Ζωή Καρέλλη, Ποιητής

Marc Chagall, The poet with the birds (1911)

Marc Chagall, The poet with the birds (1911)

[Πηγή: famousartistsgallery.com]

Ποιητής

Θα σταθώ όρθιος στο φως να μιλήσω.
Αφού βρίσκομαι πρέπει να μιλήσω.
Αφού άκουσα πρέπει να μιλήσω.

Μέσα στο φως που με περιέχει
ο αέρας, τα χρώματα, όλα τα σχήματα,
μου δίνουν το σχήμα μου.

Θ’ ανοίξω το στόμα μου να μιλήσω,
η ομιλία μου είναι ό,τι μ’ έπραξε
και ό,τι μέλλω να πράξω
γιατί ευρίσκομαι.

Είναι πράξη μου ο ορισμός της ζωής
που ορίζω και με ορίζει.
Καθορίζω τη στάση που με βαστά.

Ας με βοηθήσει ο Θεός μου να τον αναδείξω,
ν’ αποδείξω την εντός μου κατάθεσή του,
τη θέση μου του σώματος να κρατήσω.

Σώμα πολύτιμο, ύλη, δοχείο, κατάσταση της ψυχής,
η υλική μου γλώσσα μιλεί
την άυλη ομιλία μου.

Ποιο είναι το χρώμα απ’ τις λέξεις που ακούω;
Συγχρωτισμός του παντός στην ομαλή συγχορδία,
το σύμπαν εντός μου σε μια φωνή.

Ωσαννά εις τον Κύριον τον μεγαλοπρεπή,
δίνει τα όνειρα που υπερβάλλει
η αδάμαστη πραγματικότητα.

Η ζωή στην αγκάλη απ’ το θάνατο
περιφέρει το βλέμμα τής αναγέννησης
και ο κατέχων το δώρο τής ομιλίας,
ομιλεί τα υπάρχοντα οράματα.

*

Στο κατώφλι του θανάτου αναγνώρισα
την ζωή και μίλησα στον εαυτό μου
δίχως αγανάκτηση.
Καλώς έρχεται πάντα,
ο επανερχόμενος άνθρωπος των ενιαυτών,
ποιο πρόσωπο των προγόνων προσφέρει
στους διαρκείς απογόνους;

Μόρια της μονοτονίας εναλλάσσονται
και παρέρχεται η σταθερή ζωή.

Υπάρχει ο ήχος, ακούεται,
το κενόν γεμίζει της ομιλίας ο ήχος
πολυσχιδής, πολύμορφος, διαφορετικός, ένας.

Άνοιξα το στόμα κι άκουσα τη φωνή μου
και τότε κοίταξα τον πλησίον εαυτό μου.

Από τη συλλογή Πορεία (1940) της Ζωής Καρέλλη

Πηγή: Τα ποιήματα της Ζωής Καρέλλη, τόμος πρώτος (1940-1955) [Οι εκδόσεις των φίλων, Αθήνα, 1973]

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Ζωή Καρέλλη

Ζωή Καρέλλη: Απορία, Ι


March Chagall, Solitude

Απορία

I

Υπάρχει σε όλα
απορία για όλα.
Επιθυμίες αγνώριστες.
πόθοι άγνωμοι.
Πρόσωπα παρερχόμενα,
παρεχόμενα λόγια αδιάφορα,
ψυχή ακίνητη,
τέλμα της ύπαρξης
τέρμα κανένα.
Πού παν τα βήματα
ακίνητα, ρήγματα
σκέψης, κενά ασυμπλήρωτα.
Αμφίρροπη θέληση, θέση
αξεχώριστη, ανύπαρκτη,
απλανής σκέψη,
πλανημένη αντίληψη.

Πώς το βάδισμα μένει
μετέωρο, μουντό το προχώρημα,
ποιο δώρημα υπάρχει
να κρατήσει, τι κρατούμε,
στα χέρια ποιος μας κρατεί;
Κρατημένη υπόσταση,
απόσταση από κάθε ύπαρξη
γνώριμη. Άγνωστη λήξη
κάθε αξίας αυθύπαρκτης,
κρίση, κατάκριση της όλης ζωής.
Αυθαίρετη λέξη κάθε σκέψη
ανακόλουθη, δίχως ακολουθίες
ψαλμοί των αρνήσεων,
απηχήσεων τόσων λειτουργίες
ανάρμοστες, ευάρμοστες
υποψίες ανάξιας αξίας.

Ποιο βάδισμα, ποιος ο λόγος
ποια η σιγή, ποια είναι
η πάσα υποταγή;
Η μόνη πηγή του μοιραίου.

Από τη συλλογή Πορεία (1940) της Ζωής Καρέλλη

Πηγή: Τα ποιήματα της Ζωής Καρέλλη, τόμος πρώτος (1940-1955) [Οι εκδόσεις των φίλων, Αθήνα, 1973]

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Ζωή Καρέλλη

Νίκος Γρηγοριάδης, Τα φτερά


Marc Chagall, The Woman and Roses (1929)
Πηγή: famousartistsgallery.com

Τα φτερά

Έτσι που ολοένα μιλάς,
τα λόγια σου δένουν γύρω μου φωτεινούς κύκλους.
Όσο απλώνω τα χέρια, τυλίγομαι σ’ αόρατο δίχτυ.

Όταν σωπαίνεις, είσαι πια ανυπεράσπιστη∙
μια ευωδιά σάρκας απλώνεται, τα ρούχα γλι-
στρούν στο πάτωμα, τα χείλη τρέμουν και ριγούν.

Όμως την ώρα εκείνη φυτρώνουν στο κορμί σου
δυο κάτασπρα φτερά και σ’ ανυψώνουν.

Από τη συλλογή Δειγματοληψία Α’ (1981) του Νίκου Γρηγοριάδη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Νίκος Γρηγοριάδης

Ζωή Καρέλλη: Ψυχή, μη λησμονείς την έπαρση…

Marc Chagall, Flying Carriage, 1913

Ψυχή, μη λησμονείς την έπαρση.
Το άσπονδο που τρέφεις,<
σαν έρωτας σκληρότατος υπάρχει
και εισχωρεί ως το μεδούλι του σκελετού,
που συγκρατεί του σώματος την ύψωση.

Μη λησμονείς την έπαρση,
φαρμάκι αδυσώπητο, φάρμακο δυνατό
κρατάει την έκφραση άκαμπτη
και δυναμώνει η γνώση του χωρισμού.

Ποιος χωρισμός θα σε βαστάξει ανένδοτη
κι ακέρια; Πώς ειμπορεί
μια τέτοια να συγχωρήσει προσφορά;
Ω συμφορά, τα χέρια της αγάπης παραλύουν
και προχωρεί στο δρόμο της πορείας,
εξόριστος ο άνθρωπος.

Δίχως της συγκατάβασης τη χάρη,
στεγνών’ η δύναμη την ευφορία του σώματος.
Σα θάνατος αδιέξοδος η δύναμη της έπαρσης,
σπάνιο, απαίσιο χάρισμα της μοναξιάς αγέρωχης.

Μη λησμονείς την έπαρση.
Μονάχα, όταν σου γίνει δοκιμασία, ψυχή,
θα μάθεις τη σημασία
της άκρατης, σφοδρής υπερηφάνειας
το ακόρεστο μυστικό.

Από τη συλλογή Της μοναξιάς και της έπαρσης (1951)

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Ζωή Καρέλλη