Βασίλης Τσιτσάνης, Πάνε τα παλιά

Πάνε τα παλιά

Προπολεμικό χασάπικο
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Τραγούδι: Στράτος Παγιουμτζής & Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτη φωνογράφηση: 1938 [Odeon GA 7248]

Προχτές το βράδυ στο στενό σού είπα,
να μην πιστεύεις πως ακόμα σ’ αγαπώ.
Αγάπησα μια μοδιστρούλα ωραία και μ’ αυτήν
τα βράδια πάντα πίνω και μεθώ.

Να φύγεις, δε σε θέλω πια κοντά μου,
ν’ ακούσω πια δε θέλω την ψεύτρα σου μιλιά.
Μεράκια και σκουτούρες πια δε βάζω στην καρδιά,
να τα ξεχάσεις, πάνε τα παλιά.

Και πάλι σ’ το τονίζω, δε σε θέλω,
να φύγεις και να βρεις αλλού παρηγοριά.
Κουράστηκα μαζί σου να τραβιέμαι να υποφέρω,
να φύγεις, μάθε, δε σε θέλω πια.

Στην άλλη πλευρά του δίσκου βρίσκεται το τραγούδι «Προξενεύουν τον Σταμάτη» του Βασίλη Τσιτσάνη.

[Πηγή για τους στίχους: Θεόφιλος Αναστασίου, «Βασίλης Τσιτσάνης, Άπαντα», σελ. 57]

Translatum: Favourite Music and Lyrics / Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936-1954

Βασίλης Τσιτσάνης, Οι μερακλήδες

Οι μερακλήδες

Ζεϊμπέκικο της προπολεμικής περιόδου της Θεσσαλονίκης
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Τραγούδι: Στράτος Παγιουμτζής
Πρώτη φωνογράφηση: 1938 [Odeon GA 7287]

Όποιος γεννιέται μερακλής δεν ξέρει τι να κάνει.
Πίνει και γίνεται μπεκρής, ψεύτη ντουνιά,
τον πόνο του να γιάνει.

Οι μερακλήδες αγαπούν κι έχουν λεφτά στο χέρι
και δε τους νοιάζει να γλεντούν, αχ βρε ντουνιά,
χειμώνα-καλοκαίρι.

Χωρίς μεράκι ο ντουνιάς δε γίνεται να ζήσει.
Πρέπει τη νιότη να χαρεί, αχ βρε ντουνιά,
τα μάτια του πριν κλείσει.

Ο δεύτερος στίχος κάθε στροφής τραγουδιέται δύο φορές (σχ. 1, 2, 2, 3). Το τσάκισμα στην επανάληψη του δεύτερου στίχου τραγουδιέται «αχ βρε ντουνιά», του τέταρτου στίχου «ψεύτη ντουνιά» και του έκτου στίχου «ψεύτη ντουνιά».

Στην άλλη πλευρά του δίσκου βρίσκεται το τραγούδι «Μια νύχτα στο Πασαλιμάνι» του Βασίλη Τσιτσάνη.

[Πηγή για τους στίχους: Θεόφιλος Αναστασίου, «Βασίλης Τσιτσάνης, Άπαντα», σελ. 60]

Translatum: Favourite Music and Lyrics / Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936-1954

Βασίλης Τσιτσάνης, Ο γάμος του Τσιτσάνη

Ο γάμος του Τσιτσάνη (Βρήκα τη γυναίκα που γουστάρω)

Χασαποσέρβικο (ίσως τραγούδι του 1938 στη Θεσσαλονίκη ή και παλαιότερο από τα τραγούδια των Τρικάλων)
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Τραγούδι: Στράτος Παγιουμτζής, Στελλάκης Περπινιάδης & Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτη φωνογράφηση: 1938 [Columbia DG 6449]

Βρήκα τη γυναίκα που γουστάρω,
είναι η πιο όμορφη και τη θαυμάζω.
Άλλη πια δε θέλω ν’ αγαπήσω,
ήσυχος μ’ αυτήν εγώ θα ζήσω.

Βρήκα πιο όμορφη και μαυρομάτα,
κι όχι πονηρή γαλανομάτα.
Μου τα κάνει όλα στο εντάξει,
τσάρκες πάμε τα βράδια με τ’ αμάξι.

Βρήκα κάποια φίνα και ωραία
που ’χει πέντε σπίτια στον Περαία,
άλλα πέντε στο Μεταξουργείο
κι άλλα τόσα πάνω στο Θησείο.

Translatum: Favourite Music and Lyrics / Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936-1954

Βασίλης Τσιτσάνης, Μια νύχτα στο Πασαλιμάνι

Μια νύχτα στο Πασαλιμάνι

Χασάπικο
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Τραγούδι: Στράτος Παγιουμτζής & Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτη φωνογράφηση: 1938 [Odeon GA 7287]

Μια νύχτα κάτω στο Πασαλιμάνι,
μια νόστιμη Σμυρνιά,
μικρούλα, που σε ντέρτι μου ’χει βάλει
και πόνο (σ)την καρδιά.

Μου λέει, «τρέξε στη βαρκούλα κι έλα,
σε θέλω συντροφιά,
να πάμε μια τσαρκούλα στην Καστέλα,
στην όμορφη βραδιά.»

Η βάρκα θα πηγαίνει αγάλι-αγάλι,
στα κύματα γλυκά,
σε πλάνο θα μας φέρει ακρογιάλι,
σε μέρη μαγικά.

Κάθε στροφή τραγουδιέται δυο φορές με αντίστροφη σειρά στίχων τη δεύτερη φορά (σχ. 1, 2, 3, 4 / 3, 4, 1, 2).

Στην άλλη πλευρά του δίσκου βρίσκεται το τραγούδι «Οι μερακλήδες» του Βασίλη Τσιτσάνη.

[Πηγή για τους στίχους: Θεόφιλος Αναστασίου, «Βασίλης Τσιτσάνης, Άπαντα»]

Translatum: Favourite Music and Lyrics / Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936-1954

Βασίλης Τσιτσάνης, Μες στην πολλή σκοτούρα μου

Μες στην πολλή σκοτούρα μου

Ζεϊμπέκικο
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης (δηλωμένο στο όνομα του Στράτου Παγιουμτζή)
Τραγούδι: Στράτος Παγιουμτζής
Πρώτη φωνογράφηση: 1938 [HMV AO 2540]

Μες στην πολλή σκοτούρα μου,
γιατί να σε γνωρίσω;
Κλαίω και λέω μυστικά
για σένανε,
γιατί να σ’ αγαπήσω;
Κλαίω και λέω μυστικά
για σένανε,
γιατί να σ’ αγαπήσω;

Γιατί να κάθεσαι να λες
πως πια δε με γνωρίζεις;
Αφού η καρδιά μου πόνεσε
για σένανε
κι όλο με βασανίζεις.
Αφού η καρδιά μου πόνεσε
για σένανε
κι όλο με βασανίζεις.

Θέλω να ξέρω πού γυρνάς,
με ποιόνε κουβεντιάζεις,
τα μάτια σου τ’ αράπικα
πόσους γελούν
όταν γλυκοκοιτάζεις.
Τα μάτια σου τ’ αράπικα
πόσους γελούν
όταν γλυκοκοιτάζεις.

Ακόμα ένα προπολεμικό τραγούδι του Βασίλη Τσιτσάνη, που ηχογραφήθηκε αρκετές φορές μεταπολεμικά (με ερμηνείες από την Πόλυ Πάνου, τον Γρηγόρη Μπιθικώτση, τον Βαγγέλη Περπινιάδη και τη Μαρινέλλα), αλλά αναμφίβολα η πρώτη εκτέλεση με τον Στράτο Παγιουμτζή είναι κατά πολύ καλύτερη απ’ όλες τις επόμενες.

Translatum: Favourite Music and Lyrics / Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936-1954

Βασίλης Τσιτσάνης, Μαριώ

Μαριώ

Προπολεμικό ζεϊμπέκικο, πριν από την περίοδο της Θεσσαλονίκης
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Τραγούδι: Στράτος Παγιουμτζής & Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτη φωνογράφηση: 1938 [Odeon GA 7214]

Μέσα στον κόσμο που γυρνώ με δέρνει ένα μεράκι,
ένα κουκλί μελαχρινό με πότισε φαρμάκι.

Μαριώ μου, σου τ’ ορκίζομαι, το αίμα μου θα χύσω,
θα κάνω πέτρα την καρδιά, ωσότου σ’ αποχτήσω.

Κι έτσι θα μάθεις στο εξής μαζί μου να γυρίζεις,
καμάρι θα ’σαι του ντουνιά, ποτέ δε θα δακρύζεις.

Το ξέρω πως σε πόνεσε κι εσένα η ψυχή σου,
Μαριώ, θα σμίξουμε τα δυο, θα γιάνουν οι καημοί σου.

Ο δεύτερος στίχος κάθε στροφής τραγουδιέται δύο φορές (σχ. 1, 2, 2).

Στην άλλη πλευρά του δίσκου βρίσκεται το οργανικό «Χορός Πολίτικος» του Βασίλη Τσιτσάνη.

[Πηγή για τους στίχους: Θεόφιλος Αναστασίου, «Βασίλης Τσιτσάνης, Άπαντα», σ. 56]

Translatum: Favourite Music and Lyrics / Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936-1954

Βασίλης Τσιτσάνης, Θά ’ρθω μια γλυκιά βραδιά

Θά ’ρθω μια γλυκιά βραδιά

Προπολεμικό ζεϊμπέκικο
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Τραγούδι: Στράτος Παγιουμτζής
Πρώτη φωνογράφηση: 1938 [Columbia DG 6357]

Θά ’ρθω μια γλυκιά βραδιά, μια χιονισμένη νύχτα,
στο παραθύρι σου κοντά με χίλια καρδοχτύπια.

Θα παίζω και θα τραγουδώ ώσπου να σε ξυπνήσω,
να φύγει ο πόνος της καρδιάς, τη φλόγα μου να σβήσω.

Εγώ για την αγάπη σου και για την ομορφιά σου,
θε να βαφτίσω ένα παιδί, να βγάλω τ’ όνομά σου.

Θά ’ρθω μια γλυκιά βραδιά, μια χιονισμένη νύχτα,
μες στο σκοτάδι το βαθύ, του ύπνου σου τη γλύκα,
όπου διαβάτης δεν γυρνά στο παραθύρι δίπλα.

Κάθε στίχος τραγουδιέται δύο φορές (σχ. 1, 1, 2, 2), εκτός από τον προτελευταίο που, αντί να επαναληφθεί, μετατρέπεται, προσφέροντάς μας τον καταληκτήριο στίχο.

Στην άλλη πλευρά του δίσκου βρίσκεται το τραγούδι «Σ’ αυτόν τον κόσμο δυστυχής» του Βασίλη Τσιτσάνη.

[Πηγή για τους στίχους: Θεόφιλος Αναστασίου, «Βασίλης Τσιτσάνης, Άπαντα», σ. 60]

Translatum: Favourite Music and Lyrics / Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936-1954

Βασίλης Τσιτσάνης, Αρχόντισσα

Αρχόντισσα

Αργό χασάπικο
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Τραγούδι: Στράτος Παγιουμτζής & Στελλάκης Περπινιάδης
Πρώτη φωνογράφηση: 1938 [Columbia DG 6440]

Κουράστηκα για να σε αποκτήσω
αρχόντισσά μου, μάγισσα τρελή
σαν θαλασσοδαρμένος μες στο κύμα
παρηγοριά ζητούσα ο δόλιος στη ζωή

Πόσες καρδούλες έχουν μαραζώσει
και ξέχασαν για πάντα τη ζωή
μπροστά στ’ αρχοντικά σου τα στολίδια
σκλαβώθηκαν για σένα ξένοι και Ρωμιοί

Αρχόντισσα, τα μαγικά σου μάτια
τα ζήλεψα, τα έκλαψα πολύ
φαντάστηκα, σκεφτόμουνα παλάτια
μα συ με γέμισες μαρτύρια στη ζωή

Ίσως το ωραιότερο τραγούδι του Βασίλη Τσιτσάνη και μάλιστα το πρώτο που φωνογράφησε ο συνθέτης την περίοδο που έζησε στη Θεσσαλονίκη (1938-1946).

Πρόκειται για ένα από τα σπουδαιότερα τραγούδια της ελληνικής μουσικής και ανήκει στην προκατοχική περίοδο του Βασίλη Τσιτσάνη όταν ο συνθέτης υπηρετούσε στο Τάγμα Τηλεγραφητών στη Θεσσαλονίκη.

Από το βιβλίο του Ντίνου Χριστιανόπουλου, «Το ρεμπέτικο κι η Θεσσαλονίκη», Εκδόσεις Εντευκτηρίου, Θεσσαλονίκη 1999, σελ. 12 αντιγράφω:

Ο Βασίλης Τσιτσάνης έζησε στη Θεσσαλονίκη από το 1938 μέχρι το 1946, με μια διακοπή κατά τη διάρκεια του ελληνοϊταλικού πολέμου και των πρώτων μηνών της γερμανικής κατοχής. Έζησε δηλαδή στη Θεσσαλονίκη συνολικά οκτώ χρόνια, τα καλύτερα της ζωής και της τέχνης του. Τα χρόνια αυτά χωρίζονται σε δύο μεγάλες περιόδους: την περίοδο της στρατιωτικής του θητείας και την περίοδο της γερμανικής κατοχής μαζί με τα πρώτα μετακατοχικά χρόνια.

Translatum: Favourite Music and Lyrics / Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936-1954

Κλείτος Κύρου, Κουρί

Γιάννης Βέλλας & Κώστας Κοφινιώτης, Αγαπώ μια γυναίκα
(τραγούδι: Φώτης Πολυμέρης & συγκρότημα Μποέμ / δίσκος του 1938)

Κουρί

Περπατούσαμε κι έλεγε η καλή μου φίλη στο πλευρό μου
Ξέρεις με δέρνει σκληρά η νοσταλγία του παλιού καιρού
Αγρυπνώ τις κατάλευκες βραδιές και θυμούμαι… θυμούμαι

Οι ματιές της γυάλιζαν γιατί η φίλη θυμούνταν
Κι η φωνή της ηδονίζονταν γιατί η φίλη αναπολούσε
Είν’ η νοσταλγία κάτι τ’ αναπόφευκτο απάντησα
Νοσταλγούμε για πευκοβέλονα για λικνιστικά βαδίσματα
Για χέρια αβρά για ηλιαχτίδες…

Περπατούσαμε κι ανοίγαμε θαρρετά το δρόμο με τ’ άρβυλά μας
Κάνοντας τα στάχυα να σφαδάζουν
Μερικά πιο τολμηρά μας χάιδευαν το πρόσωπο
Κι ο ήλιος ασωτεύονταν σε ταλαντέματα σπασμένης ζυγαριάς
Μικρή παιδούλα είχα κοτσίδες και κοκκινίζαν τα μάγουλα
Κι είχα ένα πλεχτό φουστάνι που το καλοκαίρι τ’ άλλαζα μ’ ένα θαλασσί
Κι ήμασταν αγόρια και κορίτσια κοντά στην ακρογιαλιά
Και σμίγαν τ’ άσπρα βότσαλα με τις επιθυμίες μας
Χασμουριόμασταν στην πανσέληνο γιατί ακόμα δεν μας είχε μιλήσει
Μονάχα οι πιο μεγάλοι αποτραβιόντανε για να ρεμβάσουν
Πράγματα που δεν πολυκαταλαβαίναμε

Σιγοτραγουδούσα Αγαπώ μια γυναίκα…
Κι ο σκοπός πνίγονταν στο κελάδημα της γειτονικής φωνής
Τα βράδια κοιμούμασταν όλοι μαζί
Και γελούσαμε στο σκάσιμο της μέρας
Κι η μεγάλη αδελφή ήταν τόσο μελαγχολική
Ανοίξαμε το συρτάρι της και νεμηθήκαμε τα γράμματά της
Ανήσυχος ύπνος ατροφικά όνειρα Ιούλιος Αύγουστος
Παρθένα αμμουδιά κι οι κρωγμοί των γλάρων
Κι ένα βράδυ ξαγρύπνησε ο καλός ξάδελφος
Με τη ματιά βυθισμένη στο ρολόι
Και με ξύπνησε την αυγή για ψάρεμα

Κάποτε ήταν παιδούλα ήμασταν όλοι παιδιά
Τι σημασία
Πλάι μου τώρα πορεύονταν μια τέλεια γυναίκα
Με ρυθμικούς κυματισμούς
Κι εγώ εξακολουθούσα να τραυματίζω τον ίδιο σκοπό
Αγαπώ μια γυν…

Από τη συλλογή Αναζήτηση – Αναμνήσεις μιας αμφίβολης εποχής (1949) του Κλείτου Κύρου

Πηγή: Κλείτος Κύρου, Εν όλω / Συγκομιδή 1943-1997 (1997)

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κλείτος Κύρου