Κατερίνα Καριζώνη, Σε χαμηλό τόνο

Σε χαμηλό τόνο

Κάθε ταξίδι
έχει το δικό του άρωμα
και κάθε πρόσωπο το αίνιγμά του
κι εγώ ξοδεύοντας τα εύρετρα
της δικής σου μορφής
στην πολύχρονη αρρώστια της ποίησης
στα στιλπνά χειρουργεία του έρωτα.
Οι ήρωές μας λοβοτομημένοι
είδωλα που σαπίσαν
στις κρυφές αποθήκες του αιώνα μας.

Κοίτα τώρα τι μένει
πίσω από τούτες τις λίγες γραμμές
πίσω από τούτα τα λίγα αισθήματα
τα μακρινά κι ανάπηρα φώτα της χίμαιρας
και στο βάθος
τα κοπάδια των λύκων
που διασχίζουν σιωπηλά τις καρδιές μας.

Από τη συλλογή Πανσέληνος στην οδό Φράγκων (1990) της Κατερίνας Καριζώνη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κατερίνα Καριζώνη

Κατερίνα Καριζώνη, Παραμύθι για μία καθαρίστρια

Παραμύθι για μία καθαρίστρια

Η καθαρίστριά μας
όταν δεν καθαρίζει τα γραφεία
γίνεται μια γριά φουντουκιά
έξω απ’ το σπίτι της.

Βέβαια κρύβει το γεγονός αυτό
απ’ τις αρχές
τα κλαδιά τα φοράει το πρωί στο φουστάνι της
τους ρόζους στα δάχτυλά της
μόνο τα φύλλα τής ξεφεύγουν
πότε πότε απ’ τα μαλλιά
υπόγεια νερά και χώματα απ’ τις τσέπες της
γι’ αυτό όλη μέρα σκουπίζει ασταμάτητα
γι’ αυτό από τότε που ’κοψαν την φουντουκιά
έρχονται τα πουλιά
και κάθονται στους ώμους της
και σαν φθινοπωριάσει ο καιρός
κιτρινίζουν τα λόγια της
και χάνεται η μιλιά της.

Από τη συλλογή Πανσέληνος στην οδό Φράγκων (1990) της Κατερίνας Καριζώνη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κατερίνα Καριζώνη

Κατερίνα Καριζώνη, Παλινόρθωση

Παλινόρθωση

Στον ασιατικό τρόπο παραγωγής
οι πόλεις ήταν απλώς ένα πριγκιπικό ενδιαίτημα
έτσι και τούτο το φθινόπωρο
είναι ένα ανάκτορο δικό σου
χτισμένο με ομίχλες και κατακλυσμούς
με το χρυσάφι των πεσμένων φύλλων.

Η βασιλεία σου, μια παλινόρθωση
γεμάτη έρημες θάλασσες
και περιπάτους σε χάρτες μελαγχολικούς
χωρίς ονόματα πόλεων
μόνο με τις πορείες των αποδημητικών πουλιών
και τα υγρά νεκροτομεία του Οκτώβρη.

Α, ένα αγκάθι του ήλιου
μπλεγμένο στα μαλλιά σου!

Στο βάθος των πραγμάτων, έλεγες,
υπάρχει η άλλη τους πλευρά
εκεί είναι πάντα μεσάνυχτα
δεν έχει εποχές
εκεί τα είδωλά μας κινούνται αθόρυβα
κάτω από ένα χαλασμένο φεγγάρι.

Από τη συλλογή Πανσέληνος στην οδό Φράγκων (1990) της Κατερίνας Καριζώνη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κατερίνα Καριζώνη

Κατερίνα Καριζώνη, Ο τρόμος των ρούχων

Ο τρόμος των ρούχων

Καμιά φορά τις νύχτες του χειμώνα
ξυπνώ κι ακούω τα παλιά μας ρούχα
να μιλούν
αθόρυβα πλησιάζω στην ντουλάπα
κι αφουγκράζομαι.

Λεν πως τα σώματα φθείρονται
πιο γρήγορα
γιατί δεν έχουν κλωστές
παρά μονάχα υγρά, αρρώστιες
κι εξανθήματα
και πως οι άνθρωποι πεθαίνουνε
γιατί δεν αιωρούνται
αλλά σέρνονται στο πάτωμα της πόλης
ώσπου σκίζονται και τους πετούν.

Θα ξεφύγουνε μία μέρα απ’ τις ντουλάπες
θα τυλιχτούνε γύρω μας
και δεν θα ξεκολλούν
με κινήσεις που δεν θα ’ναι οι δικές μας
θα μας πάνε αλλού
θα μας σύρουν σ’ έναν παγετώνα
και μετά
θα γλιστρήσουν κάτω από το δέρμα
και θα πνίξουν την καρδιά.

Από τη συλλογή Πανσέληνος στην οδό Φράγκων (1990) της Κατερίνας Καριζώνη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κατερίνα Καριζώνη

Κατερίνα Καριζώνη, Ο συλλέκτης βασιλιάς

Ο συλλέκτης βασιλιάς*

Άδεια σπιρτόκουτα του βασιλιά Φαρούκ
τι απογίνατε
καθώς εκείνος έκπτωτος γυρνούσε
μ’ ένα καπέλο λησμονιάς στο City
λιώνοντας λίγο λίγο κάτω απ’ την λονδρέζικη βροχή.

Σπιρτόκουτα της τρομερής του συλλογής
πού ταξιδεύετε;
δεκατεσσεράμισι χιλιάδες άδεια κουτιά
ξαναγεμισμένα απ’ τις κρατικές αρχές
μοιρασμένα βέβαια
ξοδεμένα στο πνευματικό σκοτάδι.

Δεκατεσσεράμισι χιλιάδες φόβοι μου ανώφελοι
φόβοι καθημερινοί που με στηρίζετε
σε τοίχους γερμένους και κτήρια κινούμενα
σε πράγματα που χάνονται αιφνίδια.

Τα σπίρτα του βασιλιά ήταν καμένα, μας έλεγες
ξοδεύτηκαν μες στα πυκνά σκοτάδια των παραμυθιών
στην παγερή αχλύ της ιστοριογραφίας.

* Ο βασιλιάς Φαρούκ ήταν ο μεγαλύτερος συλλέκτης κουτιών από σπίρτα. 14.500 κουτιά αριθμούσε η συλλογή του.

Από τη συλλογή Πανσέληνος στην οδό Φράγκων (1990) της Κατερίνας Καριζώνη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κατερίνα Καριζώνη

Κατερίνα Καριζώνη, Ο ελέφας των πόλεων

Ο ελέφας των πόλεων

Το μίσος είναι ένας ελέφας από σκόνη.

Τις Κυριακές τον κουβαλούν
στα Λούνα Παρκ
άνθρωποι ντυμένοι στο χρώμα των κτηρίων
γελωτοποιοί και θηριοδαμαστές
δαμάζουν τον ελέφαντα
σε γλώσσες κραυγαλέες
περνούν μαζί του απ’ την τρύπα μιας βελόνας
μύστες μιας άγνωστης και σκοτεινής παραβολής
κι ύστερα σκεπάζουν με τη σκόνη του την πόλη
κοντά στη θάλασσα.

Το μίσος είναι ένας ελέφας που βρυχάται
πίσω απ’ τις λέξεις.
Η σκόνη του δυσκολεύει την εκφορά τους
τους τρυφερούς περιπάτους του Νοέμβρη
δημιουργεί συσκότιση στα αισθήματα
στους νικηφόρους κήπους της αγάπης
κι άλλοτε γίνεται χνούδι
μιας εφηβείας μακρινής.

Γι’ αυτό και οι άνθρωποι
φοβούνται τον ελέφαντα
και κάποτε μ’ ένα τους δάκρυ
τον σκοτώνουν.

Από τη συλλογή Πανσέληνος στην οδό Φράγκων (1990) της Κατερίνας Καριζώνη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κατερίνα Καριζώνη

Κατερίνα Καριζώνη, Λήδα

Λήδα

Ερωτευμένη μ’ έναν κύκνο
να γυρνάς
μέσα στη νοτισμένη νύχτα.

Η μνήμη έχει προηγηθεί των ημερολογίων
η μνήμη έχει διασαλευτεί στον χαρτοπόλεμο
το αίμα των τραυματισμένων ήταν λευκό
οι κραυγές τους άγραφες σελίδες στα βιβλία
τώρα το αίμα των μοναχικών ανθρώπων
βάφει το φεγγάρι
τώρα η ποίηση η μόνη ανάμνηση
που απέμεινε.

Κοίταζες έναν χλωμό κύκνο
κάτω απ’ τις φυλλωσιές
στα νερά μιας λίμνης
που παλιά ήταν γυναίκα,
τη λέγαν Λήδα
ή μιας άλλης λίμνης ζωγραφισμένης
σ’ εκείνα τα χαμένα παιδικά σκαλιστά
με λίγη χρυσόσκονη στα δάχτυλα
κι ένα μαύρο φεγγάρι
που ’φεγγε στα ρούχα.

Σ’ ορκίζομαι
στη σκόνη των βιβλίων που διαβάστηκαν
στις ημερομηνίες που χαθήκαν
σ’ όσα θα φύγουν
αφήνοντας μέσα μας
το πέταγμα των φτερών.

Από τη συλλογή Πανσέληνος στην οδό Φράγκων (1990) της Κατερίνας Καριζώνη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κατερίνα Καριζώνη

Κατερίνα Καριζώνη, Λαδάδικα

Λαδάδικα

Πάνω απ’ τις στέγες
στα παλιά Λαδάδικα
πετάει ο Ρασκόλνικοφ
με μια λάμπα πετρελαίου
απ’ τους Ρώσους κλασικούς
κι άλλοτε με αρωματισμένο καπνό τσιγάρου
αγορασμένο σε νομίσματα άλλων εποχών.

Η γεωμετρία της πόλης, έλεγε, έχει χαθεί
μα ο πυρήνας των πραγμάτων καίει μέσα μας
σαν το φεγγάρι
πάνω από θάλασσες δακρύων.

Γύρω από ξύλινα τραπέζια φθινοπώρου
άνθρωποι φευγαλέοι, ηδυπαθείς
εγκλήματα αρχαία
σε βιβλία τσέπης κρύβουνε
μέσα σε κτήρια που σωριάστηκαν στη σκόνη
κι άλλα που γκρέμισαν
μες στην πολυγλωσσία.

Πάνω απ’ τις στέγες
στο ψιλόβροχο που ανθίζει
πετάει ο Ρασκόλνικοφ
πότε-πότε σηκώνουν το κεφάλι και κοιτούν
κάτι γέροι πια συνταξιούχοι
με αδιάβροχα

χαμένοι σε βίαιες μετακινήσεις πληθυσμών.

Από τη συλλογή Πανσέληνος στην οδό Φράγκων (1990) της Κατερίνας Καριζώνη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κατερίνα Καριζώνη

Κατερίνα Καριζώνη, Ιούνιος 1988

Ιούνιος 1988

Θυμάσαι;
Ένα βράδυ ταξιδέψαμε
μ’ ένα μικρό καΐκι στο βάθος των ματιών μας.
Δεν είχε πλοία εκείνη η θάλασσα
δεν είχε παραλλήλους
παρά μονάχα σκοτωμένους γλάρους στον ορίζοντα
ζεστούς ανέμους που γυρίζαν τις πυξίδες
και παραλίες που θρυμματίζονταν στο βλέμμα μας.

Γράφω
για να κρατήσω τον καιρό
για να κρατήσω την ομίχλη
πάνω από τη θάλασσα
όπως τα βλέφαρα πάνω απ’ τον ύπνο
μην τύχει και ξυπνήσουν οι πνιγμένοι
που κατοικούνε κάτω απ’ το νερό.

Από τη συλλογή Πανσέληνος στην οδό Φράγκων (1990) της Κατερίνας Καριζώνη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κατερίνα Καριζώνη

Κατερίνα Καριζώνη, Ινκαντάδας

Ινκαντάδας

Καθώς ο μήνας Μάρτης
φυσάει στις κρυφές αυλές
και ανάβουν τα λιωμένα τους λυχνάρια
οι Τουρκάλες
βλέπω καμιά φορά τις Μαγεμένες*
να περνούν
να σμίγουν με το πλήθος στην Καμάρα
και να χάνονται.

Τότε ραγίζουν γύρω μου οι κρυψώνες
και διακρίνω
τα πρόσωπα των φωτογραφιών θαμμένα
πλάι σ’ αγάλματα αλλόγλωσσα
σε κήπους κρεμαστούς
κοντά στα κάστρα.

Ο Εβραίος που κοιμάται στη σκιά μας
ξυπνάει τότε και λέει στη γυναίκα του
– τα δάκρυά μου
πού τα έκρυψες Ραχήλ;

* Μαγεμένες ή Incantadas: Αγάλματα που βρέθηκαν στην αυλή ενός εβραϊκού σπιτιού στη Θεσσαλονίκη.

Από τη συλλογή Πανσέληνος στην οδό Φράγκων (1990) της Κατερίνας Καριζώνη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κατερίνα Καριζώνη

Κατερίνα Καριζώνη, Θέρετρα 1985

Θέρετρα 1985

Περαία – Μπαξές – Αγία Τριάδα
χώρες των παιδικών μου χρόνων σιωπηλές
ζωγραφισμένες με ξυλομπογιές κοντά στη θάλασσα
δίχως σκιές
μες σε τετράδια εικοσάφυλλα, λιωμένα.

Μέρες χωρίς ορίζοντα
μόνο μια σκοτεινή γραμμή
να οδηγεί τα λεωφορεία
κατάμεστα από νεκρούς κολυμβητές
ανάμεσα από δεκαετίες της πόλης
που χαθήκαν
κι έρημα κτήρια, δίχως χαραμάδες.

Εκείνος ο πνιγμένος φωτογράφος
φώναζε αργά τις νύχτες του Αυγούστου
στη γυναίκα του
να βγάλει τις φωτογραφίες των γάμων τους
από τη θάλασσα.

Περαία – Μπαξέ Τσιφλίκ – Αγία Τριάδα
θυμάσαι;
Ήταν πιο ανάλαφρα τα χέρια μας
στην καταχνιά.

Από τη συλλογή Πανσέληνος στην οδό Φράγκων (1990) της Κατερίνας Καριζώνη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κατερίνα Καριζώνη

Κατερίνα Καριζώνη, Η προφητεία της βροχής

Η προφητεία της βροχής

Έβρεχε συνεχώς απ’ το πρωί
τρία καμένα εικονίσματα
φώναζαν ανάμεσα απ’ τα σύννεφα.

Προσέξτε
η βροχή θα πάρει τον σπόρο μακριά
δεν θα ανθήσει φέτος ούτε ένας νεκρός
σ’ αυτή τη νοτισμένη περιφορά των εποχών
δεν θα σωθεί ούτε ένας σκοτωμένος
σε τούτη την υγρή λιτανεία των ψευδαισθήσεων
κι ο δεύτερος θάνατος θα είναι δυσκολότερος.

Ύστερα οι φωνές τους γίνονταν
εύθραυστες κλωστές
πένθιμα μικρά ουράνια τόξα
στην αθέατη πλευρά του ουρανού.

Ένας μαύρος καθρέφτης
έπλεε μέσα στη βροχή.

Έβρεχε συνεχώς απ’ το πρωί.

Από τη συλλογή Πανσέληνος στην οδό Φράγκων (1990) της Κατερίνας Καριζώνη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κατερίνα Καριζώνη

Κατερίνα Καριζώνη, Η νύχτα

Η νύχτα

Η νύχτα είναι μια μάγισσα αρχαία
μαύρα κουρέλια και φωτιές στο πρόσωπο
κι ένα τσουβάλι, στον ώμο της, αστέρια.

Η νύχτα είναι η μητριά των λυπημένων
το γάλα της μια θάλασσα του ύπνου μας
ιπτάμενη, γεμάτη φαντασιώσεις
στάζει απ’ τον ουρανό
στάζει απ’ τα μάτια μας
τα αισθήματα ουρλιάζουνε τις νύχτες
αγρίμια που γυρίζουν πεινασμένα
κι οι δολοφόνοι ξυπνούν
κάτω απ’ τα άστρα.

Η νύχτα είναι μια δύστροπη νεράιδα
έχει πολλά μαντίλια μαγεμένα
έχει πολλές φωνές και ξεγελάει
για τον καθένα μας έχει πολλούς θανάτους.

Από τη συλλογή Πανσέληνος στην οδό Φράγκων (1990) της Κατερίνας Καριζώνη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κατερίνα Καριζώνη

Κατερίνα Καριζώνη, Η βασίλισσα του Χιονιού

Η βασίλισσα του Χιονιού

Το γυαλί χαράζει τις καρδιές των ανθρώπων
ραγίζουν οι λίμνες
τα σιωπηλά νερά
σκίζονται οι θάλασσες
φαίνονται τα ναυάγια
ο ουρανός βγάζει έναν βαθύ στεναγμό.

Στις παγωμένες τούντρες
υπάρχει ακόμα εκείνο το παιδί του βορρά
το λένε Τέλος
προσπαθεί να γράψει με κομμάτια γυαλιού
τ’ όνομά του
μα δεν το θυμάται.

Φύσηξε απόψε ένας ψυχρός αέρας
απ’ όλους τους χειμώνες
κι έφερε τα μάτια του ως εδώ
έφερε και το μικρό του έλκηθρο σπασμένο
το τελευταίο του φόρεμα σαθρό.

Πώς να σου δείξω
στα χρώματα του γυαλιού
μια νεκρή βασίλισσα ελπίδα
πώς να σε σφίξω
στα θρύψαλα του παραμυθιού.

Από τη συλλογή Πανσέληνος στην οδό Φράγκων (1990) της Κατερίνας Καριζώνη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κατερίνα Καριζώνη

Κατερίνα Καριζώνη: Επίλογος (συλλογή «Πανσέληνος στην οδό Φράγκων»)

Επίλογος

Η μεγαλύτερη περιπλάνηση
βρίσκεται στο βάθος των οφθαλμών
εκεί που τρεμοσβήνει
το πιο απόμακρο άστρο
πίσω από στρώματα τοπίων
που αχρηστεύτηκαν
ειδώλων που έγιναν δάκρυα.

Η μεγαλύτερη περιπέτεια
είναι η ελπίδα.

Από τη συλλογή Πανσέληνος στην οδό Φράγκων (1990) της Κατερίνας Καριζώνη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κατερίνα Καριζώνη

Κατερίνα Καριζώνη: Δυο ιστορίες με πορτρέτα (2. Διήγημα)

Δυο ιστορίες με πορτρέτα

2. Διήγημα

Ο κόμης Μάριος ζούσε
στο πορτρέτο του
τρεφόταν με τις ίνες
των νεκρών ημερών
με τη σβησμένη μουσική
μες στις κουρτίνες.
Ήθελε μόνο να βγει
στη βραδινή άπνοια του σπιτιού
να πιει απ’ το ποτήρι μας
να μας αγγίξει
να μαζέψει το μισάνοιχτο βιβλίο
απ’ το πάτωμα.

Στο φεγγαρόφωτο όμως
ράγιζε ο μανδύας του
ράγιζε η αγάπη μας στο λίγο φως
γυάλιζαν από μέσα τα μάτια του ζώου.

Ο κόμης Μάριος ζούσε στο πορτρέτο του
χρόνια τώρα
δεν τον άφηναν οι ένοικοι να βγει
γι’ αυτό καμιά φορά τα πρωινά
καθώς ο ήλιος άγγιζε το σπίτι
έπεφτε πάνω στο πορτρέτο
η σκιά μιας σιδεριάς.

Από τη συλλογή Πανσέληνος στην οδό Φράγκων (1990) της Κατερίνας Καριζώνη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κατερίνα Καριζώνη

Κατερίνα Καριζώνη, Δυο ιστορίες με πορτρέτα (1. Ο θάνατος των πορτρέτων)

Δυο ιστορίες με πορτρέτα

1. Ο θάνατος των πορτρέτων

Η κίνηση σκοτώνει τα πορτρέτα
το αίμα τους κυλάει στους τοίχους των σπιτιών
τα σκοτεινά τους περιδέραια
γίνονται εξανθήματα
οι κραυγές τους
βίαιες μουσικές δωματίου.

Κάποιος σκοτώνει ένα-ένα τα πορτρέτα
κάποιος που αθόρυβα επιστρέφει
από τις ιστορίες τους
σαν από ατέλειωτο ταξίδι
σε θάλασσες που εξατμίστηκαν
ή σε παλιά καραβάνια
που πετρώσαν.

Οι πίνακες ματώνουνε στους τοίχους.

Αυτό το αίμα
είναι η μελάνη απ’ τα παλιά έγγραφα
της πόλης που χαθήκαν
αυτό το αίμα
δεν υπακούει στους νόμους της βαρύτητας
όλο και περισσότερο ανεβαίνει
προς τους τοίχους.

Η κίνηση σκοτώνει τα πορτρέτα
και σου ’λεγα
μην τα ξυπνάς
γιατί αιμορραγούν
έτσι όπως τα καταντήσαμε
ακίνητα στα κάδρα τους.

Από τη συλλογή Πανσέληνος στην οδό Φράγκων (1990) της Κατερίνας Καριζώνη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κατερίνα Καριζώνη