Κατερίνα Καριζώνη: Πρόλογος (συλλογή «Πανσέληνος στην οδό Φράγκων»)

Πρόλογος

Τι γυρεύω εγώ
σ’ αυτή τη μισή πόλη;
Εδώ τα ρούχα δε στεγνώνουν ποτέ
κι ο ύπνος δεν είναι ύπνος
αλλά ένα μαύρο κορίτσι
που όλοι παρατούν το πρωί.
Δεν υπάρχουν σταθερές μεταβλητές
παρά μόνο μικρά σουβενίρ
απ’ τον τόπο του εγκλήματος.
Το αποφάσισα
τώρα που η σύναξη των μοναχικών ανθρώπων
τελείωσε
θα φύγω απ’ αυτή την μισή πόλη
το φουστάνι μου είναι πολύ λεπτό
γι’ αυτή την εποχή.

Από τη συλλογή Πανσέληνος στην οδό Φράγκων (1990) της Κατερίνας Καριζώνη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κατερίνα Καριζώνη

Κατερίνα Καριζώνη: Τρεις ιστορίες για τα κτήρια (2. Οι ψυχές των κτηρίων)

Τρεις ιστορίες για τα κτήρια

2. Οι ψυχές των κτηρίων

Οι ψυχές των κτηρίων κατοικούν
μέσα σε ολοσκότεινα υπόγεια
πριγκίπισσες της πόλης σιωπηλές
πρόσωπα ρουφηγμένα απ’ την πανώλη
φορούν μαύρες δαντέλες μουχλιασμένες
κι εγκαύματα από την πυρκαγιά του ’17.

Καμιά φορά τις βλέπω
να πετούν πάνω απ’ τη θάλασσα
σα σμήνη από νεράιδες γερασμένες
να στήνουν κάτω απ’ το φεγγάρι
έναν παράξενο χορό
και να ματώνουν
τα πέπλα να σκαλώνουν στα ματόκλαδα
τα νύχια τους να σκίζουν τον πέτρινο φλοιό της πόλης
να ελευθερώνουν τα πρόσωπα των φωτογραφιών
να αποκαλύπτουν τις χαμένες εκδοχές μας.

Οι φύλακες των αισθημάτων
ολονυχτίς τις κυνηγούν με τις απόχες τους.

Τα πρωινά στις σκάλες των πολυκατοικιών
σκυφτές μας διαπερνούν και μας παγώνουν.

Από τη συλλογή Πανσέληνος στην οδό Φράγκων (1990) της Κατερίνας Καριζώνη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κατερίνα Καριζώνη

Κατερίνα Καριζώνη: Τρεις ιστορίες για τα κτήρια (1. Η απειλή των κτηρίων)

Τρεις ιστορίες για τα κτήρια

1. Η απειλή των κτηρίων

Τα κτήρια είναι οι πέτρινες ενδυμασίες
της πόλης
κρέμονται με αέρινες κλωστές
από τον ουρανό
κι έχουν την ηλικία των ανθρώπων.

Συχνά τα βλέπω να περιστρέφονται τις νύχτες
γύρω απ’ το κεντρικό ρολόι του Σταθμού
σταματημένο στον τελευταίο χωρισμό μας
κι άλλοτε να προσέρχονται αθόρυβα
στις ξαφνικές κηδείες των ενοίκων τους.

Τα κτήρια μας αφαιρούν σιγά σιγά την κίνηση
ανύποπτους μας καθηλώνουν σε δωμάτια
στολισμένα με νεκρές σημασίες
και άνθη χάρτινα
σαν ενυδρεία γεμάτα ανθρώπινα μέλη
κι ύστερα μια νύχτα μας εγκαταλείπουν
και σωριάζονται με θόρυβο στα όνειρα.

Το πρωί
απειλητικά κι ερειπωμένα
ανατέλλουν πάνω από την πόλη.

Από τη συλλογή Πανσέληνος στην οδό Φράγκων (1990) της Κατερίνας Καριζώνη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κατερίνα Καριζώνη

Κατερίνα Καριζώνη, Το τέλος των βιβλίων

Το τέλος των βιβλίων

Κι έτσι
σιγά-σιγά θ’ αδειάσουν τα βιβλία
κλειστά, αμετακίνητα μέσα στη σκόνη τους
οι ιστορίες θα σβήσουνε αθόρυβα
κάτω απ’ τα εξώφυλλα
δίχως ποτέ κανείς να τις αντιληφθεί
όγκοι λιωμένου χαρτιού
θα σκεπάσουν τους καλούς
και τους κακούς σου ήρωες
όγκοι χαρτιού, να τους σκαλίζεις
τις κρύες βραδιές
όπως σκαλίζεις τη στάχτη
για να βρεις κάποια σπίθα
μια μικρή έστω σπίθα
να ζεστάνεις τα παγωμένα σου δάχτυλα.

Γιατί όσα μάθαμε
θα κυλήσουν μια νύχτα απ’ τα μάτια μας
και θα χαθούν στο σκοτάδι.

Αγαπητοί μου
δεν ωφελούν αυτά τα συμπεράσματα
τα ποιήματα
και τα ξεθωριασμένα υλικά.

Από τη συλλογή Πανσέληνος στην οδό Φράγκων (1990) της Κατερίνας Καριζώνη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κατερίνα Καριζώνη

Κατερίνα Καριζώνη, Τα πρόσωπα των φωτογραφιών

Τα πρόσωπα των φωτογραφιών

Τα πρόσωπα των φωτογραφιών
σε ποιον μιλούν
αφού εμείς δεν τα ακούμε.

Συχνά διακρίνω μια σύσπαση ανεπαίσθητη
στα χείλη τους
σαν κάποτε να προσπαθήσαν να εκφρασθούν
σε γλώσσες άγνωστες
με λέξεις μουχλιασμένες που τους πνίγουν
και μόνο σ’ έρημες ακτές ακούγονται.

Αυτά τα πρόσωπα αδυνατούν να ξεφύγουν
απ’ τα μαρτύρια της ακινησίας
αφού άγνωστοι τις νύχτες τα καρφώνουν
αθόρυβα στο εσωτερικό των φωτογραφιών.

Από τη συλλογή Πανσέληνος στην οδό Φράγκων (1990) της Κατερίνας Καριζώνη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κατερίνα Καριζώνη

Κατερίνα Καριζώνη, Τα παγωμένα κορίτσια

Τα παγωμένα κορίτσια

Τα παγωμένα κορίτσια των τριανταπέντε χρόνων
μοιάζουν διωγμένα από μια νύχτα-μητριά
με τρυφερές μαχαιριές στην έρημη αγκαλιά τους.

Τα βλέπω κάποτε σκυμμένα
σε χειμώνες μυστικούς
να οδηγούν κοπάδια ημερωμένους λύκους
παράξενες αρραβωνιαστικές του παγετώνα
τα δάκρυά τους γίνονται διαμάντια στους δρόμους
οι ανάσες τους
μικρές φωτιές των κυνηγών στις καταιγίδες.

Τα παγωμένα κορίτσια των τριανταπέντε χρόνων
ανθίζουν βιαστικά μες στους γκρεμούς
των πρωινών τους γέλιων και πληγώνουν
με τα σκισμένα νυφικά τους και τα πέπλα.

Από τη συλλογή Πανσέληνος στην οδό Φράγκων (1990) της Κατερίνας Καριζώνη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κατερίνα Καριζώνη

Κατερίνα Καριζώνη, Σε χαμηλό τόνο

Σε χαμηλό τόνο

Κάθε ταξίδι
έχει το δικό του άρωμα
και κάθε πρόσωπο το αίνιγμά του
κι εγώ ξοδεύοντας τα εύρετρα
της δικής σου μορφής
στην πολύχρονη αρρώστια της ποίησης
στα στιλπνά χειρουργεία του έρωτα.
Οι ήρωές μας λοβοτομημένοι
είδωλα που σαπίσαν
στις κρυφές αποθήκες του αιώνα μας.

Κοίτα τώρα τι μένει
πίσω από τούτες τις λίγες γραμμές
πίσω από τούτα τα λίγα αισθήματα
τα μακρινά κι ανάπηρα φώτα της χίμαιρας
και στο βάθος
τα κοπάδια των λύκων
που διασχίζουν σιωπηλά τις καρδιές μας.

Από τη συλλογή Πανσέληνος στην οδό Φράγκων (1990) της Κατερίνας Καριζώνη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κατερίνα Καριζώνη

Κατερίνα Καριζώνη, Παραμύθι για μία καθαρίστρια

Παραμύθι για μία καθαρίστρια

Η καθαρίστριά μας
όταν δεν καθαρίζει τα γραφεία
γίνεται μια γριά φουντουκιά
έξω απ’ το σπίτι της.

Βέβαια κρύβει το γεγονός αυτό
απ’ τις αρχές
τα κλαδιά τα φοράει το πρωί στο φουστάνι της
τους ρόζους στα δάχτυλά της
μόνο τα φύλλα τής ξεφεύγουν
πότε πότε απ’ τα μαλλιά
υπόγεια νερά και χώματα απ’ τις τσέπες της
γι’ αυτό όλη μέρα σκουπίζει ασταμάτητα
γι’ αυτό από τότε που ’κοψαν την φουντουκιά
έρχονται τα πουλιά
και κάθονται στους ώμους της
και σαν φθινοπωριάσει ο καιρός
κιτρινίζουν τα λόγια της
και χάνεται η μιλιά της.

Από τη συλλογή Πανσέληνος στην οδό Φράγκων (1990) της Κατερίνας Καριζώνη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κατερίνα Καριζώνη

Κατερίνα Καριζώνη, Παλινόρθωση

Παλινόρθωση

Στον ασιατικό τρόπο παραγωγής
οι πόλεις ήταν απλώς ένα πριγκιπικό ενδιαίτημα
έτσι και τούτο το φθινόπωρο
είναι ένα ανάκτορο δικό σου
χτισμένο με ομίχλες και κατακλυσμούς
με το χρυσάφι των πεσμένων φύλλων.

Η βασιλεία σου, μια παλινόρθωση
γεμάτη έρημες θάλασσες
και περιπάτους σε χάρτες μελαγχολικούς
χωρίς ονόματα πόλεων
μόνο με τις πορείες των αποδημητικών πουλιών
και τα υγρά νεκροτομεία του Οκτώβρη.

Α, ένα αγκάθι του ήλιου
μπλεγμένο στα μαλλιά σου!

Στο βάθος των πραγμάτων, έλεγες,
υπάρχει η άλλη τους πλευρά
εκεί είναι πάντα μεσάνυχτα
δεν έχει εποχές
εκεί τα είδωλά μας κινούνται αθόρυβα
κάτω από ένα χαλασμένο φεγγάρι.

Από τη συλλογή Πανσέληνος στην οδό Φράγκων (1990) της Κατερίνας Καριζώνη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κατερίνα Καριζώνη

Κατερίνα Καριζώνη, Ο τρόμος των ρούχων

Ο τρόμος των ρούχων

Καμιά φορά τις νύχτες του χειμώνα
ξυπνώ κι ακούω τα παλιά μας ρούχα
να μιλούν
αθόρυβα πλησιάζω στην ντουλάπα
κι αφουγκράζομαι.

Λεν πως τα σώματα φθείρονται
πιο γρήγορα
γιατί δεν έχουν κλωστές
παρά μονάχα υγρά, αρρώστιες
κι εξανθήματα
και πως οι άνθρωποι πεθαίνουνε
γιατί δεν αιωρούνται
αλλά σέρνονται στο πάτωμα της πόλης
ώσπου σκίζονται και τους πετούν.

Θα ξεφύγουνε μία μέρα απ’ τις ντουλάπες
θα τυλιχτούνε γύρω μας
και δεν θα ξεκολλούν
με κινήσεις που δεν θα ’ναι οι δικές μας
θα μας πάνε αλλού
θα μας σύρουν σ’ έναν παγετώνα
και μετά
θα γλιστρήσουν κάτω από το δέρμα
και θα πνίξουν την καρδιά.

Από τη συλλογή Πανσέληνος στην οδό Φράγκων (1990) της Κατερίνας Καριζώνη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κατερίνα Καριζώνη

Κατερίνα Καριζώνη, Ο συλλέκτης βασιλιάς

Ο συλλέκτης βασιλιάς*

Άδεια σπιρτόκουτα του βασιλιά Φαρούκ
τι απογίνατε
καθώς εκείνος έκπτωτος γυρνούσε
μ’ ένα καπέλο λησμονιάς στο City
λιώνοντας λίγο λίγο κάτω απ’ την λονδρέζικη βροχή.

Σπιρτόκουτα της τρομερής του συλλογής
πού ταξιδεύετε;
δεκατεσσεράμισι χιλιάδες άδεια κουτιά
ξαναγεμισμένα απ’ τις κρατικές αρχές
μοιρασμένα βέβαια
ξοδεμένα στο πνευματικό σκοτάδι.

Δεκατεσσεράμισι χιλιάδες φόβοι μου ανώφελοι
φόβοι καθημερινοί που με στηρίζετε
σε τοίχους γερμένους και κτήρια κινούμενα
σε πράγματα που χάνονται αιφνίδια.

Τα σπίρτα του βασιλιά ήταν καμένα, μας έλεγες
ξοδεύτηκαν μες στα πυκνά σκοτάδια των παραμυθιών
στην παγερή αχλύ της ιστοριογραφίας.

* Ο βασιλιάς Φαρούκ ήταν ο μεγαλύτερος συλλέκτης κουτιών από σπίρτα. 14.500 κουτιά αριθμούσε η συλλογή του.

Από τη συλλογή Πανσέληνος στην οδό Φράγκων (1990) της Κατερίνας Καριζώνη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κατερίνα Καριζώνη