Οδυσσέας Ελύτης, Το μονόγραμμα (I)

Το μονόγραμμα

I

Θα γυρίσει αλλού τις χαρακιές
Της παλάμης, η Μοίρα, σαν κλειδούχος
Μια στιγμή θα συγκατατεθεί ο Καιρός

Πώς αλλιώς, αφού αγαπιούνται οι άνθρωποι

Θα παραστήσει ο ουρανός τα σωθικά μας
Και θα χτυπήσει τον κόσμο η αθωότητα
Με το δριμύ του μαύρου τού θανάτου.

Από τη συλλογή Το μονόγραμμα (1972) του Οδυσσέα Ελύτη

Οδυσσέας Ελύτης, Λακωνικόν

Διαβάζει ο ποιητής.

Λακωνικόν

Ο καημός του θανάτου τόσο με πυρπόλησε, που η λάμψη μου επέστρεψε στον ήλιο.

Κείνος με πέμπει τώρα μέσα στην τέλεια σύνταξη της πέτρας και του αιθέρος,

Λοιπόν, αυτός που γύρευα, είμαι.

Ω λινό καλοκαίρι, συνετό φθινόπωρο,

Χειμώνα ελάχιστε,

Η ζωή καταβάλλει τον οβολό του φύλλου της ελιάς

Και στη νύχτα μέσα των αφρόνων μ’ ένα μικρό τριζόνι κατακυρώνει πάλι το νόμιμο του Ανέλπιστου.

Από τη συλλογή Έξη και μία τύψεις για τον ουρανό (1960) του Οδυσσέα Ελύτη

Πηγή: συγκεντρωτική έκδοση Οδυσσέας Ελύτης, Ποίηση (εκδ. Ίκαρος, 2002)

Οδυσσέας Ελύτης, Η γένεσις (δεύτερο απόσπασμα)

Η γένεσις (απόσπασμα)

[Ενότητα Η γένεσις]

[…]

Αυτός
ο κόσμος ο μικρός, ο μέγας!

Αλλά πριν ακούσω αγέρα ή μουσική
που κινούσα σε ξάγναντο να βγω
(μιαν ασήμαντη κόκκινη άμμο ανέβαινα
με τη φτέρνα μου σβήνοντας την Ιστορία)
πάλευα τα σεντόνια………. Ήταν αυτό που γύρευα
και αθώο και ριγηλό σαν αμπελώνας
και βαθύ και αχάραγο σαν η άλλη όψη τ’ ουρανού
Κάτι λίγο ψυχής μέσα στην άργιλλο
Τότε είπε και γεννήθηκεν η θάλασσα
Και είδα και θαύμασα
Και στη μέση της έσπειρε κόσμους μικρούς κατ’ εικόνα και ομοίωσή μου:
Ίπποι πέτρινοι με τη χαίτη ορθή
και γαλήνιοι αμφορείς
και λοξές δελφινιών ράχες
η Ίος η Σίκινος η Σέριφος η Μήλος
«Κάθε λέξη κι από ’να χελιδόνι
για να σου φέρει την άνοιξη μέσα στο θέρος», είπε
Και πολλά τα λιόδεντρα
που να κρησάρουν στα χέρια τους το φως
κι ελαφρό ν’ απλώνεται στον ύπνο σου
και πολλά τα τζιτζίκια
που να μην τα νιώθεις
όπως δεν νιώθεις το σφυγμό στο χέρι σου
αλλά λίγο το νερό
για να το ’χεις Θεό και να κατέχεις τι σημαίνει ο λόγος του
και το δέντρο μονάχο του
χωρίς κοπάδι
για να το κάνεις φίλο σου
και να γνωρίζεις τ’ ακριβό του τ’ όνομα
φτενό στα πόδια σου το χώμα
για να μην έχεις πού ν’ απλώσεις ρίζα
και να τραβάς του βάθους ολοένα
και πλατύς επάνου ο ουρανός
για να διαβάζεις μόνος σου την απεραντοσύνη

Αυτός
ο κόσμος ο μικρός, ο μέγας!

[…]

Από τη συλλογή Το Άξιον Εστί (1959) του Οδυσσέα Ελύτη

Οδυσσέας Ελύτης, Η γένεσις (πρώτο απόσπασμα)

Η γένεσις (απόσπασμα)

[Ενότητα Η γένεσις]

Στην αρχή το φως………. Και η ώρα η πρώτη
που τα χείλη ακόμη στον πηλό
δοκιμάζουν τα πράγματα του κόσμου
Αίμα πράσινο και βολβοί στη γη χρυσοί
Πανωραία στον ύπνο της άπλωσε και η θάλασσα
γάζες αιθέρος τις αλεύκαντες
κάτω απ’ τις χαρουπιές και τους μεγάλους όρθιους φοίνικες
Εκεί μόνος αντίκρισα
τον κόσμο
κλαίγοντας γοερά
Η ψυχή μου ζητούσε Σηματωρό και Κήρυκα
Είδα τότε θυμάμαι
τις τρεις Μαύρες Γυναίκες
να σηκώνουν τα χέρια κατά την Ανατολή
Χρυσωμένη τη ράχη τους και το νέφος που άφηναν
λίγο-λίγο σβήνοντας
δεξιά Και φυτά σχημάτων άλλων
Ήταν ο ήλιος με τον άξονά του μέσα μου
πολυάχτιδος όλος που καλούσε Και
αυτός αλήθεια που ήμουνα………. Ο πολλούς αιώνες πριν
Ο ακόμη χλωρός μες στη φωτιά………. Ο άκοπος απ’ τον ουρανό
Ένιωσα ήρθε κι έσκυψε
πάνω απ’ το λίκνο μου
ίδια η μνήμη γινάμενη παρόν
τη φωνή πήρε των δέντρων, των κυμάτων:
«Εντολή σου», είπε, «αυτός ο κόσμος
και γραμμένος μες στα σπλάχνα σου είναι
Διάβασε και προσπάθησε
και πολέμησε», είπε
«Ο καθείς και τα όπλα του», είπε
Και τα χέρια του άπλωσε όπως κάνει
νέος δόκιμος Θεός για να πλάσει μαζί αλγηδόνα κι ευφροσύνη.
Πρώτα σύρθηκαν με δύναμη
και ψηλά πάνω από τα μπεντένια ξεκαρφώθηκαν πέφτοντας
οι Εφτά Μπαλτάδες
κατά πώς η Καταιγίδα
στο σημείο μηδέν όπου ευωδιάζει
απ’ αρχής πάλι ένα πουλί
καθαρό παλιννοστούσε το αίμα
και τα τέρατα έπαιρναν την όψη ανθρώπου
Τόσο εύλογο το Ακατανόητο
Ύστερα και οι άνεμοι όλης της φαμίλιας μου έφτασαν
τ’ αγόρια με τα φουσκωμένα μάγουλα
και τις πράσινες πλατιές ουρές όμοια Γοργόνες
και άλλοι γέροντες γνώριμοι παλαιοί
οστρακόδερμοι γενειοφόροι
Και το νέφος εχώρισαν στα δύο……….Και αυτό πάλι στα τέσσερα
και το λίγο που απόμεινε φύσηξαν και ξαπόστειλαν στο Βορρά
Με πλατύ πάτησε πόδι στα νερά και αγέρωχος ο μέγας Κούλες
Η γραμμή του ορίζοντα έλαμψε
ορατή και πυκνή και αδιαπέραστη

Αυτός ο πρώτος ύμνος.

[…]

Από τη συλλογή Το Άξιον Εστί (1959) του Οδυσσέα Ελύτη

Οδυσσέας Ελύτης, Η Πορτοκαλένια

Διαβάζει η Τόνια Καράλη (ανέκδοτη ηχογράφηση, 1962).

IV. Η Πορτοκαλένια

Τόσο πολύ τη μέθυσε ο χυμός του ήλιου
Που έγειρε το κεφάλι της και δέχτηκε να γίνει
Σιγά-σιγά: η μικρή Πορτοκαλένια!

Έτσι καθώς γλαυκόλαμψαν οι εφτά ουρανοί
Έτσι καθώς αγγίξαν μια φωτιά τα κρύσταλλα
Έτσι καθώς αστράψανε χελιδονοουρές
Σάστισαν πάνω οι άγγελοι και κάτω οι κοπελιές
Σάστισαν πάνω οι πελαργοί και κάτω τα παγόνια
Κι όλα μαζί συνάχτηκαν κι όλα μαζί την είδαν
Κι όλα μαζί τη φώναξαν: Πορτοκαλένια!

Μεθάει το κλίμα κι ο σκορπιός μεθάει ο κόσμος όλος
Όμως της μέρας η κεντιά τον πόνο δεν αφήνει
Τη λέει ο νάνος ερωδιός μέσα στα σκουληκάκια
Τη λέει ο χτύπος του νερού μες στις χρυσοστιγμές
Τη λέει κι η δρόσο στου καλού βοριά το απανωχείλι:

Σήκω μικρή μικρή μικρή Πορτοκαλένια!
Όπως σε ξέρει το φιλί κανένας δεν σε ξέρει
Μήτε σε ξέρει ο γελαστός Θεός
Που με το χέρι του ανοιχτό στη φλογερή αντηλιά
Γυμνή σε δείχνει στους τριανταδυό του ανέμους!

Από τη συλλογή Ήλιος ο πρώτος, παραλλαγές πάνω σε μιαν αχτίδα (1943) του Οδυσσέα Ελύτη

Οδυσσέας Ελύτης, Παρασκευή που πάντα βρέχει

Παρασκευή που πάντα βρέχει

Τι, παλαιότερο απ’ το χρόνο σαν χρυσού κοίτασμα
Μες στην ιλύ του νου σου πιθανόν έλαμψε ώστε
Άσταλτα κι άπιαστα ορατά γίνονται τώρα
Και χωρίς έτος να έχουν χρώματα ή οσμές
Η ζωή σου λες αρχίζει, να:
Σάββατο Κυριακή Δευτέρα Τρίτη

Μα γαλάζιο το πιο συγκινητικό, Τετάρτη Πέμπτη
Φτάνει ο ήχος απ’ τα ζώα που πίνουν προχωρεμένα μέσα στο χρυσάφι
Κει βάλλει Μυκηναίος Θεός
Μια πυρκαγιά ομορφιάς λευκής ύστερα που οι Ήρωες έφυγαν
Και οι φθόγγοι άτεγκτοι φθάνουν
Σάββατο Κυριακή Δευτέρα Τρίτη

Χλώρης της ουρανίας Μέδουσα και Γη
Σαν άτρακτος από άνθη μες στα κύματα
Των μουσικών φωνών η αγάπη τρέμει
Το ένα ή δύο που χάνονται και άπρακτος μένει ο αέρας
Πριν σε κάμινο ύσγινη ακουσθεί
Σάββατο Κυριακή Δευτέρα Τρίτη

Πλην οι χρησμοί, Τετάρτη Πέμπτη, δρουν με ασήμι της Μαρίας και όστρακα
Τις νύχτες που έχουν το ελεύθερο οι αισθήσεις
Ίδιες νόμοι του σύμπαντος πιστεύεις είναι
Δω ή εκεί το μεγάλο κεφάλι του Ιερέα και ύστερα
Η καμπάνα της σελήνης πάνω απ’ τα κιγκλιδώματα
Όμικρον άλφα κι έψιλον απ’ τα Παντοτινά.

Από τη συλλογή τα ελεγεία της οξώπετρας (1991) του Οδυσσέα Ελύτη

Κώστας Παπαδόπουλος: 60 χρόνια στη μουσική / Φεστιβάλ Τήνου, Παρασκευή 12 Αυγούστου 2016

Μια παρέα είναι ο Ανδρέας Καρακότας (τραγούδι), η Σταυρούλα Μανωλοπούλου (τραγούδι), ο Νίκος Βαρβαρέσος (κιθάρα & τραγούδι), ο Θανάσης Αδαμόπουλος (τρίχορδο μπουζούκι) και ο Γιώργος Ζήτσας (τρίχορδο μπουζούκι) και πλαισιώνουν έναν από τους σπουδαιότερους Έλληνες μουσικούς όλων των εποχών, τον Κώστα Παπαδόπουλο και το θρυλικό τρίχορδο μπουζούκι του. Παράλληλα, γιορτάζουν τα 60 χρόνια της παρουσίας του στην ελληνική μουσική.

Την Παρασκευή 12 Αυγούστου στα Δυο Χωριά της Τήνου και στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Τήνου 2016 θα παίξουν και θα τραγουδήσουν συνθέσεις των Ηλία Ανδριόπουλου, Μάρκου Βαμβακάρη, Βασίλη Δημητρίου, Μίκη Θεοδωράκη, Απόστολου Καλδάρα, Λουκιανού Κηλαηδόνη, Χρήστου Λεοντή, Γιάννη Μαρκόπουλου, Δήμου Μούτση, Γρηγόρη Μπιθικώτση, Σταύρου Ξαρχάκου, Άκη Πάνου, Γιάννη Σπανού, Σταύρου Τζουανάκου, Βασίλη Τσιτσάνη και Μάνου Χατζιδάκι σε ποίηση/στίχους των Μάρκου Βαμβακάρη, Κώστα Βίρβου, Νίκου Γκάτσου, Δημήτρη Γκούτη, Βασίλη Δημητρίου, Μάνου Ελευθερίου, Οδυσσέα Ελύτη, Ερρίκου Θαλασσινού, Απόστολου Καλδάρα, Ιάκωβου Καμπανέλλη, Χρήστου Κολοκοτρώνη, Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα (σε απόδοση Λευτέρη Παπαδόπουλου), Μιχάλη Μπουρμπούλη, Άκη Πάνου, Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου, Λευτέρη Παπαδόπουλου, Γιάννη Πουλόπουλου, Γιώργου Σεφέρη, Βασίλη Τσιτσάνη και Μάνου Χατζιδάκι.

Προσκαλούμε όσους αγαπούν και ξέρουν το καλό ελληνικό τραγούδι να έρθουν και να τραγουδήσουν μαζί μας, όπως και όσους δεν το ξέρουν καλά επειδή στο τέλος της βραδιάς θα το έχουν αγαπήσει όσο κι εμείς. Άλλωστε, μια παρέα είμαστε και μαζί τραγουδάμε με όλο μας το είναι. Γιατί στους δύσκολους καιρούς η τέχνη οδηγεί στην ψυχική ανάταση και στην εσωτερική κάθαρση και αποτελεί την πιο αναίμακτη μορφή αφύπνισης και αντίδρασης.

Στο πρόγραμμα συμμετέχουν οι:

Κώστας Παπαδόπουλος (τρίχορδο μπουζούκι)
Ανδρέας Καρακότας (τραγούδι)
Σταυρούλα Μανωλοπούλου (τραγούδι)
Νίκος Βαρβαρέσος (κιθάρα, τραγούδι)
Θανάσης Αδαμόπουλος (τρίχορδο μπουζούκι)
Γιώργος Ζήτσας (τρίχορδο μπουζούκι)

Επιμέλεια προγράμματος: Βίκυ Παπαπροδρόμου
Παρουσίαση: Θέμης Ροδαμίτης (καλλιτεχνικός διευθυντής Φεστιβάλ Τήνου)

Ώρα έναρξης: 21:00
Γενική είσοδος: 10 ευρώ (φοιτητές, άνεργοι, ΑΜΕΑ: 5 ευρώ)

Πηγή πληροφοριών: tinostoday.gr

Οδυσσέας Ελύτης & Μίκης Θεοδωράκης: Ο κήπος έμπαινε στη θάλασσα (με την Ντόρα Γιαννακοπούλου)

Ο κήπος έμπαινε στη θάλασσα

Ποίηση: Οδυσσέας Ελύτης
Σύνθεση, ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Μίκης Θεοδωράκης
Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος & Λάκης Καρνέζης
Τραγούδι: Ντόρα Γιαννακοπούλου
Έργο: Μικρές Κυκλάδες (1963)

Ο κήπος έμπαινε στη θάλασσα
βαθύ γαρούφαλο ακρωτήρι
το χέρι σου έφευγε με το νερό
να στρώσει νυφικό το πέλαγο
το χέρι σου άνοιγε τον ουρανό

Άγγελοι μ’ έντεκα σπαθιά
πλέανε πλάι στ’ όνομά σου
σκίζοντας τ’ ανθισμένα κύματα
στους κόρφους σου έκρυβες μια χάρη
που ήταν το ίδιο το φεγγάρι

Φεγγάρι εδώ φεγγάρι εκεί
αίνιγμα διαβασμένο από τη θάλασσα
για το δικό σου το χατίρι
ο κήπος έμπαινε στη θάλασσα
βαθύ γαρούφαλο ακρωτήρι

Πώς και πώς περίμενα τη στιγμή που θα αξιωνόμουν να παρουσιάσω αυτό το έργο. Και να που έφτασε η ώρα. Στα δικά μου αφτιά είναι ένα από τα αρτιότερα ακούσματα/κληροδοτήματα του μουσικού μας πολιτισμού, η αποθέωση της μελωδίας που δένει απόλυτα με την πνοή των στίχων. Χωρίς την παραμικρή διάθεση να υποβαθμίσω όσους άλλους ερμηνευτές απέδωσαν τα συγκεκριμένα τραγούδια (άλλωστε με τους περισσότερους συνεργάστηκε στενά ο Κώστας Παπαδόπουλος), θα πρέπει να τονίσω ότι με συγκλονίζει -με όλη τη σημασία της λέξης- η ερμηνεία της Ντόρας Γιαννακοπούλου και νιώθω απίστευτα τυχερή και ακόμη περισσότερο συγκινημένη που έχω την ευκαιρία να παρουσιάσω τις «Μικρές Κυκλάδες» σ’ αυτή την άψογη εκτέλεση. Η απίστευτη δραματικότητα και ο αστείρευτος όγκος της φωνής της Γιαννακοπούλου μαζί «με το μπουζούκι να λαλεί» (καταπώς λέει ο Ελύτης σ’ ένα από τα 7 τραγούδια του έργου) δεν έχουν πάψει εδώ και δεκαετίες να μου φέρνουν δάκρυα στα μάτια κάθε φορά που τ’ ακούω, όπως άλλωστε και κάθε λαμπρή στιγμή της τέχνης που μας αγγίζει με την τελειότητά της. Καλή μας ακρόαση!

Οδυσσέας Ελύτης & Μίκης Θεοδωράκης: Τα ’δατε τα μάθατε (με την Ντόρα Γιαννακοπούλου)

Τα ’δατε τα μάθατε

Ποίηση: Οδυσσέας Ελύτης
Σύνθεση, ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Μίκης Θεοδωράκης
Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος & Λάκης Καρνέζης
Τραγούδι: Ντόρα Γιαννακοπούλου
Έργο: Μικρές Κυκλάδες (1963)

Ήταν μια θεία θέληση κι ενός αγίου τάμα
εμείς οι δυο να σμίξουμε και να γενεί το θάμα
οι βάρκες ν’ ανεβαίνουνε ως τα ψηλά μπαλκόνια
κι οι ορτανσίες να πετούν καθώς τα χελιδόνια

Ν’ ανάβουν οι Άγιοι κεριά στη χάρη των δυονώ μας
και τα ψαράκια να φιλούν την άκρη των ποδιών μας
Όλος ο κόσμος ν’ απορεί, μωρέ τι να ’ν’ κι ετούτο
με το μπουζούκι να λαλεί και το μικρό λαούτο

Τα ’δατε τα μάθατε μι’ αγάπη που εγεννήθη
άνθρωπος δεν την καρτερεί κι ο Άδης ενικήθη

Πώς και πώς περίμενα τη στιγμή που θα αξιωνόμουν να παρουσιάσω αυτό το έργο. Και να που έφτασε η ώρα. Στα δικά μου αφτιά είναι ένα από τα αρτιότερα ακούσματα/κληροδοτήματα του μουσικού μας πολιτισμού, η αποθέωση της μελωδίας που δένει απόλυτα με την πνοή των στίχων. Χωρίς την παραμικρή διάθεση να υποβαθμίσω όσους άλλους ερμηνευτές απέδωσαν τα συγκεκριμένα τραγούδια (άλλωστε με τους περισσότερους συνεργάστηκε στενά ο Κώστας Παπαδόπουλος), θα πρέπει να τονίσω ότι με συγκλονίζει -με όλη τη σημασία της λέξης- η ερμηνεία της Ντόρας Γιαννακοπούλου και νιώθω απίστευτα τυχερή και ακόμη περισσότερο συγκινημένη που έχω την ευκαιρία να παρουσιάσω τις «Μικρές Κυκλάδες» σ’ αυτή την άψογη εκτέλεση. Η απίστευτη δραματικότητα και ο αστείρευτος όγκος της φωνής της Γιαννακοπούλου μαζί «με το μπουζούκι να λαλεί» (καταπώς λέει ο Ελύτης σ’ ένα από τα 7 τραγούδια του έργου) δεν έχουν πάψει εδώ και δεκαετίες να μου φέρνουν δάκρυα στα μάτια κάθε φορά που τ’ ακούω, όπως άλλωστε και κάθε λαμπρή στιγμή της τέχνης που μας αγγίζει με την τελειότητά της. Καλή μας ακρόαση!

Οδυσσέας Ελύτης & Μίκης Θεοδωράκης: Τα Ελληνάκια (με την Ντόρα Γιαννακοπούλου)

Τα Ελληνάκια

Ποίηση: Οδυσσέας Ελύτης
Σύνθεση, ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Μίκης Θεοδωράκης
Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος & Λάκης Καρνέζης
Τραγούδι: Ντόρα Γιαννακοπούλου
Έργο: Μικρές Κυκλάδες (1963)

Το Μάρτη περικάλεσα
και το μικρό Νοέμβρη
τον Αύγουστο το φεγγερό
κακό να μην μας εύρει

Γιατ’ είμαστε μικρά παιδιά
είμαστε δυο Ελληνάκια
μες στα γαλάζια πέλαγα
και στ’ άσπρα συννεφάκια

Γιατ’ είμαστε μικρά παιδιά
κι η αγάπη μας μεγάλη
που αν τη χωρέσουμε απ’ τη μια
περσεύει από την άλλη

Ποιος έχει λόγια να την πει τέτοιαν αγάπη
ποιος ξέρει μάγια να την κάνει βουητό
μες στους αιώνες να χτυπάει σαν άγριο κύμα
και να μην έχει να μην έχει τελειωμό

Πώς και πώς περίμενα τη στιγμή που θα αξιωνόμουν να παρουσιάσω αυτό το έργο. Και να που έφτασε η ώρα. Στα δικά μου αφτιά είναι ένα από τα αρτιότερα ακούσματα/κληροδοτήματα του μουσικού μας πολιτισμού, η αποθέωση της μελωδίας που δένει απόλυτα με την πνοή των στίχων. Χωρίς την παραμικρή διάθεση να υποβαθμίσω όσους άλλους ερμηνευτές απέδωσαν τα συγκεκριμένα τραγούδια (άλλωστε με τους περισσότερους συνεργάστηκε στενά ο Κώστας Παπαδόπουλος), θα πρέπει να τονίσω ότι με συγκλονίζει -με όλη τη σημασία της λέξης- η ερμηνεία της Ντόρας Γιαννακοπούλου και νιώθω απίστευτα τυχερή και ακόμη περισσότερο συγκινημένη που έχω την ευκαιρία να παρουσιάσω τις «Μικρές Κυκλάδες» σ’ αυτή την άψογη εκτέλεση. Η απίστευτη δραματικότητα και ο αστείρευτος όγκος της φωνής της Γιαννακοπούλου μαζί «με το μπουζούκι να λαλεί» (καταπώς λέει ο Ελύτης σ’ ένα από τα 7 τραγούδια του έργου) δεν έχουν πάψει εδώ και δεκαετίες να μου φέρνουν δάκρυα στα μάτια κάθε φορά που τ’ ακούω, όπως άλλωστε και κάθε λαμπρή στιγμή της τέχνης που μας αγγίζει με την τελειότητά της. Καλή μας ακρόαση!

Οδυσσέας Ελύτης & Μίκης Θεοδωράκης: Του μικρού βοριά (με την Ντόρα Γιαννακοπούλου)

Του μικρού βοριά

Ποίηση: Οδυσσέας Ελύτης
Σύνθεση, ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Μίκης Θεοδωράκης
Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος & Λάκης Καρνέζης
Τραγούδι: Ντόρα Γιαννακοπούλου
Έργο: Μικρές Κυκλάδες (1963)

Του μικρού βοριά παράγγειλα να ’ναι καλό παιδάκι
μη μου χτυπάει πορτόφυλλα και στο παραθυράκι
γιατί στο σπίτι που αγρυπνώ η αγάπη μου πεθαίνει
και μες στα δάκρυα την κοιτώ που μόλις ανασαίνει

Γεια σας, περβόλια, γεια σας, ρεματιές
γεια σας, φιλιά, και γεια σας, αγκαλιές
γεια σας, οι κάβοι κι οι ξανθοί γιαλοί
γεια σας, οι όρκοι οι παντοτινοί

Με πνίγει το παράπονο γιατί στον κόσμο αυτόνα
τα καλοκαίρια τα ’χασα κι έφτασα στο χειμώνα
σαν το καράβι που άνοιξε τ’ άρμενα κι αλαργεύει
θωρώ να χάνουνται οι στεριές κι ο κόσμος λιγοστεύει

Γεια σας, περβόλια, γεια σας, ρεματιές
γεια σας, φιλιά, και γεια σας, αγκαλιές
γεια σας, οι κάβοι κι οι ξανθοί γιαλοί
γεια σας, οι όρκοι οι παντοτινοί

Πώς και πώς περίμενα τη στιγμή που θα αξιωνόμουν να παρουσιάσω αυτό το έργο. Και να που έφτασε η ώρα. Στα δικά μου αφτιά είναι ένα από τα αρτιότερα ακούσματα/κληροδοτήματα του μουσικού μας πολιτισμού, η αποθέωση της μελωδίας που δένει απόλυτα με την πνοή των στίχων. Χωρίς την παραμικρή διάθεση να υποβαθμίσω όσους άλλους ερμηνευτές απέδωσαν τα συγκεκριμένα τραγούδια (άλλωστε με τους περισσότερους συνεργάστηκε στενά ο Κώστας Παπαδόπουλος), θα πρέπει να τονίσω ότι με συγκλονίζει -με όλη τη σημασία της λέξης- η ερμηνεία της Ντόρας Γιαννακοπούλου και νιώθω απίστευτα τυχερή και ακόμη περισσότερο συγκινημένη που έχω την ευκαιρία να παρουσιάσω τις «Μικρές Κυκλάδες» σ’ αυτή την άψογη εκτέλεση. Η απίστευτη δραματικότητα και ο αστείρευτος όγκος της φωνής της Γιαννακοπούλου μαζί «με το μπουζούκι να λαλεί» (καταπώς λέει ο Ελύτης σ’ ένα από τα 7 τραγούδια του έργου) δεν έχουν πάψει εδώ και δεκαετίες να μου φέρνουν δάκρυα στα μάτια κάθε φορά που τ’ ακούω, όπως άλλωστε και κάθε λαμπρή στιγμή της τέχνης που μας αγγίζει με την τελειότητά της. Καλή μας ακρόαση!