Τόλης Νικηφόρου, χαμογελάνε μελαγχολικά οι θεοί

χαμογελάνε μελαγχολικά οι θεοί

προσφέρουμε τα πάντα χρόνια τώρα
για μια μικρή επιστροφή
να μας επιτραπεί να βάλουμε και πάλι
τα μαγικά γυαλιά μιας πρώτης νιότης
σε χρώμα πράσινο ή βαθύ γαλάζιο

αν και το ξέρουμε καλά
πως δεν υπάρχει αντάλλαγμα
κι από την αθωότητα
είμαστε εξόριστοι για πάντα

ίσως γι’ αυτό στον Όλυμπο απέναντι
τις μέρες που σε εκπληκτική διαφάνεια
οι χιονισμένες κορυφές του
σχεδόν αγγίζουν τον ουρανό
βλέπουμε τους δώδεκα θεούς
να χαμογελάνε μελαγχολικά

σαν να ζητάνε εκείνοι
τη δική μας επιείκεια

Από τη συλλογή ανώνυμοι (2021) του Τόλη Νικηφόρου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Τόλης Νικηφόρου

Τόλης Νικηφόρου, φιλάργυρος

φιλάργυρος

ωραία κοσμήματα
περίτεχνα
στην όψη τους που χάραξε αρχαίος τεχνίτης
βλέπω το αίμα να κυλάει σαν ταξίδι
ν’ αστράφτουν μυστικά οι αιώνες

ωραία κοσμήματα
βελούδινα
γενεές που σφυρηλάτησαν στο χώμα
καμιά φορά τους ψιθυρίζω λέξεις
τ’ αγγίζω έτσι αυθόρμητα, εκστατικά

όντα θνητά και μαγικά
ένα όνειρο που επιβιώνει
στο θηριοτροφείο της πόλης
ψυχές που πάντα αναζητούν το φως

Από τη συλλογή ανώνυμοι (2021) του Τόλη Νικηφόρου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Τόλης Νικηφόρου

Τόλης Νικηφόρου, το νόημα του έργου

το νόημα του έργου

κάπου εδώ τελειώνει η παράσταση
και δεν έχουν καταλάβει ακόμα
αν το έργο ήταν κωμωδία ή τραγωδία
ποιος ήταν ο σκοπός και το νόημά του

στη μακρά διάρκειά του βέβαια
περισσότερο έκλαψαν παρά γέλασαν
και τώρα ακόμη προς το τέλος
όταν κάπου πάνε να γελάσουν
τα δάκρυά τους πνίγουν

ενώ ούτε καν είχαν ζητήσει να παίξουν
τους ανέβασαν με το ζόρι στη σκηνή
να μάθουν τον ρόλο τους στην πράξη
σ’ ένα εντελώς άγνωστο έργο

σύντομα λοιπόν φτάνει το τέλος
χωρίς να έχει ποτέ δοθεί
μια στοιχειωδώς πειστική απάντηση
με την απορία βαριά ως αυλαία

Από τη συλλογή ανώνυμοι (2021) του Τόλη Νικηφόρου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Τόλης Νικηφόρου

Τόλης Νικηφόρου, το θέατρο του παραλόγου

το θέατρο του παραλόγου

οι απόκληροι
που γεννιούνται καταδικασμένοι
και χάνονται νωρίς
χωρίς καμία ευκαιρία στη ζωή

οροσειρές αδικίας
ωκεανοί δακρύων

οι ευτραφείς πομπώδεις ιερείς
που υμνούν έναν πανάγαθο
έναν παντοδύναμο θεό
σε μεγαλοπρεπείς ναούς

το αιχμάλωτο πλήθος που καταπίνει
το τεράστιο ψεύδος
ως καταφύγιο από χιλιάδες φόβους
και κυρίως τον φόβο του θανάτου

κι όσοι στην ερημιά απελπισμένοι
από το θέατρο αυτό του παραλόγου
γράφουν μάταιες λέξεις και δακρύζουν

Από τη συλλογή ανώνυμοι (2021) του Τόλη Νικηφόρου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Τόλης Νικηφόρου

Τόλης Νικηφόρου, το ατέλειωτο ταξίδι

το ατέλειωτο ταξίδι

με κάτι απ’ τη φωτιά
κι από το τελευταίο του φως
μας γέννησε ένα άστρο μακρινό
και στη μεγάλη σκοτεινιά
μας εκσφενδόνισε
ν’ αναζητήσουμε μια νέα πατρίδα

ατέλειωτους αιώνες ταξιδέψαμε
πεθάναμε και ξαναγεννηθήκαμε
μάθαμε να μιλάμε αλλότριες γλώσσες
μάθαμε να αγαπάμε
ξένους και αφιλόξενους πλανήτες

η ψυχή όμως και μόνο εκείνη
γνωρίζει πάντα την καταγωγή μας
είναι η μοναδική πυξίδα μας
καθώς μες στο σκοτάδι ταξιδεύουμε
απλώνοντας σπασμένα δάχτυλα
προς την πατρίδα και το φως

Από τη συλλογή ανώνυμοι (2021) του Τόλη Νικηφόρου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Τόλης Νικηφόρου

Τόλης Νικηφόρου, πανδημία

πανδημία

στη μοναξιά
αναγνωρίζεις τον αδερφό

στον εγκλεισμό
νιώθεις τον ισοβίτη

στον φόβο
μοιάζει εξαίσιο άνθος το χαμόγελο

στην απώλεια
στα μάτια σου αναδύεται η αξία

πρώτη φορά οι κάκτοι της ερήμου
γίνονται όλοι μια απρόσιτη αγκαλιά

Από τη συλλογή ανώνυμοι (2021) του Τόλη Νικηφόρου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Τόλης Νικηφόρου

Τόλης Νικηφόρου, όλα τελειώνουν κάποτε

όλα τελειώνουν κάποτε

το ανεπαίσθητο άρωμα της προσμονής
τα βήματά της στη γωνιά του δρόμου
ένα τρέμουλο στα γόνατα
η απόλυτη εγκατάλειψη στην αγκαλιά του

όλα τελειώνουν κάποτε
στα μάτια η εξαίσια λάμψη
στα χείλη ή στο μολύβι
η μεγάλη αγάπη
το κάθε τι που ήταν για πάντα

όλα φθείρονται
όλα προδίδονται
όλα τελειώνουν κάποτε

και μένει απορημένη
βουβή και δακρυσμένη
πάνω από τα ερείπια
η ψυχή
μονάχα αυτή
που πίστεψε βαθιά
κι αρνείται απελπισμένα
τη νομοτέλεια του θανάτου

Από τη συλλογή ανώνυμοι (2021) του Τόλη Νικηφόρου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Τόλης Νικηφόρου

Τόλης Νικηφόρου, ο έρωτας

ο έρωτας

αιθέριο λεξικό
που έχει εξοστρακίσει
τις λέξεις φθορά προδοσία τέλος

κόκκινο πυροτέχνημα
που καταυγάζει τη σκοτεινιά
και πέφτοντας αφήνει αποκαΐδια

μνήμη ανίκητη
που ανέτειλε στον ουρανό
και λάμπει σαν αστέρι

Από τη συλλογή ανώνυμοι (2021) του Τόλη Νικηφόρου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Τόλης Νικηφόρου

Τόλης Νικηφόρου, κάπου εδώ περιπλανιέται

κάπου εδώ περιπλανιέται

βλέπω μια γκρίζα και μελαγχολική
παλιά φωτογραφία της γενέθλιας πόλης

από τη μια άκρη της παραλίας ως την άλλη
βυθίζομαι στα κάθετα δρομάκια
στα λιτά έρημα καφενεία
στα μέγαρα με τα κλειστά παραθυρόφυλλα

κάπου εδώ κρύβεται η νιότη μου
κάπου εδώ περιπλανιέται
με το βλέμμα χαμένο στον ορίζοντα
επαναστατημένη κι ονειροπόλα

μια νιότη που δεν γνώριζε την αθωότητά της
κάπου στο παρελθόν περιπλανιέται
στο τίποτα και στο πουθενά
και πίσω από δακρυσμένα μάτια

Από τη συλλογή ανώνυμοι (2021) του Τόλη Νικηφόρου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Τόλης Νικηφόρου

Τόλης Νικηφόρου, θαύματα φθινοπωρινά

θαύματα φθινοπωρινά

οι πορτοκαλί καρποί του πυράκανθου
που απλώνει αιχμηρά τα κλαδιά του
ανάκατα με το βαθυκόκκινο μεθυστικό
του κισσού που τυλίγεται ως ψηλά
στα μαύρα κάγκελα απέναντι
συνδυάζονται με το βαθύ πράσινο της συκιάς
και όλες της τις πρασινοκίτρινες αποχρώσεις
ως το απαλό χάδι της ελιάς
που αγγίζει το μπαλκόνι μας

και όλα αυτά κι άλλα πολλά
όπως η ροδιά που λυγίζει
από το βάρος των καρπών
χωρίς καμιά φροντίδα ανθρώπου
μόνα στο δάσος της πρασιάς
να τρέφονται και να ανθίζουν
από το χώμα και τον ουρανό
και κάθε τόσο ένα πουλί
να ξεπετάγεται απ’ τον κόρφο τους
και ως ψηλά να φτερουγίζει στο γαλάζιο

κάτω απ’ το πίσω μας μπαλκόνι
απλόχερα είναι σκορπισμένα
τα θαύματα του φθινοπώρου
ανάμεσα σε μεγαθήρια του μπετόν
και κρεμασμένα ρούχα στα μπαλκόνια

Από τη συλλογή ανώνυμοι (2021) του Τόλη Νικηφόρου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Τόλης Νικηφόρου

Τόλης Νικηφόρου, η τάξη αυτού του κόσμου

η τάξη αυτού του κόσμου

όπως το πρώτο χάραμα την άνοιξη
παράφορη κάποτε θα ξαναζήσουμε μια νιότη
και θα πιστέψουμε ολόψυχα στην ουτοπία
σε κάθε όνειρο ιδανικό κι απρόσιτο

οι τυχεροί από μας θα πέσουν
στο πρώτο βήμα της πορείας
απελπιστικά περήφανοι και αθώοι
χωρίς ποτέ να υποπτευθούν
τι ψέμα δολοφονικό
κρύβεται στο βάθος του ορίζοντα

όσοι δεν καταδεχθούν την αυταπάτη
στην ερημιά θα επιβιώσουν
μ’ ένα αγιάτρευτο τραύμα στο στήθος
όπως είναι η τάξη αυτού του κόσμου
και το δικό τους πεπρωμένο

Από τη συλλογή ανώνυμοι (2021) του Τόλη Νικηφόρου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Τόλης Νικηφόρου

Τόλης Νικηφόρου, η μηχανή του χρόνου

η μηχανή του χρόνου

το άγγιγμά σου καταργεί τη μνήμη
κάθε χαρά και κάθε θλίψη
κι αποκαλύπτει έναν απέραντο ουρανό

είσαι η μηχανή του χρόνου
που μαυρίζει τα μαλλιά πυρώνει το αίμα
και με ξαναγυρίζει στα δεκαοχτώ μου χρόνια

πυροδοτεί έναν εκρηκτικό μηχανισμό
κατεδαφίζει τις συμβάσεις
για να ανθίσει στα συντρίμμια τους
ένα κόκκινο μεθυστικό λουλούδι

Από τη συλλογή ανώνυμοι (2021) του Τόλη Νικηφόρου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Τόλης Νικηφόρου

Τόλης Νικηφόρου, η θλίψη και το φως

η θλίψη και το φως

υμνούνται απ’ την αρχή του κόσμου
όμως για μένα είναι πρωτοφανέρωτα
και με μαγεύουν πάντα με εμπνέουν

το φως στα μελαγχολικά σου μάτια
η θλίψη στο γλυκό χαμόγελό σου

και γράφω
γράφω αν και γνωρίζω
ποια είναι τα αληθινά ποιήματα
πόσο αδύναμες είναι οι λέξεις
μπροστά στη θλίψη και το φως

Από τη συλλογή ανώνυμοι (2021) του Τόλη Νικηφόρου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Τόλης Νικηφόρου

Τόλης Νικηφόρου, η θέα της πλατείας τον χειμώνα

η θέα της πλατείας τον χειμώνα

η απέραντη έρημη πλατεία
και τα κλειστά παραθυρόφυλλα απέναντι
δίδαξαν στην αθωότητα τον χειμώνα
της δίδαξαν την απουσία και τη μοναξιά
με τους ήχους της ζωής να φτάνουν
μισοσβησμένοι από μακριά

άλλοτε πάλι τη διδασκαλία ενίσχυαν
η μονότονη βροχή στο χώμα
ή ο δυνατός βόρειος άνεμος
που σάρωνε κάθε παρήγορη αυταπάτη

ώρες μόνο του στο άδειο σπίτι
το παιδί δεν έκλαψε ποτέ
καθόταν σιωπηλό στο μικρό μπαλκόνι
με τα πόδια απλωμένα στα κάγκελα
και κοίταζε τη γυμνή πλατεία
από τη μια άκρη ως την άλλη
σαν να ονειρευόταν τον θάνατο
τη φυγή μέσα απ’ τον θάνατο
πάνω σ’ ένα καράβι με κόκκινα πανιά

πώς τελικά επιβίωσε το παιδί και πώς μεγάλωσε
είναι μια άλλη ιστορία με πολλά επεισόδια
το βέβαιο είναι ότι πάντα ταξίδευε
με το κόκκινο καράβι προς τον θάνατο
κι ότι αυτή η ισόβια περιπέτεια
ήταν η πιο γνήσια έκφραση της ψυχής του

Από τη συλλογή ανώνυμοι (2021) του Τόλη Νικηφόρου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Τόλης Νικηφόρου

Τόλης Νικηφόρου, δακρύζει η γνώση

δακρύζει η γνώση

είναι αδιέξοδη
είναι καταθλιπτική
κι όμως όλοι αγωνίζονται να την κατακτήσουν

όσο όμως πιο πολύ κανείς βυθίζεται
στον ωκεανό της γνώσης
τόσο πιο έντονα νοσταλγεί την αθωότητα
εκστατικά κοιτάζει τα παιδιά
που τόσο απλά, τόσο φυσιολογικά
απολαμβάνουν το ανεκτίμητο αγαθό
που εκείνος έχει στερηθεί για πάντα

η γνώση όλου του κόσμου
δακρύζει
μπροστά σ’ ένα παιδικό χαμόγελο

Από τη συλλογή ανώνυμοι (2021) του Τόλη Νικηφόρου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Τόλης Νικηφόρου

Τόλης Νικηφόρου, ανώνυμοι

ανώνυμοι

είμαστε όλοι ανώνυμοι
άμμος που σκορπίζει ο χρόνος
στην έρημο του κόσμου

στιγμιαίες λάμψεις
φτερουγίσματα
προσωρινή απόδραση
από το τίποτα στην αυταπάτη

ζούμε τα δευτερόλεπτά μας
σ’ ένα περίπλοκο οικοδόμημα
επινοούμε θρησκείες και θεούς
μήπως και παρηγορηθούμε
για την αφόρητη αλήθεια του πεπρωμένου

είμαστε όλοι ανώνυμοι
εναλλασσόμενες σκιές της ύπαρξης
φαντάσματα σε θέατρο παραλόγου

Από τη συλλογή ανώνυμοι (2021) του Τόλη Νικηφόρου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Τόλης Νικηφόρου

Τόλης Νικηφόρου, αισιόδοξος

αισιόδοξος

όπως εκείνος που σφυρίζει
έναν χαρούμενο σκοπό μες στο σκοτάδι
που απλώνει ένα χέρι
σ’ έρημους δρόμους
ή ανάβει ένα φως
σε λάμπα καμένη από καιρό

κι όπως εκείνος που επιμένει
να γράφει πάνω στο νερό
που παραπατάει συχνά
αλλά δεν πέφτει στον γκρεμό

αισιόδοξος όπως εκείνος που φοβάται
μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα
αλλά σηκώνει το κεφάλι
και αντικρίζει πίσω απ’ τις κάννες
ένα πουλί να φτερουγίζει στον ουρανό

Από τη συλλογή ανώνυμοι (2021) του Τόλη Νικηφόρου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Τόλης Νικηφόρου

Χλόη Κουτσουμπέλη, Το μυστικό γράμμα του Νίκου Καββαδία

Το μυστικό γράμμα του Νίκου Καββαδία

Θεανώ, δώρο του θεού μου, κοριτσάκι.
Ατμός απ’ το φουγάρο τα λόγια που δεν ειπώθηκαν ποτέ.
Όσο πιο μακριά σου φεύγω, τόσο πιο κοντά μου φτάνεις.
Η λευκή παλάμη ανθίζει στο μαξιλάρι.
Στους αφρούς των κυμάτων
κορμιά ακέφαλα, σε βιτρίνες στα λιμάνια
στιγμιαία εκσπερμάτιση όπως η καρίνα σκίζει το νερό.
Όχι, δεν φαίνεται στην τρικυμία ο καλός ο καπετάνιος.
Η νηνεμία είναι η δοκιμασία.
Μες στον ύπνο κάθε βράδυ,
να πλάθεται το σώμα σου στο σχήμα του δικού μου
να εμφιαλώνω την άγρια θάλασσα
να γράφω σε φθαρμένη πολυθρόνα,
ενώ μικροί κλώνοι
που άλλοι φορούν το κεφάλι σου
κι άλλοι το δικό μου
ως καρχαρίες θα κυκλώνουν.
Αλίμονο.
Στα Ελευσίνιά σου κλήθηκα ακάθαρτος.
Στη Βυζαντινή σου εκκλησία, ψάλτης άφωνος.
Φιλέας Φογκ χωρίς ρολόι,
έκαμα τον γύρο του κορμιού σου σ’ ογδόντα μέρες,
όμως την τελευταία στιγμή το ιστιοφόρο έγειρε
κι έχυσα όλο τον κουβά με τον χρόνο στο κατάστρωμα.
Καλύτερα.
Αφού όλοι γνωρίζουν
ότι οι ποιητές αγνοούν κανόνες ναυσιπλοΐας
και το σπίτι τους συγκρούεται πάντα τελικά με το παγόβουνο.

Από τη συλλογή Η γυμνή μοναξιά του ποιητή Όμικρον (2021) της Χλόης Κουτσουμπέλη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Χλόη Κουτσουμπέλη