Μάνος Χατζιδάκις, Τα παιδιά του Πειραιά (με τη Μελίνα Μερκούρη)

Τα παιδιά του Πειραιά

Μουσική & στίχοι: Μάνος Χατζιδάκις
Μπουζούκι: Γιώργος Ζαμπέτας
Τραγούδι: Μελίνα Μερκούρη
Ταινία: Ποτέ την Κυριακή (1960) του Ζιλ Ντασέν

Απ’ το παράθυρο μου στέλνω ένα δύο και τρία και τέσσερα φιλιά
που φτάνουν στο λιμάνι ένα και δύο και τρία και τέσσερα πουλιά
πώς ήθελα να είχα ένα και δύο και τρία και τέσσερα παιδιά
που σαν θα μεγαλώσουν όλα να γίνουν λεβέντες για χάρη του Πειραιά

Όσο κι αν ψάξω, δεν βρίσκω άλλο λιμάνι
τρελή να μ’ έχει κάνει όσο τον Πειραιά
που, όταν βραδιάζει, τραγούδια μ’ αραδιάζει
και τις πενιές του αλλάζει, γεμίζει από παιδιά

Από την πόρτα μου σαν βγω, δεν υπάρχει κανείς που να μην τον αγαπώ
και, σαν το βράδυ κοιμηθώ, ξέρω πως θα τον ονειρευτώ
πετράδια βάζω στο λαιμό και μια χάντρα φυλαχτό
γιατί τα βράδια καρτερώ, στο λιμάνι σαν βγω, κάποιον άγνωστο να βρω

Όσο κι αν ψάξω, δεν βρίσκω άλλο λιμάνι
τρελή να μ’ έχει κάνει όσο τον Πειραιά
που, όταν βραδιάζει, τραγούδια μ’ αραδιάζει
και τις πενιές του αλλάζει, γεμίζει από παιδιά

Advertisements

Στέλιος Λουκάς, Περίπτωση οργής

Κλέων Τριανταφύλλου (Αττίκ), Της μιας δραχμής τα γιασεμιά
(τραγούδι: Ορέστης Μακρής & Τζένη Βάνου από την ομότιτλη ταινία του Ανδρέα Λαμπρινού (1960))

Περίπτωση οργής

Ποτέ ο αγέρας δεν αποκαλύπτει
ότι ο ίδιος ευθύνεται για το θάνατο
των γιασεμιών.
Έτσι η υποψία βαραίνει όλους μας.

Από τη συλλογή Η πιο μεγάλη χώρα (2001) του Στέλιου Λουκά

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Στέλιος Λουκάς

Αλέξης Ζακυθηνός, Ένας θάνατος

Γιάννης Ρίτσος & Μίκης Θεοδωράκης, Ήσουν καλός κι ήσουν γλυκός
(τραγούδι: Γρηγόρης Μπιθικώτσης / έργο: Επιτάφιος (ηχογράφηση του 1960))

Ένας θάνατος

Κλαίμε που το τέλος έφτασε τόσο
νωρίς και που τον βρίσκει με καρδιά
γεμάτη αγάπη, όμως αυτός, το νέο
παιδί, δεν κλαίει καθόλου, χαμογελα-
στός κοιτάζει, σαν ευτυχισμένος
που το τέλος το δικό του είναι μιας
άλλης ομορφιάς, σωστή γιορτή.

Από τη συλλογή Τα θολά τζάμια (1954) του Αλέξη Ζακυθηνού

Πηγή: ανθολογία Η δεύτερη μεταπολεμική ποιητική γενιά (1950-1970) του Ανέστη Ευαγγέλου (εκδ. Παρατηρητής, 1994)

Μίκης Θεοδωράκης & Νίκος Γκάτσος, Μυρτιά

Πρώτη εκτέλεση

Μυρτιά

Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Ποίηση: Νίκος Γκάτσος
Πρώτη εκτέλεση: Γιοβάννα (δίσκος 45 στροφών το 1960 σε ενορχήστρωση του Μάνου Χατζιδάκι)
Δεύτερη εκτέλεση: Μαίρη Λίντα & Μανώλης Χιώτης («Αρχιπέλαγος», 1960)
Κύκλος τραγουδιών: Αρχιπέλαγος (1960)

Είχα μια θάλασσα στο νου
κι ένα περβόλι, περιβόλι τ’ ουρανού
την ώρα π’ άνοιγα πανιά
για την απάνω γειτονιά

Στα παραθύρια τα πλατιά
χαμογελούσε μια μυρτιά
Κουράστηκα να περπατώ
και τη ρωτώ και τη ρωτώ:

Πες μου, μυρτιά, να σε χαρώ
πού θα βρω χώμα, θα βρω χώμα και νερό
να ξαναχτίσω μια φωλιά
για της αγάπης τα πουλιά

Στα παραθύρια τα πλατιά
είδα και δάκρυσε η μυρτιά
την ώρα π’ άνοιγα πανιά
για την απάνω γειτονιά

Δεύτερη εκτέλεση

Η πρώτη ηχογράφηση όλων των τραγουδιών του δίσκου «Αρχιπέλαγος» έγινε τον Οκτώβρη του 1960 με ερμηνευτές τη Μαίρη Λίντα, τον Γρηγόρη Μπιθικώτση, την Καίτη Θύμη, τον Αντώνη Κλειδωνιάρη και τον Μανώλη Χιώτη. Τον ίδιο μήνα είχε προηγηθεί η ηχογράφηση 2 μόνο τραγουδιών από το ίδιο έργο σε μικρό δίσκο («Μυρτιά» & «Αν θυμηθείς τ’ όνειρο μου» με ερμηνεύτρια τη Γιοβάννα και σε ενορχήστρωση του Μάνου Χατζιδάκι).

Οι ποιητές/στιχουργοί των τραγουδιών του έργου «Αρχιπέλαγος» είναι οι: Νίκος Γκάτσος, Οδυσσέας Ελύτης, Γιάννης Θεοδωράκης, Δημήτρης Χριστοδούλου, Πάνος Κοκκινόπουλος, Μίκης Θεοδωράκης.

Μίκης Θεοδωράκης & Νίκος Γκάτσος, Αν θυμηθείς τ’ όνειρό μου

Πρώτη εκτέλεση

Αν θυμηθείς τ’ όνειρό μου

Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Ποίηση: Νίκος Γκάτσος
Πρώτη εκτέλεση: Γιοβάννα (δίσκος 45 στροφών το 1960 σε ενορχήστρωση του Μάνου Χατζιδάκι)
Δεύτερη εκτέλεση: Μαίρη Λίντα («Αρχιπέλαγος», 1960)
Κύκλος τραγουδιών: Αρχιπέλαγος (1960)

Στην αγκαλιά μου κι απόψε σαν άστρο κοιμήσου
δεν απομένει στον κόσμο ελπίδα καμιά
τώρα που η νύχτα κεντά με φιλιά το κορμί σου
μέτρα τον πόνο κι άσε με μόνο στην ερημιά

Αν θυμηθείς τ’ όνειρό μου
σε περιμένω να ’ρθεις
μ’ ένα τραγούδι του δρόμου να ’ρθεις, όνειρό μου
το καλοκαίρι που λάμπει τ’ αστέρι με φως να ντυθείς

Δεύτερη εκτέλεση

Η μουσική γράφτηκε τον Νοέμβριο του 1958 από τον Μίκη Θεοδωράκη, στο Παρίσι, για την ταινία του Μάικλ Πάουελ «Μήνας του μέλιτος» (Honeymoon) και έγινε γνωστή ως τραγούδι, στην Ελλάδα, με όνομα «Αν θυμηθείς τ’ όνειρό μου», σε στίχους του Βασίλη Καρδή –ψευδώνυμο του Νίκου Γκάτσου– και πρώτη ερμηνεύτρια τη Γιοβάννα.

Διεθνώς ακούστηκε ως «Honeymoon song», σε στίχους του Γουίλιαμ Σάνσομ και πρωτοπόρο ερμηνεία από τον Μαρίνο Μαρίνι και το κουαρτέτο του.

Αυτή την ερμηνεία άκουσαν οι Τζον Λένον και Πολ Μακ Κάρτνεϊ και αποφάσισαν να το ηχογραφήσουν ξανά, στις 16 Ιουλίου 1963, για τον κύκλο ραδιοακροαμάτων «Pop Go the Beatles» που ετοίμαζαν τότε για το BBC:

Πηγή πληροφοριών: https://www.musicheaven.gr

Γιώργος Θέμελης, Ερημία

Μάνος Χατζιδάκις, Ερημιά [Taki] (δίσκος: Never on Sunday (1960))

Ερημία

[Ενότητα Κινήσεις]

Έξω από μας πεθαίνουν τα πράγματα

Απ’ όπου περάσεις νύχτα, ακούς σαν ένα ψίθυρο
Να βγαίνει από τους δρόμους που δεν πάτησες,
Από τα σπίτια που δεν επισκέφθηκες,
Απ’ τα παράθυρα που δεν άνοιξες,
Απ’ τα ποτάμια που δεν έσκυψες να πιεις νερό,
Από τα πλοία που δεν ταξίδεψες.

Έξω από μας πεθαίνουν τα δέντρα που δεν γνωρίσαμε.

Ο άνεμος περνά από δάση αφανισμένα.
Πεθαίνουν τα ζώα από ανωνυμία και τα πουλιά από σιωπή.

Τα σώματα πεθαίνουν σιγά-σιγά από εγκατάλειψη.
Μαζί με τα παλιά μας φορέματα μες στα σεντούκια.
Πεθαίνουν τα χέρια, που δεν αγγίσαμε, από μοναξιά.
Τα όνειρα που δεν είδαμε, από στέρηση φωτός.

Έξω από μας αρχίζει η ερημία του θανάτου.

Από τη συλλογή Συνομιλίες (1953) του Γιώργου Θέμελη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Γιώργος Θέμελης

Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Το παραμιλητό

Μάνος Χατζιδάκις, Taki (Ερημιά) (δίσκος: Never on Sunday (Ποτέ την Κυριακή), 1960)

Το παραμιλητό

«Πηγαίνω βόλτα με το σκύλο
στα περίχωρα,
μέσα στην ερημιά και τα χωράφια
παραμιλάω δυνατά».

Είχε τα χάλια της,
κι αν κάτι μ’ άγγιξε
ήταν επειδή το είπε απλά,
χωρίς οίκτο.

Από τη συλλογή Το γυμνό ζευγάρι και άλλα ποιήματα (1990) της Αλεξάνδρας Μπακονίκα

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλεξάνδρα Μπακονίκα

Νίκος Γρηγοριάδης, Στρεβλή ρίμα

Μίκης Θεοδωράκης & Τάσος Λειβαδίτης, Μάνα μου και Παναγιά (με τον Γρηγόρη Μπιθικώτση (1960))

Στρεβλή ρίμα

Ώρες καθηλωμένος στην καινούργια πολυθρόνα,
με βλέμμα απλανές ρεμβάζεις τον παλιό ανθώνα
κι απορείς πώς βγήκε από τέτοια στρεβλή ρίμα
κι ακαθόριστη διάθεση ταξίδι με τ’ αγέρι πρίμα,
αναίτια πάντως, μια περιπέτεια
ξεχασμένη – τι θέλει τώρα πια και επιμένει;
Εσύ να κάθεσαι στις φτέρνες με την κλαρωτή
φούστα σου στα φωτεινά σου γόνατα, καμαρωτή
στη σιωπή της ώρας –καλοκαίρι–
απλώνοντας τελετουργικά τ’ αβρό σου χέρι
ν’ αγγίξεις της μοίρας τ’ ανοιχτό λουλούδι
λεπτό και τρυφερό σαν το δικό σου χνούδι,
κι εκείνο να γίνεται ρυθμός και μουσική
άσμα ερωτικό, να πεταρίζει γύρω σου – εδεμική.

Έφυγες κι αδειάζει ο κόσμος, σβήνει,
σε παίρνει ο χρόνος στα φτερά του, αφήνει
στη θέση σου το απόλυτο κενό
για να σε βλέπω και αιώνια να θρηνώ.
Στ’ απύθμενα βάθη έχω απομείνει,
τώρα που έφυγες εσύ απ’ τη σκηνή.
Ήταν για μένα η βαρύτερη ποινή,
η πιο επιτυχής αποτυχία
δίχως αποδείξεις και στοιχεία
παρά μόνο ότι ο ουρανός είναι πια μακαρίτης
κι έχουν σβήσει τ’ άστρα κι ο αποσπερίτης
κι έμεινα ξεσκέπαστος μες στα κρύα χάη
όπου μόνο ένα σκυλί γρούζει κι αλυχτάει.
Και βέβαια ήθελα κι εγώ να σου πω
τον καημό μου,
όμως κανένας στίχος δεν εκφράζει
το ρυθμό μου.

Από τη συλλογή Και στρεβλές ρίμες (2006) του Νίκου Γρηγοριάδη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Νίκος Γρηγοριάδης

Νίκος Γρηγοριάδης, Σάλεμα φτερού

Μάρκος Βαμβακάρης, Τα ματόκλαδά σου λάμπουν (με τον Γρηγόρη Μπιθικώτση, 1960)

Σάλεμα φτερού

Η σιωπή σου
ξεσπά σε σκιρτήματα
μικρές εκρήξεις πυρκαγιάς
κι αντιλαμπές μες στη ματιά σου∙
γέλιο κρυφό στα βάθη
μυστικής πηγής
ανάβρυσμα.
Το χαμόγελό σου λάμπει και σβήνει
μέσα μου αποχρώσεις λευκές και ρόδινες,
κελάρυσμα νερών κι αχτίδες.

Αργές κινήσεις η ζεστή σάρκα
σάλεμα φτερού.

Από τη συλλογή Ίσκιοι (1987) του Νίκου Γρηγοριάδη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Νίκος Γρηγοριάδης