Σοφία Πόταρη, Ο Ορφέας στον Άδη

Μάνος Χατζιδάκις, Το τραγούδι της Ευρυδίκης (με τη Νάνα Μούσχουρη, 1960)

Ο Ορφέας στον Άδη

Στης Ευρυδίκης την αγαπημένη αγκαλιά ποθείς αναπαμό
Θεόμορφη η ματιά σου δόθηκε εκείνη πάλι ν’ αντικρίσει
Η λύρα η γλυκόλαλη τον τρομερό ημερώνει τώρα πηγαιμό
Πλανεύοντας γαλήνια τη λήθη που εσέ πασχίζει να τυλίξει

Πίνεις αργά, θρηνώντας, το αίμα της δικής σου της καρδιάς
Που σ’ επιστρέφει αγωνία φρικτή στης Περσεφόνης το βασίλειο
Ευρυδίκη, ω! Ευρυδίκη εσύ! στης μαγεμένης τ’ όνειρο ματιάς
Με τι ψυχή ν’ αντιπαλέψεις το φοβερό του Άδη το μυστήριο;

Θλιμμένα ηχεί στο σκότος του αηδονιού η γλυκύτατη επωδός
Τα δένδρα, πεθαμένα στέκουνε κορμιά, μαύρο ποθώντας αίμα
Ορφέα! Ορφέα! δύστυχε εσύ, στη φρίκη, πώς βαδίζεις μοναχός!

Ανατριχιούν τα ζοφερά να πουν και τ’ αφανέρωτα τα χείλη
Χλωμά τα μάτια και άδεια τώρα στέκονται βουβά να κλαίνε
Και η λύρα σου, Ορφέα δύσμοιρε! μάταια γοά στο μαύρο δείλι

Από τη συλλογή Δηλητήριο σε μέλι (2016) της Σοφίας Πόταρη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Σοφία Πόταρη

Advertisements

Μάνος Χατζιδάκις & Νότης Περγιάλης, Πάμε μια βόλτα στο φεγγάρι

Πάμε μια βόλτα στο φεγγάρι

Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Στίχοι: Νότης Περγιάλης
Τραγούδι: Νάνα Μούσχουρη (πρώτη εκτέλεση από την ίδια το 1958)
Συναυλία: Ο Μάνος Χατζιδάκις στο Καστελλόριζο (1991)

Τρεις μέρες χώρισα από σένα
τρεις νύχτες μένω μοναχή
σαν τα βουνά που στέκουν τώρα δακρυσμένα
όταν τα βρέχουν οι ουρανοί

Διώξε τη λύπη, παλικάρι
πάμε μια βόλτα στο φεγγάρι

Πώς νάβγω και να περπατήσω
τα λόγια του να θυμηθώ
με το φεγγάρι πώς, αχ πώς, να τραγουδήσω
με το φεγγάρι πώς να παρηγορηθώ

Διώξε τη λύπη, παλικάρι
πάμε μια βόλτα στο φεγγάρι

Γιάννης Μασμανίδης, [Ασταμάτητη βροχή…]

Γιώργος Χατζηνάσιος & Νίκος Γκάτσος, Πέφτει βροχή
(τραγούδι: Νάνα Μούσχουρη / δίσκος: Η ενδεκάτη εντολή (1985))

Ασταμάτητη βροχή
παιχνίδι αγριεμένου αγέρα
που φέρνει στην ακτή
τους ψίθυρους των παγωμένων
ποταμών

Αφήνομαι
στη βυθισμένη κοιλάδα
σημαδούρα παλιά
στο πέτρινο σπίτι του πατέρα
ίσκιος παιδικού συλλογισμού
στο κατώφλι της πόρτας

κομμάτια εφημερίδων
σε παράκτιες συνοικίες

Από τη συλλογή Χωρίς αποσκευές (1999) του Γιάννη Μασμανίδη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Γιάννης Μασμανίδης

Γιώργος Χατζηνάσιος & Νίκος Γκάτσος, Η ενδεκάτη εντολή

Η ενδεκάτη εντολή

Ποίηση: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Γιώργος Χατζηνάσιος
Τραγούδι: Νάνα Μούσχουρη
Δίσκος: Η ενδεκάτη εντολή (1985)

Ρίξε ένα βλέμμα σιωπηλό
στον κόσμο τον αμαρτωλό
και δες η γη πώς καίει
και με το χέρι στην καρδιά
αν δε σ’ αγγίξει η πυρκαγιά
ψάξε να βρεις ποιος φταίει

Σα χαμοπούλι ταπεινό
που δεν εγνώρισ’ ουρανό
και περπατάει στο χώμα
την ενδεκάτη εντολή
δεν την σεβάστηκες πολύ
γι’ αυτό πονάς ακόμα

Είναι καινούρια και παλιά
σαν της ψυχής την αντηλιά
σαν της καρδιάς τα βάθη
μα μες στου κόσμου τη φωτιά
που μπερδευτήκαν τα χαρτιά
κανείς δε θα τη μάθει

Τράβα να βρεις τον Μωυσή
και ξαναρώτα τον κι εσύ
μήπως αυτός την ξέρει
την ενδεκάτη εντολή
που ’ν’ ολοκάθαρο γυαλί
και κοφτερό μαχαίρι

Στην παγωμένη σου ερημιά
το γέλιο γίνεται ζημιά
κι η ομορφιά σκοτάδι
έτσι είναι φίλε μου η ζωή
φέρνει τον ήλιο το πρωί
την καταχνιά το βράδυ

Κάνε λοιπόν υπομονή
τώρα που φως δεν θα φανεί
κι ούτε θα ’ρθει καράβι
την ενδεκάτη εντολή
την ξέρουν μόνο οι τρελοί
κι όλοι της γης οι σκλάβοι

Ανέστης Ευαγγέλου: Πού οδηγούμαι λοιπόν, Θεέ μου

Σταύρος Ξαρχάκος & Νίκος Γκάτσος, Ποιος θεός το θέλησε
(τραγούδι: Νάνα Μούσχουρη / δίσκος: Νάνα Μούσχουρη / σπίτι μου σπιτάκι μου (1972))

Πού οδηγούμαι λοιπόν, Θεέ μου

Στον Τάκη Καΐση
που πρώτος μίλησε για ακροβασίες.

Πού οδηγούμαι λοιπόν, Θεέ μου, ή πού με οδηγείς;
Ο μέγας κίνδυνος την ισορροπία μου να χάσω
στο τεντωμένο αυτό σχοινί όπου μ’ έταξε
ν’ ακροβατώ η ανεξιχνίαστη θέλησή σου
χωρίς να με ρωτήσει αν θέλω ή αν μπορώ
θα με κερδίσει ή επιτέλους θα μπορέσω
στο τέρμα να φτάσω του σχοινιού, ή ακόμα, μήπως
το θέλημά σου δε μου έχει ετοιμασμένο
κανένα τέρμα;

Πολύ το κατατρέχεις
το τέκνο σου, Κύριε. Η φωνή μου δε φτάνει
να σου ζητήσω να με βγάλεις πέρα:
είσαι πολύ μακριά για να μ’ ακούσεις.
Τούτο μόνο: δείξε μου πού πηγαίνω…

Από τη συλλογή Περιγραφή εξώσεως (1960)

Πηγή: συγκεντρωτική έκδοση Ανέστης Ευαγγέλου, Τα ποιήματα (1956-1986) [Θεσσαλονίκη, εκδ. Παρατηρητής, 1988)

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Ανέστης Ευαγγέλου

Σταύρος Ξαρχάκος & Νίκος Γκάτσος, Βαρκαρόλα (Μη λυγίζετε, παιδιά)

Σταύρος Ξαρχάκος & Νίκος Γκάτσος, Βαρκαρόλα (Μη λυγίζετε, παιδιά)

Ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Σταύρος Ξαρχάκος
Τραγούδι: Νάνα Μούσχουρη & Γιώργος Πετσίλας
Δίσκος: Νάνα Μούσχουρη / σπίτι μου σπιτάκι μου (1972)

Μη λυγίζετε παιδιά
περηφάνια στην καρδιά
περηφάνια στην καρδιά
ώσπου νά ’ρθει η ξαστεριά

Έσκισ’ η μπόρα τα πανιά
και στου γκρεμού την άκρη
ποτάμι πάει το δάκρυ
έχει η ψυχή μου σκοτεινιά

Μη λυγίζετε παιδιά
περηφάνια στην καρδιά
περηφάνια στην καρδιά
ώσπου νά ’ρθει η ξαστεριά

Κράτα στο χέρι σου σπαθί
κι αστραφτερό μαχαίρι
να ξαναβγεί τ’ αστέρι
μες στο σκοτάδι το βαθύ

Μη λυγίζετε παιδιά
περηφάνια στην καρδιά
περηφάνια στην καρδιά
ώσπου νά ’ρθει η ξαστεριά

Βάλε τον ήλιο σύνορο (Σταύρος Ξαρχάκος & Νίκος Γκάτσος)

Σταύρος Ξαρχάκος & Νίκος Γκάτσος, Βάλε τον ήλιο σύνορο

Ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Σταύρος Ξαρχάκος
Τραγούδι: Νάνα Μούσχουρη
Δίσκος: Νάνα Μούσχουρη / σπίτι μου σπιτάκι μου (1972)

Εκεί που πας
αγόρι πικραμένο
βάλε τον ήλιο σύνορο
κι όταν χαθεί
τα μάτια σου άνοιχ’ τα
και τα μεσάνυχτα
χτύπα την πόρτα την κλειστή

Φίλα το χώμα τρεις φορές
και μίλησέ μου

Εκεί που πας
αγόρι πικραμένο
κάμε το χάρο φίλο σου
και στ’ άλογο καβάλα
σκίσε βουνά
κι έλα ξανά
σα φεγγαριού ψιχάλα

Φίλα το χώμα τρεις φορές
και μίλησέ μου

Ο μαύρος αϊτός (διασκευή Γιώργου Πετσίλα & στίχοι Νίκου Γκάτσου)

Διασκευή του Γιώργου Πετσίλα σε στίχους του Νίκου Γκάτσου: Ο μαύρος αϊτός

Ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Σταύρος Ξαρχάκος
Τραγούδι: Νάνα Μούσχουρη
Δίσκος: Νάνα Μούσχουρη / σπίτι μου σπιτάκι μου (1972)

Ήτανε μια φορά
μια μάνα με δυο παιδιά
το ’να τ’ αγάπαγε ο Χριστός
και τ’ άλλο η Παναγιά
Μαύρος αϊτός περνά
και παίρνει τα δυο παιδιά
το ’να μακριά στη θάλασσα
και τ’ άλλο στα βουνά

«Μαύρε αϊτέ, πού πας;»
φωνάζουνε τα παιδιά
δρόμος μακρύς ο πόλεμος
κι η μάνα μας γερνά
«Μαύρε αϊτέ, πού πας;»
φωνάζουνε τα παιδιά
δρόμος μακρύς ο θάνατος
κι η μάνα μας πονά

Μια σκοτεινή βραδιά
χαθήκανε τα παιδιά
το ’να το πήρε ο Χριστός
και τ’ άλλο η Παναγιά
Μαύρος αϊτός περνά
τη μάνα τους προσκυνά
στο μάτι του τ’ αδάκρυτο
δάκρυ πικρό κυλά

Μαύρε αϊτέ, μην κλαις
τα δυο μου τα ορφανά
δρόμος μακρύς ο πόλεμος
και ποιος ξαναγυρνά
Μαύρε αϊτέ, μην κλαις
τα χρόνια μου τα στερνά
δρόμος μακρύς ο θάνατος
και ποιος τον λησμονά

Όλα είναι τυχερά (Σταύρος Ξαρχάκος & Νίκος Γκάτσος)

Σταύρος Ξαρχάκος & Νίκος Γκάτσος, Όλα είναι τυχερά

Ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Σταύρος Ξαρχάκος
Τραγούδι: Νάνα Μούσχουρη & Γιώργος Πετσίλας
Δίσκος: Νάνα Μούσχουρη / σπίτι μου σπιτάκι μου (1972)

Μια Κυριακή στη Λάρισα
τριαντάφυλλο σου χάρισα
μα πριν ακόμα μαραθεί
είχες χαθεί
Μια Κυριακή στα Τρίκαλα
άρχισ’ η μέρα να γελά
βγήκε στο δρόμο μια ψυχή
κι ήρθε βροχή

Είδες είδες είδες είδες
όλα είναι τυχερά
βάσανα καημοί κι ελπίδες
έρχονται με τη σειρά
της ζωής οι καταιγίδες
παν μαζί με την χαρά
είδες είδες είδες είδες
όλα είναι τυχερά

Είδες είδες είδες είδες
όλα είναι τυχερά
άγγελοι και σταυρωτήδες
τρέχουνε στο σιδερά
με καινούριες αλυσίδες
να μας δέσουν τα φτερά
είδες είδες είδες είδες
όλα είναι τυχερά

Μια Κυριακή στη Φλώρινα
δυο μάτια φθινοπωρινά
πριν τα γλυκάνει ο ουρανός
γίναν καπνός
Μια Κυριακή στην Καστοριά
στης λίμνης την ανηφοριά
πήγα να δέσω το κουπί
κι είχε κοπεί

Είδες είδες είδες είδες
όλα είναι τυχερά
βάσανα καημοί κι ελπίδες
έρχονται με τη σειρά
της ζωής οι καταιγίδες
παν μαζί με την χαρά
είδες είδες είδες είδες
όλα είναι τυχερά

Είδες είδες είδες είδες
όλα είναι τυχερά
άγγελοι και σταυρωτήδες
τρέχουνε στο σιδερά
με καινούριες αλυσίδες
να μας δέσουν τα φτερά
είδες είδες είδες είδες
όλα είναι τυχερά

Σερενάτα (Μάνος Χατζιδάκις & Νίκος Γκάτσος)

Μάνος Χατζιδάκις & Νίκος Γκάτσος, Σερενάτα

Ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Σταύρος Ξαρχάκος
Τραγούδι: Νάνα Μούσχουρη
Δίσκος: Νάνα Μούσχουρη / σπίτι μου σπιτάκι μου (1972)

Πασχαλιές, πριν ξεκινήσεις, κόψε
να γίνει ο δρόμος ουρανός
σ’ αγαπώ και θα σ’ το πω κι απόψε
όταν σημάνει εσπερινός

Σιγοσβήνει το δειλινό
και σε περιμένω
τ’ αστεράκι το βραδινό
βλέπω στο βουνό

Πασχαλιές, πριν ξεκινήσεις, κόψε
να γίνει ο δρόμος ουρανός

Παλικαράκι παλικαράκι
αχ δεν μπορώ
στο μπαλκονάκι στο μπαλκονάκι
να καρτερώ
αν θες, μην αργείς

Παλικαράκι παλικαράκι
αχ δε βαστώ
το φεγγαράκι το φεγγαράκι
να ’ναι σβηστό
αν θες, μην αργείς

Πασχαλιές, πριν ξεκινήσεις, κόψε
να γίνει ο δρόμος ουρανός

Κάνε τη ζωή δροσιά (Μάνος Χατζιδάκις & Νίκος Γκάτσος)

Μάνος Χατζιδάκις & Νίκος Γκάτσος, Κάνε τη ζωή δροσιά

Ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Σταύρος Ξαρχάκος
Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος
Τραγούδι: Νάνα Μούσχουρη
Δίσκος: Νάνα Μούσχουρη / σπίτι μου σπιτάκι μου (1972)

Κάτω στο μεγάλο δρόμο
είχαμε τα νιάτα νόμο
και με το σταυρό στον ώμο
προχωρήσαμε

Ήταν δύσκολα τα χρόνια
μπόρες πυρκαγιές και χιόνια
ζήσαμε την καταφρόνια
και χωρίσαμε

Φίλος ήσουν κι αδερφός
Άι-Δημήτρης μου κρυφός
έλα κάνε τη ζωή δροσιά
μες στην κοσμοχαλασιά
κάνε τη ζωή δροσιά
μες στην κοσμοχαλασιά
φίλος ήσουν πάντα κι αδερφός
Άι-Δημήτρης μου κρυφός

Κάτω στο μεγάλο δρόμο
είχες την αγάπη νόμο
κι έστειλες με ταχυδρόμο
χαιρετίσματα

Γύρνα τώρα την ανέμη
να σου φέρουν οι ανέμοι
της καρδούλας μου που τρέμει
φτερουγίσματα

Φίλος ήσουν κι αδερφός
Άι-Δημήτρης μου κρυφός
έλα κάνε τη ζωή δροσιά
μες στην κοσμοχαλασιά
κάνε τη ζωή δροσιά
μες στην κοσμοχαλασιά
φίλος ήσουν πάντα κι αδερφός
Άι-Δημήτρης μου κρυφός

Μάνος Χατζιδάκις & Νίκος Γκάτσος, Η μικρή Ραλλού

Μάνος Χατζιδάκις & Νίκος Γκάτσος, Η μικρή Ραλλού

Ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Σταύρος Ξαρχάκος
Τραγούδι: Νάνα Μούσχουρη
Δίσκος: Νάνα Μούσχουρη / σπίτι μου σπιτάκι μου (1972)

Σαράντα παλικάρια στην άκρη του γιαλού
επαίξανε στα ζάρια τη μικρή Ραλλού
σ’ ανατολή σε δύση σε κόσμο και ντουνιά
ρωτάν ποιος θα κερδίσει την ομορφονιά

Μικρό το καλοκαίρι μεγάλος ο καιρός
κανείς όμως δεν ξέρει ποιος θα ’ναι ο τυχερός

Σαράντα παλικάρια στην άκρη του γιαλού
επαίξανε στα ζάρια τη μικρή Ραλλού

Σαράντα παλικάρια με λιονταριού καρδιά
ερίξανε τα ζάρια μια τρελή βραδιά
ζηλεύει το φεγγάρι και στέλνει απ’ τα βουνά
τον μαύρο καβαλάρη που μας κυβερνά

Κι ο χάροντας σα φίδι τραβάει την κοπελιά
σ’ αγύριστο ταξίδι σ’ ανήλιαγη σπηλιά

Σαράντα παλικάρια στην άκρη του γιαλού
εχάσανε στα ζάρια τη μικρή Ραλλού

Ο βόμπιρας και ο μπόμπιρας (Λουκιανός Κηλαηδόνης & Νίκος Γκάτσος)

Λουκιανός Κηλαηδόνης & Νίκος Γκάτσος, Ο βόμπιρας και ο μπόμπιρας

Ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Σταύρος Ξαρχάκος
Τραγούδι: Νάνα Μούσχουρη
Δίσκος: Νάνα Μούσχουρη / σπίτι μου σπιτάκι μου (1972)

Ο βόμπιρας ο μόμπιρας
κι ο μικροκωνσταντίνος
μια μέρα ξεκινήσανε
στον πόλεμο να παν
Περίμεναν τον άρχοντα
ν’ αρματωθεί κι εκείνος
κι απ’ τα βαθιά χαράματα
τη πόρτα του χτυπάν

Έτσι κι εγώ κάποιο βραδάκι
πήρα τους δρόμους μοναχή
είχε σηκώσει βοριαδάκι
έδιωχνε η νύχτα τη βροχή
και στο παλιό καφενεδάκι
δε με περίμενε ψυχή

Ο βόμπιρας ο μόμπιρας
κι ο μικροκωνσταντίνος
τα νιάτα τους αφήσανε
σ’ απάτητα βουνά
Μα πάνω από το μνήμα τους
εφύτρωσε ένας κρίνος
να τους θυμάται ο άρχοντας
και να τους προσκυνά

Έτσι κι εγώ κάποιο βραδάκι
πήρα τους δρόμους μοναχή
είχε σηκώσει βοριαδάκι
έδιωχνε η νύχτα τη βροχή
και στο παλιό καφενεδάκι
είπα κρυφά μια προσευχή

Δεν είχες όνομα (Μάνος Χατζιδάκις & Νίκος Γκάτσος)

Μάνος Χατζιδάκις & Νίκος Γκάτσος, Δεν είχες όνομα

Ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Σταύρος Ξαρχάκος
Τραγούδι: Νάνα Μούσχουρη
Δίσκος: Νάνα Μούσχουρη / σπίτι μου σπιτάκι μου (1972)

Δεν είχες όνομα
στα κρύα πέλαγα
που σε καρτέραγα
βράδυ πρωί

Δεν είχες όνομα
στα νεκρολίμανα
που σε περίμενα
σαν τη ζωή

Δεν είχες όνομα
κι όλα τα σάρωσες
στεριές και θάλασσες
κι ωκεανούς

Δεν είχες όνομα
κι όλα τα γκρέμισες
συντρίμμια γέμισες
τους ουρανούς