Σταύρος Ξαρχάκος & Νίκος Γκάτσος, Στης πίκρας τα ξερόνησα

Στης πίκρας τα ξερόνησα

Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος, Χρήστος Κωνσταντίνου, Γιάννης Μπιθικώτσης, Θεόδωρος Πολυκανδριώτης, Στέλιος Βαμβακάρης
Ούτι: Σπύρος Ιωαννίδης
Βιολί: Στάθης Κουκουλάρης
Κιθάρα: Στέλιος Καρύδας
Σαντούρι: Αριστείδης Μόσχος
Ακορντεόν: Λάζαρος Κουλαξίζης
Κρουστά: Σπύρος Λιβιεράτος, Γιώργος Γευγελής
Πιάνο: Τάκης Χαρίτος
Τραγούδι: Νίκος Δημητράτος
Έργο: Ρεμπέτικο (1983)
[Πηγή για τα ονόματα των μουσικών: Ταινιοθήκη της Ελλάδος]

Πού νάβρω τέσσερα σπαθιά
και μια λαμπάδα στη γροθιά
φωτιά να βάλω σήμερα
και να τον κάψω σίγουρα
τον κόσμο αυτό που αγάπησα
και μ’ άφησε και σάπισα

Στης πίκρας τα ξερόνησα
το δάκρυ μου κοινώνησα
και στης ζωής τη φυλακή
που δεν υπάρχει Κυριακή
ποτέ μου δε λησμόνησα
τη μοναξιά τη φόνισσα

Κι εσύ που ήρθες μια βραδιά
να μου ζεστάνεις την καρδιά
με πέταξες αλίμονο
στο μαύρο καταχείμωνο
με πρόδωσες και μ’ έφτυσες
ήσουν χαρά και ξέφτισες

Πού νάβρω τέσσερα κεριά
και στην ψυχή μου σιγουριά
φωτιά να βάλω γρήγορα
και να τον κάψω σήμερα
τον κόσμο αυτό που αγάπησα
και μ’ άφησε και σάπισα

και σάπισα, αγάπησα, αγάπησα, και σάπισα…

Τα παιδιά της Άμυνας (παραδοσιακό από την ταινία «Ρεμπέτικο»)

Τα παιδιά της Άμυνας (παραδοσιακό)

Διασκευή: Σταύρος Ξαρχάκος
Προσαρμογή στίχων: Νίκος Γκάτσος
Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος, Χρήστος Κωνσταντίνου, Γιάννης Μπιθικώτσης, Θεόδωρος Πολυκανδριώτης, Στέλιος Βαμβακάρης
Ούτι: Σπύρος Ιωαννίδης
Βιολί: Στάθης Κουκουλάρης
Κιθάρα: Στέλιος Καρύδας
Σαντούρι: Αριστείδης Μόσχος
Ακορντεόν: Λάζαρος Κουλαξίζης
Κρουστά: Σπύρος Λιβιεράτος, Γιώργος Γευγελής
Πιάνο: Τάκης Χαρίτος
Τραγούδι: Νίκος Δημητράτος
Έργο: Ρεμπέτικο (1983)
[Πηγή για τα ονόματα των μουσικών: Ταινιοθήκη της Ελλάδος]

Μια μέρα θα το γράψει η ιστορία
πως έδιωξε απ’ την Αθήνα τα θηρία
πως έδιωξε βασιλείς και βουλευτάδες
τους ψευταράδες και τους μασκαράδες

Και στην Άμυνα εκεί
όλοι οι αξιωματικοί
πολεμάει κι ο Βενιζέλος
που αυτός θα φέρει τέλος
και ο κάθε πατριώτης
θα μας φέρει την ισότης

Η Παναγιά που στέκει στο πλευρό μας
δείχνει το δρόμο στο νέο αρχηγό μας
τον ήρωα της Εθνικής Αμύνης
που πολεμάει και διώχνει τους εχθρούς

Της Αμύνης τα παιδιά
διώξανε το βασιλιά
και του δώσαν τα πανιά του
για να πάει στη δουλειά του
τον περίδρομο να τρώει
με το ξένο του το σόι

Έλα να δεις σπαθιά και γιαταγάνια
που βγάζουν φλόγες και φτάνουν στα ουράνια
εκεί ψηλά ψηλά στα σύνορά μας
τρέχει ποτάμι το αίμα του εχθρού

Της Αμύνης τα παιδιά
διώξανε το βασιλιά
της Αμύνης το καπέλο
έφερε το Βενιζέλο
της Αμύνης το σκουφάκι
έφερε το Λευτεράκη

Σταύρος Ξαρχάκος & Νίκος Γκάτσος, Μάνα μου Ελλάς

Μάνα μου Ελλάς

Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος, Χρήστος Κωνσταντίνου, Γιάννης Μπιθικώτσης, Θεόδωρος Πολυκανδριώτης, Στέλιος Βαμβακάρης
Ούτι: Σπύρος Ιωαννίδης
Βιολί: Στάθης Κουκουλάρης
Κιθάρα: Στέλιος Καρύδας
Σαντούρι: Αριστείδης Μόσχος
Ακορντεόν: Λάζαρος Κουλαξίζης
Κρουστά: Σπύρος Λιβιεράτος, Γιώργος Γευγελής
Πιάνο: Τάκης Χαρίτος
Τραγούδι: Νίκος Δημητράτος
Έργο: Ρεμπέτικο (1983)
[Πηγή για τα ονόματα των μουσικών: Ταινιοθήκη της Ελλάδος]

Δεν έχω σπίτι πίσω για να ’ρθω
ούτε κρεβάτι για να κοιμηθώ
Δεν έχω δρόμο ούτε γειτονιά
να περπατήσω μια Πρωτομαγιά

Τα ψεύτικα τα λόγια, τα μεγάλα
μου τα ’πες με το πρώτο σου το γάλα
μα τώρα που ξυπνήσανε τα φίδια
εσύ φοράς τα αρχαία σου στολίδια
και δε δακρύζεις ποτέ σου, μάνα μου Ελλάς
που τα παιδιά σου σκλάβους ξεπουλάς

Τα ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα
μου τα ’πες με το πρώτο σου το γάλα
μα τότε που στη μοίρα μου μιλούσα
είχες ντυθεί τα αρχαία σου τα λούσα
και στο παζάρι με πήρες, γύφτισσα μαϊμού
Ελλάδα, Ελλάδα, μάνα του καημού

Τα ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα
μου τα ’πες με το πρώτο σου το γάλα
μα τώρα που η φωτιά φουντώνει πάλι
εσύ κοιτάς τα αρχαία σου τα κάλλη
και στις αρένες του κόσμου, μάνα μου Ελλάς
το ίδιο ψέμα πάντα κουβαλάς

Ο δράκος (Σταύρος Ξαρχάκος & Νίκος Γκάτσος)

Σταύρος Ξαρχάκος & Νίκος Γκάτσος, Ο δράκος

Ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Σταύρος Ξαρχάκος
Τραγούδι: Νίκος Δημητράτος
Δίσκος: Νυν και αεί (1974)

Είχαμε ένα δράκο
κάτω στο νησί
κάπνιζε ταμπάκο
έπινε κρασί
Και το μεσονύχτι
σίδερο καρδιά
άπλωνε το δίχτυ
κι άρπαζε παιδιά

Υπομονή
ήλιος θα φανεί
με χρυσά φτερά
πάνω απ’ τα νερά
για να μας πει
μες στη ντροπή
«πολεμήστε και γκρεμίστε
τη δρακογενιά»

Είχαμε ένα δράκο
μαύρο και κοντό
δε φορούσε φράκο
ούτε τρικαντό
Έμπαινε στ’ αμπάρια
έχαφτε κουκιά
και τα παλικάρια
τα ’χε μια μπουκιά

Υπομονή
ήλιος θα φανεί
με χρυσά φτερά
πάνω απ’ τα νερά
για να μας πει
μες στη ντροπή
«πολεμήστε και γκρεμίστε
τη δρακογενιά»

Είχαμε ένα δράκο
μα σαν τα σκυλιά
σκάψαμε ένα λάκο
στην ακρογιαλιά
για να πέσει μέσα
με τρικλοποδιά
σα δεν είχε μπέσα
ούτε και καρδιά

Υπομονή
ήλιος θα φανεί
με χρυσά φτερά
πάνω απ’ τα νερά
για να μας πει
μες στη ντροπή
«πολεμήστε και γκρεμίστε
τη δρακογενιά»

Πληροφορίες για τον δίσκο από το madblog.gr:

Η πτώση της δικτατορίας μετρά μόλις λίγους μήνες την εποχή που εκδίδεται η πρώτη δισκογραφική δουλειά του Σταύρου Ξαρχάκου μετά τη μεταπολίτευση (Δεκέμβριος 1974). Πάνω σε στίχους του Νίκου Γκάτσου (με τον οποίο τον συνδέει ένα λαμπρό μουσικό παρελθόν) γράφει δέκα τραγούδια, έξι εκ των οποίων ερμηνεύει η Βίκυ Μοσχολιού και τέσσερα ο Νίκος Δημητράτος.

[…]

Η ενορχήστρωση – που ανήκει φυσικά στον ίδιο τον συνθέτη – δίνει έμφαση κυρίως στο πιάνο και στο βιολοντσέλο και κατά δεύτερο λόγο στο σαντούρι, ενώ χρησιμοποιείται και λύρα στο «Εμείς που μείναμε» που κλείνει το δίσκο. Πρόκειται πραγματικά για δέκα «διαμάντια», ερμηνευμένα μοναδικά από δύο σπουδαίους τραγουδιστές. Η Βίκυ Μοσχολιού θυμίζει ηρωίδα αρχαίας τραγωδίας όταν τραγουδά τα «Νυν και αεί», «Στον κάτω δρόμο» και «Μεγάλη Παρασκευή», ενώ ο Νίκος Δημητράτος ξεχωρίζει για τις στιβαρές ερμηνείες του στα «Δόκανα», «Ο μαύρος ήλιος» και «Ήρθε ο καιρός».

Γενικά, πρόκειται για μιαν εξαιρετική δουλειά που ναι μεν μιλά κατά βάση για τα βάσανα και τις κακουχίες του ελληνικού λαού, αλλά συνάμα τονίζει και την αισιοδοξία για το μέλλον, επισημαίνοντας ότι η φυλή μας είναι αθάνατη και θα προχωρά μπροστά όσα κι αν πάθει. Στο εσώφυλλο του δίσκου υπάρχουν οι στίχοι των τραγουδιών και φωτογραφίες των συντελεστών, ενώ το θέμα του εξωφύλλου (ένα στεφάνι από λουλούδια) έχει ζωγραφίσει ο σπουδαίος Γιάννης Μόραλης.

[…]

Ο μαύρος ήλιος (Σταύρος Ξαρχάκος & Νίκος Γκάτσος)

Σταύρος Ξαρχάκος & Νίκος Γκάτσος, Ο μαύρος ήλιος

Ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Σταύρος Ξαρχάκος
Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος
Τραγούδι: Νίκος Δημητράτος
Δίσκος: Νυν και αεί (1974)

Μαύρος ο ήλιος σήμερα
κι η ξαστεριά μια χίμαιρα
μα βρήκα βράχο και γιαλό
στον κόσμο τον αμαρτωλό
κι έριξα τα κρίματα
σε σαράντα κύματα

Άμοιρο αδέρφι, σου ’φερα
της λευτεριάς τα νούφαρα
και με την πίκρα στην ματιά
μάζεψα τ’ άγια σου σκουτιά
κι έπλυνα τα αίματα
σε σαράντα ρέματα

Μαύρος ο ήλιος σήμερα
κι είναι βουβά τα σήμαντρα
μα εγώ στου πόνου την πλαγιά
προσκύνησα την Παναγιά
κι έκλαψα τα θύματα
σε σαράντα μνήματα

Πληροφορίες για τον δίσκο από το madblog.gr:

Η πτώση της δικτατορίας μετρά μόλις λίγους μήνες την εποχή που εκδίδεται η πρώτη δισκογραφική δουλειά του Σταύρου Ξαρχάκου μετά τη μεταπολίτευση (Δεκέμβριος 1974). Πάνω σε στίχους του Νίκου Γκάτσου (με τον οποίο τον συνδέει ένα λαμπρό μουσικό παρελθόν) γράφει δέκα τραγούδια, έξι εκ των οποίων ερμηνεύει η Βίκυ Μοσχολιού και τέσσερα ο Νίκος Δημητράτος.

[…]

Η ενορχήστρωση – που ανήκει φυσικά στον ίδιο τον συνθέτη – δίνει έμφαση κυρίως στο πιάνο και στο βιολοντσέλο και κατά δεύτερο λόγο στο σαντούρι, ενώ χρησιμοποιείται και λύρα στο «Εμείς που μείναμε» που κλείνει το δίσκο. Πρόκειται πραγματικά για δέκα «διαμάντια», ερμηνευμένα μοναδικά από δύο σπουδαίους τραγουδιστές. Η Βίκυ Μοσχολιού θυμίζει ηρωίδα αρχαίας τραγωδίας όταν τραγουδά τα «Νυν και αεί», «Στον κάτω δρόμο» και «Μεγάλη Παρασκευή», ενώ ο Νίκος Δημητράτος ξεχωρίζει για τις στιβαρές ερμηνείες του στα «Δόκανα», «Ο μαύρος ήλιος» και «Ήρθε ο καιρός».

Γενικά, πρόκειται για μιαν εξαιρετική δουλειά που ναι μεν μιλά κατά βάση για τα βάσανα και τις κακουχίες του ελληνικού λαού, αλλά συνάμα τονίζει και την αισιοδοξία για το μέλλον, επισημαίνοντας ότι η φυλή μας είναι αθάνατη και θα προχωρά μπροστά όσα κι αν πάθει. Στο εσώφυλλο του δίσκου υπάρχουν οι στίχοι των τραγουδιών και φωτογραφίες των συντελεστών, ενώ το θέμα του εξωφύλλου (ένα στεφάνι από λουλούδια) έχει ζωγραφίσει ο σπουδαίος Γιάννης Μόραλης.

[…]

Ήρθε ο καιρός (Σταύρος Ξαρχάκος & Νίκος Γκάτσος)

Σταύρος Ξαρχάκος & Νίκος Γκάτσος, Ήρθε ο καιρός

Ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Σταύρος Ξαρχάκος
Τραγούδι: Νίκος Δημητράτος & χορωδία
Δίσκος: Νυν και αεί (1974)

Εσείς που βάλατε την έγνοια προσκεφάλι
κι είχατε στρώμα της ζωής την ερημιά
εσείς που χρόνια δεν σηκώσατε κεφάλι
και καλοσύνη δε σας άγγιξε καμιά

Ήρθε ο καιρός ήρθε ο καιρός
πάνω στου κόσμου την πληγή
ήρθε ο καιρός ήρθε ο καιρός
να ξαναχτίσετε τη γη

Εσείς, αδέρφια, που ποτέ δε βγάλατε άχνα
κι ούτε ξημέρωσε στην πόρτα σας γιορτή
εσείς που η πίκρα σας πλημμύριζε τα σπλάχνα
κι όλοι σάς βλέπανε σαν άγραφο χαρτί

Ήρθε ο καιρός ήρθε ο καιρός
πάνω στου κόσμου την πληγή
ήρθε ο καιρός ήρθε ο καιρός
να ξαναχτίσετε τη γη

Πληροφορίες για τον δίσκο από το madblog.gr:

Η πτώση της δικτατορίας μετρά μόλις λίγους μήνες την εποχή που εκδίδεται η πρώτη δισκογραφική δουλειά του Σταύρου Ξαρχάκου μετά τη μεταπολίτευση (Δεκέμβριος 1974). Πάνω σε στίχους του Νίκου Γκάτσου (με τον οποίο τον συνδέει ένα λαμπρό μουσικό παρελθόν) γράφει δέκα τραγούδια, έξι εκ των οποίων ερμηνεύει η Βίκυ Μοσχολιού και τέσσερα ο Νίκος Δημητράτος.

[…]

Η ενορχήστρωση – που ανήκει φυσικά στον ίδιο τον συνθέτη – δίνει έμφαση κυρίως στο πιάνο και στο βιολοντσέλο και κατά δεύτερο λόγο στο σαντούρι, ενώ χρησιμοποιείται και λύρα στο «Εμείς που μείναμε» που κλείνει το δίσκο. Πρόκειται πραγματικά για δέκα «διαμάντια», ερμηνευμένα μοναδικά από δύο σπουδαίους τραγουδιστές. Η Βίκυ Μοσχολιού θυμίζει ηρωίδα αρχαίας τραγωδίας όταν τραγουδά τα «Νυν και αεί», «Στον κάτω δρόμο» και «Μεγάλη Παρασκευή», ενώ ο Νίκος Δημητράτος ξεχωρίζει για τις στιβαρές ερμηνείες του στα «Δόκανα», «Ο μαύρος ήλιος» και «Ήρθε ο καιρός».

Γενικά, πρόκειται για μιαν εξαιρετική δουλειά που ναι μεν μιλά κατά βάση για τα βάσανα και τις κακουχίες του ελληνικού λαού, αλλά συνάμα τονίζει και την αισιοδοξία για το μέλλον, επισημαίνοντας ότι η φυλή μας είναι αθάνατη και θα προχωρά μπροστά όσα κι αν πάθει. Στο εσώφυλλο του δίσκου υπάρχουν οι στίχοι των τραγουδιών και φωτογραφίες των συντελεστών, ενώ το θέμα του εξωφύλλου (ένα στεφάνι από λουλούδια) έχει ζωγραφίσει ο σπουδαίος Γιάννης Μόραλης.

[…]

Τα δόκανα (Σταύρος Ξαρχάκος & Νίκος Γκάτσος)

Σταύρος Ξαρχάκος & Νίκος Γκάτσος, Τα δόκανα

Ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Σταύρος Ξαρχάκος
Τραγούδι: Νίκος Δημητράτος
Δίσκος: Νυν και αεί (1974)

Μάνα, τις πρώτες μου φασκιές
τις έπλεξες μ’ αλιφασκιές
και ταπεινά τις κέντησες
μα χώμα χώμα και σπυρί
φέξαν καλύτεροι καιροί
και σαν αφέντη μ’ έντυσες

Ώσπου μια δίσεκτη βραδιά
κάτι παράξενα παιδιά
φωνάξανε «βοήθεια»
και τοίχο τοίχο και γωνιά
βγήκα στην άλλη γειτονιά
να μάθω την αλήθεια

Μάνα, στα χρόνια τα παλιά
ήμουν αγρίμι σε φωλιά
κι ό,τι κι αν μου ’πες το ’κανα
χωρίς ποτέ να φανταστώ
πως κάποια μέρα θα πιαστώ
στου φονικού τα δόκανα

Τώρα στην άλλη γειτονιά
γίναν τα στόματα χωνιά
κι ουρλιάζουνε «βοήθεια»
μα εγώ σηκώνοντας σταυρό
ήρθα κοντά σου για να βρω
του κόσμου την αλήθεια

Πληροφορίες για τον δίσκο από το madblog.gr:

Η πτώση της δικτατορίας μετρά μόλις λίγους μήνες την εποχή που εκδίδεται η πρώτη δισκογραφική δουλειά του Σταύρου Ξαρχάκου μετά τη μεταπολίτευση (Δεκέμβριος 1974). Πάνω σε στίχους του Νίκου Γκάτσου (με τον οποίο τον συνδέει ένα λαμπρό μουσικό παρελθόν) γράφει δέκα τραγούδια, έξι εκ των οποίων ερμηνεύει η Βίκυ Μοσχολιού και τέσσερα ο Νίκος Δημητράτος.

[…]

Η ενορχήστρωση – που ανήκει φυσικά στον ίδιο τον συνθέτη – δίνει έμφαση κυρίως στο πιάνο και στο βιολοντσέλο και κατά δεύτερο λόγο στο σαντούρι, ενώ χρησιμοποιείται και λύρα στο «Εμείς που μείναμε» που κλείνει το δίσκο. Πρόκειται πραγματικά για δέκα «διαμάντια», ερμηνευμένα μοναδικά από δύο σπουδαίους τραγουδιστές. Η Βίκυ Μοσχολιού θυμίζει ηρωίδα αρχαίας τραγωδίας όταν τραγουδά τα «Νυν και αεί», «Στον κάτω δρόμο» και «Μεγάλη Παρασκευή», ενώ ο Νίκος Δημητράτος ξεχωρίζει για τις στιβαρές ερμηνείες του στα «Δόκανα», «Ο μαύρος ήλιος» και «Ήρθε ο καιρός».

Γενικά, πρόκειται για μιαν εξαιρετική δουλειά που ναι μεν μιλά κατά βάση για τα βάσανα και τις κακουχίες του ελληνικού λαού, αλλά συνάμα τονίζει και την αισιοδοξία για το μέλλον, επισημαίνοντας ότι η φυλή μας είναι αθάνατη και θα προχωρά μπροστά όσα κι αν πάθει. Στο εσώφυλλο του δίσκου υπάρχουν οι στίχοι των τραγουδιών και φωτογραφίες των συντελεστών, ενώ το θέμα του εξωφύλλου (ένα στεφάνι από λουλούδια) έχει ζωγραφίσει ο σπουδαίος Γιάννης Μόραλης.

[…]

Δραπετσώνα & Της δικαιοσύνης ήλιε / Ο Κώστας Παπαδόπουλος στη ΝΕΤ

Μίκης Θεοδωράκης & Τάσος Λειβαδίτης, Δραπετσώνα
Οδυσσέας Ελύτης & Μίκης Θεοδωράκης, Της δικαιοσύνης ήλιε
(μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος & Δημήτρης Χιονάς – τραγούδι: Νίκος Δημητράτος)

Το φθινόπωρο του 2007, η ΝΕΤ (εκπομπή Στην υγειά μας) παρουσίασε ένα αφιέρωμα στον σπουδαιότερο σύγχρονο σολίστα του μπουζουκιού, τον Κώστα Παπαδόπουλο. Είχε προηγηθεί στην αρχή της ίδιας χρονιάς η έκδοση του βιβλίου Κώστας Παπαδόπουλος – ο Παγκανίνι του μπουζουκιού (Νέαρχος Γεωργιάδης & Τάνια Ραχματούλινα, εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή).

Συννεφιασμένη Κυριακή / Ο Κώστας Παπαδόπουλος στη ΝΕΤ

Βασίλης Τσιτσάνης, Συννεφιασμένη Κυριακή
(μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος & Δημήτρης Χιονάς – τραγούδι: Νίκος Δημητράτος, Σοφία Εμφιετζή, Κώστας Μάντζιος, Μαρία Σουλτάτου)

Το φθινόπωρο του 2007, η ΝΕΤ (εκπομπή Στην υγειά μας) παρουσίασε ένα αφιέρωμα στον σπουδαιότερο σύγχρονο σολίστα του μπουζουκιού, τον Κώστα Παπαδόπουλο. Είχε προηγηθεί στην αρχή της ίδιας χρονιάς η έκδοση του βιβλίου Κώστας Παπαδόπουλος – ο Παγκανίνι του μπουζουκιού (Νέαρχος Γεωργιάδης & Τάνια Ραχματούλινα, εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή).