναστασίου, «Βασίλης Τσιτσάνης, Άπαντα», σελ. 69]

Translatum: Favourite Music and Lyrics / Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936-1954

Βασίλης Τσιτσάνης & Παναγιώτης Τούντας, Να πάμε για τη Βούλα

Να πάμε για τη Βούλα (Το φιλί δεν είναι κρίμα)

Ζεϊμπέκικο της προκατοχικής περιόδου της Θεσσαλονίκης
Μουσική: Βασίλης Τσιτσάνης
Στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης & Παναγιώτης Τούντας
Τραγούδι: Στράτος Παγιουμτζής & Στελλάκης Περπινιάδης
Πρώτη φωνογράφηση: 1939 [Columbia DG 6488]

Προχτές ανταμωθήκαμε
με μια φιληναδούλα
και σε μια βάρκα μπήκαμε,
τα δυο μαζί,
να πάμε για τη Βούλα.

Και μας φώναζε το κύμα,
το φιλί δεν είναι κρίμα!

Μα μόλις ξεκινήσαμε,
φρεσκάρισεν ο μπάτης
και η μαργιόλα η θάλασσα,
αχ τι καημός,
άρχισε τα δικά της.

Αχ, βρε θάλασσα μαργιόλα,
εσύ μας τα κάνεις όλα!

Με φουσκωμένο το πανί,
οι δυο μας στο τιμόνι,
ε ρε, μανούλα μου γλυκιά,
τι να σου πω,
δεν το ξεχνώ ακόμη.

Και μας φώναζε το κύμα,
το φιλί δεν είναι κρίμα!

Ο δεύτερος στίχος κάθε στροφής τραγουδιέται και δεύτερη φορά (σχ. 1, 2, 2).

Στην άλλη πλευρά του δίσκου βρίσκεται το τραγούδι «Σε περιμένουνε, σε συζητούνε» του Βασίλη Τσιτσάνη.

[Πηγή για τους στίχους: Θεόφιλος Αναστασίου, «Βασίλης Τσιτσάνης, Άπαντα», σελ. 71]

Translatum: Favourite Music and Lyrics / Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936-1954

Βασίλης Τσιτσάνης & Στράτος Παγιουμτζής, Μηχανικά με μπέρδεψες

Μηχανικά με μπέρδεψες (Μεγάλο πόνο μου ’βαλες)

Χασάπικο
Μουσική: Βασίλης Τσιτσάνης & Στράτος Παγιουμτζής
Στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Τραγούδι: Στράτος Παγιουμτζής & Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτη φωνογράφηση: 1939 [HMV A0 2610]

Μεγάλο πόνο μου ’βαλες και μέρα νύχτα λιώνω,
μηχανικά με μπέρδεψες, κλαίω και μαραζώνω.

Τα τόσα σου χαρίσματα, τραγούδια τα ’χω κάνει
και νόμιζα πως γρήγορα θα βάζαμε στεφάνι.

Καθημερ’νώς μου το ’λεγες πιστά πως μ’ αγαπούσες,
τα βράδια και τις Κυριακές με άλλονε γλεντούσες.

Το τραγούδι ανήκει κατά 50% στον Βασίλη Τσιτσάνη και κατά 50% στον Στράτο Παγιουμτζή.

Οι στροφές τραγουδιούνται δύο φορές η καθεμιά, τη δεύτερη φορά με αντίστροφη σειρά στίχων (σχ. 1, 2 / 2, 1).

[Πηγή για τους στίχους: Θεόφιλος Αναστασίου, «Βασίλης Τσιτσάνης, Άπαντα», σελ. 77]

Translatum: Favourite Music and Lyrics / Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936-1954

Βασίλης Τσιτσάνης, Πάνε τα παλιά

Πάνε τα παλιά

Προπολεμικό χασάπικο
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Τραγούδι: Στράτος Παγιουμτζής & Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτη φωνογράφηση: 1938 [Odeon GA 7248]

Προχτές το βράδυ στο στενό σού είπα,
να μην πιστεύεις πως ακόμα σ’ αγαπώ.
Αγάπησα μια μοδιστρούλα ωραία και μ’ αυτήν
τα βράδια πάντα πίνω και μεθώ.

Να φύγεις, δε σε θέλω πια κοντά μου,
ν’ ακούσω πια δε θέλω την ψεύτρα σου μιλιά.
Μεράκια και σκουτούρες πια δε βάζω στην καρδιά,
να τα ξεχάσεις, πάνε τα παλιά.

Και πάλι σ’ το τονίζω, δε σε θέλω,
να φύγεις και να βρεις αλλού παρηγοριά.
Κουράστηκα μαζί σου να τραβιέμαι να υποφέρω,
να φύγεις, μάθε, δε σε θέλω πια.

Στην άλλη πλευρά του δίσκου βρίσκεται το τραγούδι «Προξενεύουν τον Σταμάτη» του Βασίλη Τσιτσάνη.

[Πηγή για τους στίχους: Θεόφιλος Αναστασίου, «Βασίλης Τσιτσάνης, Άπαντα», σελ. 57]

Translatum: Favourite Music and Lyrics / Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936-1954

Βασίλης Τσιτσάνης, Οι μερακλήδες

Οι μερακλήδες

Ζεϊμπέκικο της προπολεμικής περιόδου της Θεσσαλονίκης
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Τραγούδι: Στράτος Παγιουμτζής
Πρώτη φωνογράφηση: 1938 [Odeon GA 7287]

Όποιος γεννιέται μερακλής δεν ξέρει τι να κάνει.
Πίνει και γίνεται μπεκρής, ψεύτη ντουνιά,
τον πόνο του να γιάνει.

Οι μερακλήδες αγαπούν κι έχουν λεφτά στο χέρι
και δε τους νοιάζει να γλεντούν, αχ βρε ντουνιά,
χειμώνα-καλοκαίρι.

Χωρίς μεράκι ο ντουνιάς δε γίνεται να ζήσει.
Πρέπει τη νιότη να χαρεί, αχ βρε ντουνιά,
τα μάτια του πριν κλείσει.

Ο δεύτερος στίχος κάθε στροφής τραγουδιέται δύο φορές (σχ. 1, 2, 2, 3). Το τσάκισμα στην επανάληψη του δεύτερου στίχου τραγουδιέται «αχ βρε ντουνιά», του τέταρτου στίχου «ψεύτη ντουνιά» και του έκτου στίχου «ψεύτη ντουνιά».

Στην άλλη πλευρά του δίσκου βρίσκεται το τραγούδι «Μια νύχτα στο Πασαλιμάνι» του Βασίλη Τσιτσάνη.

[Πηγή για τους στίχους: Θεόφιλος Αναστασίου, «Βασίλης Τσιτσάνης, Άπαντα», σελ. 60]

Translatum: Favourite Music and Lyrics / Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936-1954

Βασίλης Τσιτσάνης, Ο γάμος του Τσιτσάνη

Ο γάμος του Τσιτσάνη (Βρήκα τη γυναίκα που γουστάρω)

Χασαποσέρβικο (ίσως τραγούδι του 1938 στη Θεσσαλονίκη ή και παλαιότερο από τα τραγούδια των Τρικάλων)
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Τραγούδι: Στράτος Παγιουμτζής, Στελλάκης Περπινιάδης & Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτη φωνογράφηση: 1938 [Columbia DG 6449]

Βρήκα τη γυναίκα που γουστάρω,
είναι η πιο όμορφη και τη θαυμάζω.
Άλλη πια δε θέλω ν’ αγαπήσω,
ήσυχος μ’ αυτήν εγώ θα ζήσω.

Βρήκα πιο όμορφη και μαυρομάτα,
κι όχι πονηρή γαλανομάτα.
Μου τα κάνει όλα στο εντάξει,
τσάρκες πάμε τα βράδια με τ’ αμάξι.

Βρήκα κάποια φίνα και ωραία
που ’χει πέντε σπίτια στον Περαία,
άλλα πέντε στο Μεταξουργείο
κι άλλα τόσα πάνω στο Θησείο.

Translatum: Favourite Music and Lyrics / Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936-1954

Βασίλης Τσιτσάνης, Μια νύχτα στο Πασαλιμάνι

Μια νύχτα στο Πασαλιμάνι

Χασάπικο
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Τραγούδι: Στράτος Παγιουμτζής & Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτη φωνογράφηση: 1938 [Odeon GA 7287]

Μια νύχτα κάτω στο Πασαλιμάνι,
μια νόστιμη Σμυρνιά,
μικρούλα, που σε ντέρτι μου ’χει βάλει
και πόνο (σ)την καρδιά.

Μου λέει, «τρέξε στη βαρκούλα κι έλα,
σε θέλω συντροφιά,
να πάμε μια τσαρκούλα στην Καστέλα,
στην όμορφη βραδιά.»

Η βάρκα θα πηγαίνει αγάλι-αγάλι,
στα κύματα γλυκά,
σε πλάνο θα μας φέρει ακρογιάλι,
σε μέρη μαγικά.

Κάθε στροφή τραγουδιέται δυο φορές με αντίστροφη σειρά στίχων τη δεύτερη φορά (σχ. 1, 2, 3, 4 / 3, 4, 1, 2).

Στην άλλη πλευρά του δίσκου βρίσκεται το τραγούδι «Οι μερακλήδες» του Βασίλη Τσιτσάνη.

[Πηγή για τους στίχους: Θεόφιλος Αναστασίου, «Βασίλης Τσιτσάνης, Άπαντα»]

Translatum: Favourite Music and Lyrics / Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936-1954

Βασίλης Τσιτσάνης, Μες στην πολλή σκοτούρα μου

Μες στην πολλή σκοτούρα μου

Ζεϊμπέκικο
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης (δηλωμένο στο όνομα του Στράτου Παγιουμτζή)
Τραγούδι: Στράτος Παγιουμτζής
Πρώτη φωνογράφηση: 1938 [HMV AO 2540]

Μες στην πολλή σκοτούρα μου,
γιατί να σε γνωρίσω;
Κλαίω και λέω μυστικά
για σένανε,
γιατί να σ’ αγαπήσω;
Κλαίω και λέω μυστικά
για σένανε,
γιατί να σ’ αγαπήσω;

Γιατί να κάθεσαι να λες
πως πια δε με γνωρίζεις;
Αφού η καρδιά μου πόνεσε
για σένανε
κι όλο με βασανίζεις.
Αφού η καρδιά μου πόνεσε
για σένανε
κι όλο με βασανίζεις.

Θέλω να ξέρω πού γυρνάς,
με ποιόνε κουβεντιάζεις,
τα μάτια σου τ’ αράπικα
πόσους γελούν
όταν γλυκοκοιτάζεις.
Τα μάτια σου τ’ αράπικα
πόσους γελούν
όταν γλυκοκοιτάζεις.

Ακόμα ένα προπολεμικό τραγούδι του Βασίλη Τσιτσάνη, που ηχογραφήθηκε αρκετές φορές μεταπολεμικά (με ερμηνείες από την Πόλυ Πάνου, τον Γρηγόρη Μπιθικώτση, τον Βαγγέλη Περπινιάδη και τη Μαρινέλλα), αλλά αναμφίβολα η πρώτη εκτέλεση με τον Στράτο Παγιουμτζή είναι κατά πολύ καλύτερη απ’ όλες τις επόμενες.

Translatum: Favourite Music and Lyrics / Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936-1954

Βασίλης Τσιτσάνης, Μαριώ

Μαριώ

Προπολεμικό ζεϊμπέκικο, πριν από την περίοδο της Θεσσαλονίκης
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Τραγούδι: Στράτος Παγιουμτζής & Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτη φωνογράφηση: 1938 [Odeon GA 7214]

Μέσα στον κόσμο που γυρνώ με δέρνει ένα μεράκι,
ένα κουκλί μελαχρινό με πότισε φαρμάκι.

Μαριώ μου, σου τ’ ορκίζομαι, το αίμα μου θα χύσω,
θα κάνω πέτρα την καρδιά, ωσότου σ’ αποχτήσω.

Κι έτσι θα μάθεις στο εξής μαζί μου να γυρίζεις,
καμάρι θα ’σαι του ντουνιά, ποτέ δε θα δακρύζεις.

Το ξέρω πως σε πόνεσε κι εσένα η ψυχή σου,
Μαριώ, θα σμίξουμε τα δυο, θα γιάνουν οι καημοί σου.

Ο δεύτερος στίχος κάθε στροφής τραγουδιέται δύο φορές (σχ. 1, 2, 2).

Στην άλλη πλευρά του δίσκου βρίσκεται το οργανικό «Χορός Πολίτικος» του Βασίλη Τσιτσάνη.

[Πηγή για τους στίχους: Θεόφιλος Αναστασίου, «Βασίλης Τσιτσάνης, Άπαντα», σ. 56]

Translatum: Favourite Music and Lyrics / Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936-1954

Βασίλης Τσιτσάνης, Θά ’ρθω μια γλυκιά βραδιά

Θά ’ρθω μια γλυκιά βραδιά

Προπολεμικό ζεϊμπέκικο
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Τραγούδι: Στράτος Παγιουμτζής
Πρώτη φωνογράφηση: 1938 [Columbia DG 6357]

Θά ’ρθω μια γλυκιά βραδιά, μια χιονισμένη νύχτα,
στο παραθύρι σου κοντά με χίλια καρδοχτύπια.

Θα παίζω και θα τραγουδώ ώσπου να σε ξυπνήσω,
να φύγει ο πόνος της καρδιάς, τη φλόγα μου να σβήσω.

Εγώ για την αγάπη σου και για την ομορφιά σου,
θε να βαφτίσω ένα παιδί, να βγάλω τ’ όνομά σου.

Θά ’ρθω μια γλυκιά βραδιά, μια χιονισμένη νύχτα,
μες στο σκοτάδι το βαθύ, του ύπνου σου τη γλύκα,
όπου διαβάτης δεν γυρνά στο παραθύρι δίπλα.

Κάθε στίχος τραγουδιέται δύο φορές (σχ. 1, 1, 2, 2), εκτός από τον προτελευταίο που, αντί να επαναληφθεί, μετατρέπεται, προσφέροντάς μας τον καταληκτήριο στίχο.

Στην άλλη πλευρά του δίσκου βρίσκεται το τραγούδι «Σ’ αυτόν τον κόσμο δυστυχής» του Βασίλη Τσιτσάνη.

[Πηγή για τους στίχους: Θεόφιλος Αναστασίου, «Βασίλης Τσιτσάνης, Άπαντα», σ. 60]

Translatum: Favourite Music and Lyrics / Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936-1954

Βασίλης Τσιτσάνης, Ο Τσιτσάνης στο Μόντε Κάρλο

Ο Τσιτσάνης στο Μόντε Κάρλο

Χασάπικο
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Τραγούδι: Στράτος Παγιουμτζής & Στελλάκης Περπινιάδης
Πρώτη φωνογράφηση: 1937 [HMV A0 2448]

Μια βραδιά στο Μόντε Κάρλο
πήγα να παρευρεθώ,
μες στους άσους της ρολίνας
να τους συναγωνιστώ.

Βλέπω χίλιες Παριζιάνες,
κοπελίτσες πεταχτές,
όλες όμορφες, γεμάτες,
ζηλεμένες, κουνιστές!

Ζηλεμένο Μόντε Κάρλο,
που μαγεύεις τον ντουνιά,
ξακουστό είναι τ’ όνομά σου
με την τόση ομορφιά!

Κάθε στροφή τραγουδιέται δύο φορές με αντίστροφη σειρά στίχων τη δεύτερη φορά (σχ. 1, 2, 2, 1).

Στην άλλη πλευρά του δίσκου βρίσκεται το τραγούδι «Τρικαλινή τσαχπίνα» του Βασίλη Τσιτσάνη.

[Πηγή για τους στίχους: Θεόφιλος Αναστασίου, «Βασίλης Τσιτσάνης, Άπαντα», σ. 48]

Translatum: Favourite Music and Lyrics / Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936-1954

Βασίλης Τσιτσάνης, Αρχόντισσα

Αρχόντισσα

Αργό χασάπικο
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Τραγούδι: Στράτος Παγιουμτζής & Στελλάκης Περπινιάδης
Πρώτη φωνογράφηση: 1938 [Columbia DG 6440]

Κουράστηκα για να σε αποκτήσω
αρχόντισσά μου, μάγισσα τρελή
σαν θαλασσοδαρμένος μες στο κύμα
παρηγοριά ζητούσα ο δόλιος στη ζωή

Πόσες καρδούλες έχουν μαραζώσει
και ξέχασαν για πάντα τη ζωή
μπροστά στ’ αρχοντικά σου τα στολίδια
σκλαβώθηκαν για σένα ξένοι και Ρωμιοί

Αρχόντισσα, τα μαγικά σου μάτια
τα ζήλεψα, τα έκλαψα πολύ
φαντάστηκα, σκεφτόμουνα παλάτια
μα συ με γέμισες μαρτύρια στη ζωή

Ίσως το ωραιότερο τραγούδι του Βασίλη Τσιτσάνη και μάλιστα το πρώτο που φωνογράφησε ο συνθέτης την περίοδο που έζησε στη Θεσσαλονίκη (1938-1946).

Πρόκειται για ένα από τα σπουδαιότερα τραγούδια της ελληνικής μουσικής και ανήκει στην προκατοχική περίοδο του Βασίλη Τσιτσάνη όταν ο συνθέτης υπηρετούσε στο Τάγμα Τηλεγραφητών στη Θεσσαλονίκη.

Από το βιβλίο του Ντίνου Χριστιανόπουλου, «Το ρεμπέτικο κι η Θεσσαλονίκη», Εκδόσεις Εντευκτηρίου, Θεσσαλονίκη 1999, σελ. 12 αντιγράφω:

Ο Βασίλης Τσιτσάνης έζησε στη Θεσσαλονίκη από το 1938 μέχρι το 1946, με μια διακοπή κατά τη διάρκεια του ελληνοϊταλικού πολέμου και των πρώτων μηνών της γερμανικής κατοχής. Έζησε δηλαδή στη Θεσσαλονίκη συνολικά οκτώ χρόνια, τα καλύτερα της ζωής και της τέχνης του. Τα χρόνια αυτά χωρίζονται σε δύο μεγάλες περιόδους: την περίοδο της στρατιωτικής του θητείας και την περίοδο της γερμανικής κατοχής μαζί με τα πρώτα μετακατοχικά χρόνια.

Translatum: Favourite Music and Lyrics / Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936-1954

Μάτση Χατζηλαζάρου, Αραπιά

Αραπιά

Ωχ! τη μάνα μου την καψερή, τη μάνα μου παρηγοριά
και βάλσαμο της νύχτας.
Απόψε δε χωράνε οι λύπες μου, ούτε μες στ’ απαλότερο φιλί.
«Θέλω να πάω στην Αραπιά
που μ’ έχουνε συστήσει
σε μια μεγάλη μάγισσα
τα μάγια να μου λύσει.»
Θέλω ν’ ακούσω πάλι τα βλέφαρά μου να γέρνουνε μπρος σ’ ένα όραμα ξανθό.
Θέλω να χορέψω, φούσκωμα και φύσημα τρυφερής κουρτίνας,
μην απελευθερωθεί από το παράθυρο.
Θέλω ν’ ανοίξω ένα πρωί με το φως, σαν το νούφαρο.
Είναι οι καρδιές μου ένας αρμαθός, τις άπλωσα στον ήλιο.
Ναι, άπλωσα στον ήλιο ένα άγριο κυκλάμινο στην άκρη της ρεματιάς,
μια χειραψία φίλων συνοδοιπόρων και συναγωνιστών,
λίγα κρόσσια που πέφτουνε στο μέτωπο ενός Κρητικού,
τα γόνατα μιας κοπέλας όταν βγαίνει στη θάλασσα
τη βραχνή φωνή του έρωτα,
ένα αυλάκι αίμα μιας μάχης για τον ήλιο,
κι ένα ασημένιο κουτάλι λαμπερό, στην άκρη των χειλιών του βρέθηκε ένα χθεσινό μου δάκρυ.

Από τα Δύο Διαφορετικά Ποιήματα (με το ψευδώνυμο Μάτση Ανδρέου), περιοδικό «Τετράδιο Πρώτο», Αθήνα, Απρίλης 1945

Πηγή: Μάτση Χατζηλαζάρου, Ποιήματα 1944-1985 (εκδ. Ίκαρος, 1989)

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Μάτση Χατζηλαζάρου

Μάγισσα της Αραπιάς (πρώτη εκτέλεση)
Προπολεμικό χασάπικο.
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτη φωνογράφηση: 1940 [H.M.V. A.0.2657]
Πρώτη εκτέλεση: Στράτος Παγιουμτζής & Βασίλης Τσιτσάνης
Πηγή: Translatum / Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936-1954

Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Η Αλβανίδα

Βασίλης Τσιτσάνης, Καμαριέρα
(τραγούδι: Στράτος Παγιουμτζής & Βασίλης Τσιτσάνης σε γραμμοφώνηση του 1940)

Η Αλβανίδα

Πάνω από δεκαετία, κάθε καλοκαίρι
στο ξενοδοχείο που έκανα διακοπές με την ίδια μεγάλη παρέα,
ήταν καμαριέρα.
Έτσι κατόρθωνε να συντηρείται,
ο μισθός της στην Αλβανία πενιχρός,
γυμνάστρια σε σχολείο τον χειμώνα.
Από τη σκληρή δουλειά ρυτίδες χαλνούσαν το πρόσωπό της,
τα αισθηματικά της πάντα σε αδιέξοδο,
ερωτικό σύντροφο δεν είχε.
Με έμφυτη εγκαρδιότητα και σπασμένα ελληνικά
λαχταρούσε να μας μιλάει στα δωμάτια, όταν καθάριζε,
ή στους διαδρόμους.
Όσο πλησίαζε ο καιρός να φύγουμε στεναχωριόταν.
«Εσάς θυμάμαι στην ερημιά μου τον χειμώνα» μας έλεγε.

Ένα βράδυ σφίχτηκε η καρδιά μου
όταν την είδα να κάνει βόλτα μόνη στον παραλιακό πεζόδρομο.
Μέσα στον πολύ κόσμο μια μοναχική φιγούρα,
που ακόμα και εκείνη την ώρα, ενώ είχε ήδη σχολάσει,
φορούσε τη γαλάζια στολή της καμαριέρας.

Από τη συλλογή Ηδονή και εξουσία (2009) της Αλεξάνδρας Μπακονίκα

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλεξάνδρα Μπακονίκα