Γιάννης Μασμανίδης, Σημείο

Σωκράτης Μάλαμας & Γιώργος Αθανασόπουλος, Τσιγάρο ατέλειωτο
(τραγούδι: Σωκράτης Μάλαμας / δίσκος: Κύκλος (1993))

Σημείο

Σαν αμίλητος σβήνεσαι
επιθυμία μοναχή
που σαν ανακατευτεί στον βαρύ καπνό σου
στολίζεται σαν πρόσκληση.
Υπάρχουν τα «γιατί»
φάροι φωτεινοί που σ’ οδηγούν
απ’ την καθημερινή ομίχλη∙
τα πιστεύεις∙
τ’ ακολουθείς –
όπως και την αδυναμία σου
κι ύστερα
οι σειρήνες θα ξανασφυρίξουν των τρένων
ο κόσμος αόρατος θα ξεφωνίσει.
Φεύγει;
Γιατί;
Κι εσύ θα τραβάς
το δρόμο στην κορφή του λόφου.
Αδύναμη φιγούρα
μια μικρή τελεία βαλμένη απρόσεχτα
σε κάποιο λευκό χαρτί θα φαντάζεις

Από τη συλλογή Εσκεμμένα (1988) του Γιάννη Μασμανίδη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Γιάννης Μασμανίδης

Σοφία Στρέζου, Γυμνή αλήθεια

Σωκράτης Μάλαμας & Φωτεινή Λαμπρίδη, Η αλήθεια του καθένα
(τραγούδι: Χάρις Αλεξίου / δίσκος: Δρόμοι (2007))

Γυμνή αλήθεια

Αν μπορείς να δεις την αλήθεια
χωρίς να πληγώνεσαι,
τότε μπορείς να δεις
ότι το πάθος σου δεν είναι τίποτε άλλο
από ένα μακρινό φάντασμα
που μόνο παίζει μαζί σου.

Μη γίνει η θλίψη σου ένα ματωμένο γιασεμί∙
περήφανα συντρόφευε τη μοναξιά,
μαζί μ’ ένα τραγούδι που σου ’μεινε πιστό∙
θυμήσου,
κανένας τοίχος δεν είναι τόσο σκοτεινός
όσο η φυλακισμένη σου καρδιά.

Από τη συλλογή Νυχτερινό πρελούδιο (1987) της Σοφίας Στρέζου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Σοφία Στρέζου

Παναγιώτης Αργυρόπουλος, Ο πολυτονισμός του πόνου

Μαρία Θωίδου, Του πόνου
(τραγούδι: Σωκράτης Μάλαμας & Μαρία Θωίδου / δίσκος: Της νύχτας τα μακριά μαλλιά (2004))

Ο πολυτονισμός του πόνου

Τι σημασία έχει
αν παίρνω λύπες
ή περνώ λύπες.
Ο πόνος δε ρωτάει
πού τονίζεσαι.
Σα βροχόπτωση πέφτει
και χτυπάει όποια συλλαβή σου
τύχει να βρει ακάλυπτη.
Κάποτε μάλιστα
σε τονίζει παντού
κι ας φωνάζεις
πως είσαι καρδιά
μονοτονικής αντοχής.

Από τη συλλογή Εκκωφαντική σιωπή (2004) του Παναγιώτη Αργυρόπουλου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Παναγιώτης Αργυρόπουλος

Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία, Αδιάφοροι

Σωκράτης Μάλαμας, Θίασος (δίσκος: Το άδειο δωμάτιο (2005))

Αδιάφοροι

Στα λασπωμένα πεζοδρόμια γονατίσαμε
ν’ αρπάξουμε της χαράς τον ψίθυρο,
υψώσαμε τα μάτια μας στα παράθυρα
να θρέψουμε την πείνα μας με μια καλημέρα
κι όταν πια το χιόνι αποκοίμισε
το σφύριγμα και του τελευταίου αλήτη
άρπαγες και μη γίναμε αδιάφοροι.
Τα κλαδιά και τα χέρια μας
ήταν το ίδιο φορτωμένα με παγωνιά,
καμιά σπίθα δεν απόμεινε μέσα μας
να συνδαυλίσει τη φωταψία των ονείρων μας.

Ακόμα και στους κινηματογράφους οι διαφημίσεις
τοιχοκολλούσαν ανθρώπους με μίσος στα μάτια και στα χέρια
με λιονταροτόμαρα στ’ αλύγιστα κορμιά
με δίσκο επαιτείας στην ψυχή.

Τον τόπο μας δεν τον αναγνωρίζαμε,
τις ανάβρες που ερωτικά ρουφούσαν τ’ αθώα μας χείλη
τις νανούριζε στα σπλάχνα της η γη
κι ο ήλιος πιο ξένος απ’ τον ξένο
ξαπλώθηκε πάνω στο χορτάρι κι ήπιε
τη δρόσο που ασήμωνε τα γυμνά μας πόδια.

Τώρα τι να ελπίσουμε;
Η άσπρη σιωπή του χιονιού είναι πιο βουβή κι απ’ τον μαύρο θάνατο.

Από τη συλλογή Οι αποσταμένοι (1964) της Νίνας Κοκκαλίδου-Ναχμία

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία

Γιώργος Θέμελης, Κίρκη

Σωκράτης Μάλαμας, Κίρκη
(τραγούδι: Νίκος Παπάζογλου / δίσκος: Παραμύθια (1995))

Συλλογή Ο γυρισμός (1948) του Γιώργου Θέμελη

Σχέδιο για μια λυρική εποποιία

Πόντον επ’ ατρύγετον δερκέσκετο δάκρυα λείβων
Οδύσσεια Ε 84

Τρίτη ραψωδία

Κίρκη

Δεν ήξερε να μιλήσει
Όπως μιλάει η γυμνή γυναίκα κρύβοντας το χέρι σου μέσα στον κόρφο της
Για να σου πει την αγάπη και να σου καρφώσει έναν ήλιο
Που μαραίνεται

Γινόταν μαύρη θλίψη και σε σκέπαζε σαν την ομίχλη που τρυπάει το πρόσωπο
Κι έριχνε στο ποτήρι σου πικρή αψιθιά φουχτιές μαράζι
Για να σου βγάλει την αρματωσιά στο στόμα της σπηλιάς
Για να κατέβει αργά συρτά τα σκαλοπάτια σου μες στην ψυχή σαν το χτικιό που μπαίνει και γεννάει τ’ αυγά του

Ένιωθες να σε σφάζει μια γλυκιά μαχαιριά
Σφάχτης ανήλεος μες στη γραμμή της πίκρας
Να σου λιανίζει τους αρμούς, να ξεκλειδώνει την απελπισιά
Για να σε κάμει ένα ήμερο ζώο
Ένα
Θλιμμένο
Άγαλμα

***

Ω πώς έσκουζαν γύρω τα ζώα οι φυλακισμένες ψυχές μέσα στους βράχους
Πώς κοίταζαν ανάβοντας τα θολά τους μάτια που δεν μπορούσαν πια να κλάψουν
Μήτε να κεντήσουν άστρα και ψάρια στα δίχτυα της βροχής
Μήτε ν’ αρματώσουν μονόξυλα κι όνειρα στις όχθες του ήλιου
Μήτε να χαράξουν κάποια τολύπα που ανεβαίνει και χάνεται
Και πάλι ξαναγίνεται κι ανεβαίνει και χάνεται πικραίνοντας τον ουρανό μαύρος καημός
Μήτε να θυμηθούν
Μήτε να ελπίσουν

***

Μαχαίρι μαυρομάνικο
Μαχαίρι μου που σε φορώ και σ’ έχω απάνω μου
Λίγο πιο κάτω απ’ την καρδιά
Λίγο πιο μέσα απ’ την αγάπη
Για να σταυρώνω το ψωμί που τρώω
Για να σφραγίζω το νερό που πίνω
Για να κόβω τη γλυκιά ζωή
Απ’ το θάνατο

***

Παιδιά σύντροφοι αδέλφια μου απ’ την ίδια σάρκα
Τι το κάματε το ψωμί που σας μοίρασα
Το δυνατό κρασί που σας πότισα
Σαν την πονετική αυγή που μοιράζει το σώμα της στα πουλιά της

Ανοίξτε την κοιλιά του λύκου που σας χωνεύει
Τρυπήστε το χοντρό δέρμα που σας κλέβει τον ήλιο
Τη μαύρη μέρα που σας βουλιάζει μέσα στο χώμα

***

Σηκωθείτε γιατί θα χάσουμε τον καιρό
Σηκωθείτε γιατί θα χάσουμε τον καπνό που βγάζει η θύμηση

Τις χρυσές αρκούδες στα δάση τ’ ουρανού

Από τη συγκεντρωτική έκδοση Γ. Θέμελη Ποιήματα I (1969)

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Γιώργος Θέμελης

Γράμμα (Κική Δημουλά)

Σωκράτης Μάλαμας, Το γράμμα (δίσκος: Λαβύρινθος (1996))

[Ενότητα Α’]

Γράμμα

Ο ταχυδρόμος,
σέρνοντας στα βήματά του την ελπίδα μου,
μου ’φερε και σήμερα ένα φάκελο
με τη σιωπή σου.
Τ’ όνομά μου γραμμένο απ’ έξω με λήθη.
Η διεύθυνσή μου ένας ανύπαρκτος δρόμος.
Όμως ο ταχυδρόμος
τον βρήκε αποσυρμένο στη μορφή μου,
κοιτώντας τα παράθυρα που έσκυβαν μαζί μου,
διαβάζοντας τα χέρια μου
που έπλαθαν κιόλας μιαν απάντηση.
Θα τον ανοίξω με την καρτερία μου,
και θα ξεσηκώσω με τη μελαγχολία μου
τ’ άγραφά σου.
Κι αύριο θα σου απαντήσω
στέλνοντάς σου μια φωτογραφία μου.
Στο πέτο θα έχω σπασμένα τριφύλλια,
στο στήθος σκαμμένο
το μενταγιόν της συντριβής.
Και στ’ αφτιά μου θα κρεμάσω -συλλογίσου-
τη σιωπή σου.

Από τη συλλογή Έρεβος (1956) της Κικής Δημουλά

Πηγή: Κική Δημουλά, Ποιήματα (εκδόσεις Ίκαρος, Αθήνα, 1998)

Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου, Ξένη επέμβαση

Σωκράτης Μάλαμας & Γιάννης Τσατσόπουλος, Να βάλω τα μεταξωτά
(τραγούδι: Μελίνα Κανά / δίσκος: Της μέρας και της νύχτας (1992))

Ξένη επέμβαση

Όλες οι λέξεις έχουν ένα φαρμάκι πικρό
Αντίδοτο στην παρενέργεια της αγάπης που σκοτώνει
Όταν ανοίγεις το κουτί με τα χαπάκια
Χαπ χαπ πάνω στο τραπέζι χορεύουν αστεία
Κόκκινα διαολάκια κουρδίζουν το γραμμόφωνο
«Είναι μεσάνυχτα κι όλη η φύσις ησυχάζει» λέει το χαζό
Ο τροχός γυρίζει κι ακονίζει μαχαίρια και ψαλίδια
Στα χειρουργεία μια λάμπα θυέλλης οδηγεί τους σαμαρείτες
Όταν άνοιξες τα μάτια σου είχαν γεράσει οι λέξεις
Κι ώσπου να πεις νερό πιτσίλισε το ρο την μπλούζα του γιατρού

Γλίτωσες πάλι γλίτωσες από μια δόση θανάτου
Εδώ δεν ξέρουμε τι ποιείται τι συντελείται
Ποιες επεμβάσεις χρειάζεσαι ποια μέσα
Για να γυρίσεις στο σπίτι σου σώος και αβλαβής
Ιδού λοιπόν το νερό ιδού τα χαπάκια
Σαν τα λόγια είναι τα φάρμακα σώζουν ζωές
Και της ζωής τα όνειρα σκοτώνουν

Από τη συλλογή Σαλκίμ (2001) της Μαρίας Κέντρου-Αγαθοπούλου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου

Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου, Πόσο μπορείς

Σωκράτης Μάλαμας, Θίασος

Πόσο μπορείς

Πόσο μπορείς να σταθείς
Στο δροσερό περβάζι
Κοιτάζοντας προς το δρόμο
Που σαλεύουν τα πλήθη
Θίασοι υπαίθριοι
Με λογής τυμπανοκρουσίες
Πόσο μπορείς να κοιτάζεις
Αυτό το θέαμα
Δίχως να έρθει μια κοφτερή έγνοια
Ή μια μάταιη μεταμέλεια
Εκείνη προπάντων
Θα σε τραβήξει μέσα
Θα σε καλέσει να παίξεις
Τον δικό σου ρόλο
Δίχως χειροκροτήματα

Από τη συλλογή Αρμιλλάρια (1973) της Μαρίας Κέντρου-Αγαθοπούλου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου

Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου, Περίπτωση σιωπής

Σωκράτης Μάλαμας & Άλκης Αλκαίος, Της σιωπής
(τραγούδι: Σωκράτης Μάλαμας / δίσκος: Ένα (2002))

Περίπτωση σιωπής

Πόσο τα σπίτια ομορφαίνουν
Από πολλή μουσική
Το δικό μου σπίτι
Είναι μια βαθιά εικόνα
Φωτισμένη και βαθύσκιωτη

Αν με βγάλεις απ’ αυτή τη σιωπή μου
Θα ’μαι ένα ψάρι πεθαμένο
Έξω από τη θάλασσα πεταμένο
Και άταφο

Μέσα μου είμαι μια αλλιώτικη νύχτα
Το δέντρο το εκστατικό το δεόμενο

Πλουτίζω φτωχαίνοντας
Από λόγο και φωνή

Από τη συλλογή Περίπτωση σιωπής (1968) της Μαρίας Κέντρου-Αγαθοπούλου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου