Γιώργος Αλισάνογλου, Η ζωγραφιά

Η ζωγραφιά

Πάντα στο ίδιο μέρος
στο ίδιο μέρος σε συναντώ–
γωνία Παύλου Μελά και Ομονοίας
Να περιμένεις στον πολύ ήλιο
με μια πελώρια ζωγραφιά στον ώμο
σαν πόλη
Οι τοίχοι της ασβεστωμένοι πολλάκις
και πάνω τους δαχτυλιές
από φθαρμένη νύχτα και τυπογραφείο
κι η ζωή σου ν’ αργοσαλεύει
λίγο παρακεί σαν σημαία
Λέγε∙ Λέγε–
ποιανής πόλης σημαία είσαι
και πόσος θάνατος σε βρήκε;

Από τη συλλογή ακάνθινη πόλη (2006) του Γιώργου Αλισάνογλου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Γιώργος Αλισάνογλου

Γιώργος Αλισάνογλου, Ορφάνια

Ορφάνια

Τα περάσματα των δρόμων
που αγάπησα∙
οδυνηρά–
η βλάστηση και οι κήποι
γίνανε πολυκατοικίες και λησμονιά
στοιβαγμένες οι άλλοτε
μεγάλες Ιδέες
σε αυταπάτες
–καταχωνιασμένες δυο μέτρα κάτω
από λάδια και μπετό–
και οι ήρωες των βιβλίων μου
δέντρα στις λεωφόρους
ευτυχώς-ευτυχώς αειθαλή
ο Αναγνωστάκης – ο Χειμωνάς
ο Ασλάνογλου – ο Καρούζος
Πολλή Άνοιξη πέρασε από τότε
κι έχω χρέος να μιλήσω–
μα δεν ξέρω πού∙
πού να εμπιστευθώ
την αλήθεια τους

Από τη συλλογή ακάνθινη πόλη (2006) του Γιώργου Αλισάνογλου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Γιώργος Αλισάνογλου

Γιώργος Αλισάνογλου, Ακάνθινη πόλη

Ακάνθινη πόλη

Η πόλη που διέσχιζε τις πόλεις σαν έπεφτε η νύχτα
περπάταγε αργά – στις μύτες των σπιτιών της με πέλμα γυμνό
η απελπισία της φωταγωγούσε τον ουρανό αστερόεντα τόξα
και στην πλατεία της βρισκόμουν κι εγώ σαν άγαλμα πασαλειμμένο με ποτάσα

όλο και πηγαίναμε προχωρώντας πλάι πλάι με τα ταξιδιωτικά περιστέρια
οι άνεμοι μας έστελναν τα εφεδρικά τους φιλιά και τις πλάγιες σημασίες τους

έψαχνε η πόλη την κεφαλαιώδη –τη μοναδική συνάντηση της ύπαρξής της–
κι εγώ μαζί της
κάποια νυχτιά –σ’ ένα βράχο έξω απ’ τη Σύρο θυμάμαι–
μας αποκαλύφθηκε μια θέα (ή θέα) με ό,τι πιο γήινο διαθέτει
η Αφροδίτη μισόγυμνη στο βραχάκι κι εκτεθειμένη σαν γένεση
να προσπαθεί να υπερασπισθεί τον Αινεία –τον γιο που είχε αποκτήσει
από έναν τσοπάνο–
και γύρω της ένα ολόκληρο κοπάδι πρόβατα και κατσίκες και χλόη πολλή

ο τσοπάνος πλάι –στα πενήντα μέτρα–
σ’ έναν άλλο βράχο μες στο βαθύ κύμα –και κρεμασμένος
απαγχονισμένος απ’ την αγριελιά που βρίσκονταν γυρτή
τόσο σκληρός και συνάμα ωραίος–
και γύρω του και από κάτω αγκάθια – πυκνά αβυσσαλέα αγκάθια∙ βαθιά
στα πλάγια ενός όντος

τα μάτια του ορθάνοιχτα και να στραφταλίζουν ένα φέγγος απόκοσμο
μου ’ριξε μια ματιά δυνατή γεμάτη κατανόηση σα να ήξερε–
Κι εσύ άγαλμα είσαι στην πόλη σου!

Από τη συλλογή ακάνθινη πόλη (2006) του Γιώργου Αλισάνογλου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Γιώργος Αλισάνογλου

Γιώργος Αλισάνογλου, Ο ποιητής Τσελάν

Ο ποιητής Τσελάν

Σ’ ένα από κείνα
τ’ ακατοίκητα σπίτια
κάποιοι φαίνεται να διασκεδάζουν
Είναι το σπίτι
που κάποτε ο ποιητής Τσελάν
διέπραξε φονικό—
Αυτομόλησαν οι διακορεύσεις∙
κίτρινη ομίχλη τα χρόνια
που ήρθαν
Χτύπησαν λάθος πόρτα
οι προφήτες
Ο δολοφόνος γύρισε
στον τόπο του εγκλήματος
και οι νεκροί-υπνοβάτες
συμφιλιώθηκαν
με παρελθόν και με θάνατο
που απόψε
τους εκτέλεσε
για δεύτερη φορά

Από τη συλλογή ακάνθινη πόλη (2006) του Γιώργου Αλισάνογλου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Γιώργος Αλισάνογλου

Γιώργος Αλισάνογλου: Ό,τι υπήρξαμε

Ό,τι υπήρξαμε

Ό,τι υπήρξαμε–
κρυμμένοι
πριν το φως
Αφουγκραζόμενοι παράξενες
αισθήσεις κατάσαρκα–
Αντηχούσε το αδιέξοδο
πίσω από εικόνες
που ακόμα δεν είχαμε πλάσει–
Μονάχα την ώρα
που θα βγαίναμε στο φως
θα αποκαλύπτονταν η κάθετη συνήθεια
του είμαστε
Μα οι ώρες ήρθαν ανάποδα–
εικόνες ποτέ δεν είδαμε
μόνο στο βάθος ίχνη πρωτόγονου φωτός
παραμένοντες οριζοντιωμένοι–

δεν αναγνώρισε κανείς τον άλλον
μες στο σκοτάδι–
δεν γεύτηκε το νόστιμον ήμαρ
αγγιζόμασταν γλώσσα γλώσσα
Όπως νεκροί με νεκρούς

Από τη συλλογή ακάνθινη πόλη (2006) του Γιώργου Αλισάνογλου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Γιώργος Αλισάνογλου

Γιώργος Αλισάνογλου, Μνημολόγιον

Μνημολόγιον

Το ταξίδι ένα τάμα μοναχό για το όνειρο
η θάλασσα που σκόρπισε αναίτια
το αίμα της στο θάμπος
Πόσο κρατάει το ταξίδι;
«Όσο το θάμπος»
Χαϊδεύοντας τους άγνωστους νεκρούς
τα ονειρώδη αφροδίσια σώματα
στα παγερά σου κύματα
Ένα βλεφάρισμα
απ’ τον αφύλαχτο αέρα
τρελαίνεται το φως κι ανθίζει
μνήμη
Πώς να υπολογίσεις
εν προόδω
την απόσταση ως το σκοτάδι;

Από τη συλλογή ακάνθινη πόλη (2006) του Γιώργου Αλισάνογλου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Γιώργος Αλισάνογλου

Γιώργος Αλισάνογλου, Σημάδια στην άμμο

Σημάδια στην άμμο

Του έρωτα τα άπειρα σημάδια
όσα και τ’ άστρα στο σύμπαν,
Τα διαλυμένα μυαλά των τρελών,
Η καταστροφή της νύχτας
από απρόσμενη αμμοθύελλα στη Σαχάρα
Οι νεκροί που σημαδεύουν
το χώρο με τη σιωπή τους,
Ο φόβος εκκολαπτόμενων βρεφών
που στάζουν βακτηρίδια,
Τα υγρά φιλιά της άνοιξης
αντίκρυ στα ξερά φύλλα του φθινοπώρου,
Οι άγριες καλλονές που χρωματίζουν
τις παραλίες το καλοκαίρι,
Τα παθιασμένα «σ’ αγαπώ» που ξέχασες να μου πεις,
τα μυρμήγκια που μεταφέρουν τη σοφία του κόσμου απ’ άκρη σ’ άκρη,
Ο θάνατος του πνεύματος
από την υπερβολική μόρφωση,
Τα συναρπαστικά ξωτικά που κρύβονται
πίσω από τις βελανιδιές και ταράζουν
τα μυστηριώδη όνειρα τη νύχτα,
Τα παγωμένα μάτια που καρφώθηκαν
στη μνήμη και τη ράγισαν
Η ελευθερία που κρέμεται στο τσιγκέλι
σαν τομάρι σε τιμή ευκαιρίας,
Το κάθε όνειρο ένας κόκκος άμμου,
φτιάχνει μια έρημο ψυχής.
αυτή που τώρα διαβαίνω.
Όταν ο άνεμος τη σβήσει
θα είμαι εκεί!

Από τη συλλογή Άηχες κραυγές (2001) του Γιώργου Αλισάνογλου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Γιώργος Αλισάνογλου

Γιώργος Αλισάνογλου: Εκείνοι που ξέρουν…

Εκείνοι που ξέρουν…

Ένα πράγμα που φοβόμουν
από τότε που άρχισα να
καταλαβαίνω τον εαυτό μου,
ήταν να μη γίνω «ποιητής».
Μην κλειστώ σε κάνα δωμάτιο
και ψαχουλεύω θάλασσες,
αστέρια και παλάτια χρυσά
σύμβολα της φαντασίας.
Μην θολώσουν τα μάτια μου
και πλασάρω απόψεις με στιλ.
Μη με χρησιμοποιήσει καμιά
ύπουλη ράτσα μεγαλοεκδότη
και γίνουν οι κραυγές μου ψίθυροι
για ν’ αποκοιμίζω τα όνειρό μου.
Μη με βάλουν σε μέτρο και μελωδίες
και γίνω φάλτσα μουσική.
Έχουν τον τρόπο τους αυτοί
να κάνουν την οργή πολιτισμό
και τους φόβους φτηνή κουλτούρα
για τα αυτιά των ψεύτικων
μεγαλοαστών.
Έτσι κι αλλιώς, όλα τα ποιήματα
τελειώνουν εκεί που αρχίζει
ο πολιτισμός τους και ξαναρχίζουν
μόλις τα αφουγκραστεί η νύχτα.
Προσπαθούν να τ’ αγγίξουν, μα δεν μπορούν.
Εκείνα ανασαίνουν μέσα στις ψυχές
εκείνων που ξέρουν…

Από τη συλλογή Άηχες κραυγές (2001) του Γιώργου Αλισάνογλου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Γιώργος Αλισάνογλου

Γιώργος Αλισάνογλου, Απώλεια στιγμής

Απώλεια στιγμής

Η γραφομηχανή κάλπαζε σαν άγριο
ατίθασο άλογο που ποδοπατούσε
τα διαμελισμένα μου μηνίγγια…
Περπατούσε σαν πληγωμένος ακροβάτης
πάνω στα τεντωμένα νεύρα
του μυαλού μου που τα σάπιζε
η ιδρωμένη μέρα…
Ξαφνικά, οι λέξεις σβήστηκαν απ’ το χαρτί,
και με τρόπο παράξενο,
η κενή σελίδα σχίστηκε στη μέση
και πυκνή σιωπή απλώθηκε παντού.
Το φεγγάρι τρομαγμένο, χύθηκε μέσα
στο ανοιχτό παράθυρο του δωματίου
και πάνω στο ασημένιο φόντο
χιλιάδες όνειρα σκορπίσαν στον ορίζοντα.
Όνειρα αβέβαια, ματωμένα
Πινελιές σκέψης που συνθλίβονταν
στο άδειο καγκελωτό κρεβάτι.
Σύγχυση στιγμής… αμηχανία…
Καμία επίκληση (για ποιον;)
Καμία λέξη (για ποιον;)
δεν καταλαγιάζει τον φόβο της αβεβαιότητας…
Η στιγμή περνάει και χάνεται,
δίχως να ζητήσει συγγνώμη!

Από τη συλλογή Άηχες κραυγές (2001) του Γιώργου Αλισάνογλου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Γιώργος Αλισάνογλου

Γιώργος Αλισάνογλου: Σκέψεις γραμμένες με… πινέλο

Σκέψεις γραμμένες με… πινέλο

Ζωγραφίζω χιλιάδες πουλιά σταυρωμένα πάνω στο φόντο της νύχτας
Ζωγραφίζω σκέψεις που πια δεν τολμώ να κάνω…
Σκέψεις που τρέχουνε πιο γρήγορα απ’ τη μέρα που έφυγε και δεν την προφτάνω
Κρυμμένες τόσο βαθιά κάτω από την ορφάνια του παιδιού που με χλευάζει…

Ζωγραφίζω πράγματα που ο νους δεν τα χωράει
Μια πριγκίπισσα που μ’ ένα κρίνο στην καρδιά της ξεψυχάει
Ζωγραφίζω τα πολλαπλά πρόσωπα του διπλανού μας θανάτου
Καθισμένος στην πλάτη του σύμπαντος, ένα γαλάζιο βράδυ Σαββάτου.

Ζωγραφίζω τη μοναξιά της δίπλα πόρτας σε χρώμα θαλασσί
Και τον χάροντα σαν γέρο να πίνει φτηνό κρασί…
Έξω απ’ των ματιών μου τη σιχασιά
να προσμένει χρόνια τώρα, μα να μην μπορεί να μπει!

Ζωγραφίζω μια υδρόγειο σφαίρα και εγώ στο κέντρο
Να πλανώμαι στις πέντε ηπείρους αγκαλιά μ’ ένα δέντρο
Γεμάτο με πολύτιμους λίθους, σαν δισάκι πάνω στον ώμο
Να με ταξιδεύει σ’ άλλους καιρούς
και να βρέχομαι απ’ το χρόνο

Ζωγραφίζω ένα ψυχεδελικό δράμα όλων των αισθήσεων
Που μου δίνει έμπνευση ακόμα πιο μεγάλη, για να ζωγραφίζω
Τους βουβούς κυκλώνες αγάπης,
τους εραστές των παραισθήσεων
Γιατί κι εγώ, απ’ αυτούς είμαι ένας το πινέλο σαν αγγίζω…

… και ζωγραφίζω, εκατομμύρια ροζ καρδιές,
που γράφουν Σ’ ΑΓΑΠΩ
Και κάπου εκεί, βρίσκω εσένα. Καθισμένη στα σκαλοπάτια του Απόστολου Παύλου
… να με περιμένεις, ενώ πάλι άργησα στο ραντεβού, γιατί ήθελα απλώς να ζωγραφίσω!…

Από τη συλλογή Άηχες κραυγές (2001) του Γιώργου Αλισάνογλου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Γιώργος Αλισάνογλου

Γιώργος Αλισάνογλου, Ένα ποίημα που κόσμος δεν θα διαβάσει…

Ένα ποίημα που κόσμος δεν θα διαβάσει…

Σκεφτόμουν όλη νύχτα
την υπόθεση του ποιήματος αυτού.
Μα πιστεύω δεν είναι αυτό
ακριβώς που ο κόσμος θέλει
να διαβάσει…
Θα μπορούσα να προχωρήσω
μα βλέπετε δεν είναι πια
στη μόδα να ελπίζεις
σε ξωτικά και οπτασίες
που θα φτιάξουνε τα όνειρά μας
Μαζικές εκτελέσεις
στο σπίτι μας δίπλα, άδειες λέξεις
στον εκδικητικό αέρα,
όρκοι που δεν χωράνε στη γη
που ετοιμάζεται να εκραγεί
από θύματα της ύλης
«αθώους» εκπορνευτές της σάρκας,
άστεγους που κοιμούνται κάτω
από τα όνειρα που στάζουνε ντροπή,
σκέψεις που χάνονται στο σκοτάδι,
αδέσποτα σκυλιά που φαντάζουν γραφικά
κάτω από τα πλαστικοποιημένα φωτάκια νέον,
αμέτρητες κεραίες στις γκρίζες ταράτσες
που η κάθε μια εκπέμπει στον αέρα
το ξεχωριστό «σίριαλ» κάθε σπιτιού,
και τόσα άλλα που δε γράφονται
γιατί δεν τα χωράει το λίγο του κόσμου.
H αιτία αυτού του ποιήματος
μπορεί να μην έχει καν σημασία
αφού το έντυπο που το φιλοξενεί
θα γίνει σε λίγο ανακυκλώσιμο χαρτί
ή ίσως σπίρτο, οδοντογλυφίδα,
όμως ευχαριστώ τον Γιώργο Χειμωνά
που μου θυμίζει το τι απόμεινε μέσα στην ψυχή.
Δεν σκέφτηκα κάποιο τέλος για το ποίημα αυτό,
αφού τίποτα δε θ’ άλλαζε την κυρίαρχη κατάσταση…
Όμως ας μην κλαίμε για πράγματα παραμελημένα
… έτσι κι αλλιώς, για όλους υπάρχει μια θέση
στον ουρανό.

Από τη συλλογή Άηχες κραυγές (2001) του Γιώργου Αλισάνογλου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Γιώργος Αλισάνογλου

Γιώργος Αλισάνογλου, [Στα σύνορα της λογικής μου…]

Στα σύνορα της λογικής μου,
χύνω το μαύρο της νύχτας
και το κίτρινο της μέρας μέσα στο σκαλιστό
μπακιρένιο μπρίκι…
Τα ανακατεύω με λίγο μολυσμένο αέρα
και με περισσότερες έγνοιες.
Τα αφήνω στο γκαζάκι να βράσουν
αρκετή ώρα, και ξαφνικά,
λίγο πριν το καταλάβω,
μέσα με μαζοχιστική ευωδιά,
βλέπω να κοχλάζουν βάναυσα
ανθρωπάκια, ματωμένα συναισθήματα,
ένοχα ταξίδια, γερασμένοι Θεοί,
και δυο πελώριες κόρες ματιών,
να με κοιτάν περίλυπα, σαν δυο φουσκάλες
πονεμένης ευτυχίας…
Χύνω το μείγμα στο πορσελάνινο φλιτζάνι,
ανάβω τσιγάρο, και ατενίζω τον κόσμο
καθισμένος στην πλάτη της αμφιβολίας,
έχοντας μια λέξη σφηνωμένη
στην κόψη των χειλιών: Καλημέρα…

Από τη συλλογή Άηχες κραυγές (2001) του Γιώργου Αλισάνογλου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Γιώργος Αλισάνογλου

Πρόδρομος Χ. Μάρκογλου: Σπαράγματα ψυχών και στίχων ή ο ποιητής Άνθος Φιλητάς

Σπαράγματα ψυχών και στίχων ή ο ποιητής Άνθος Φιλητάς (του Πρόδρομου Χ. Μάρκογλου)

Ο χρόνος φαίνεται πως παίζει άσχημα παιχνίδια σε συγγραφείς και κείμενα, σε πρόσωπα και γραπτά. Τελικά, ο χρόνος είναι με το μέρος των καθαρμάτων. Αυτοί προλαβαίνουν τα έργα τους. Οι ποιητές πάντα χάνουν. Βέβαια δεν χάνονται. Ήταν η Εποχή (πόλεμος, Αντίσταση, Εμφύλιος, προσφυγιά, ψυχρός πόλεμος, μετεμφυλιακά χρόνια) που ρήμαξε και ποιητές και ποιήματα. Απόμειναν από κείνη τη γενιά σπαράγματα ψυχών και στίχων. Όμως, αν εξακολουθεί η εποχή μας, σήμερα, να έχει κάποιο ανθρώπινο πρόσωπο, αυτό οφείλεται, ακόμη, στην παρακαταθήκη που άφησε εκείνη η γενιά. Άνθρωποι που απορρίψανε κάθε τι προσωπικό για χάρη του αγώνα για κοινωνική δικαιοσύνη. Και φυσικά έχασαν το πολυτιμότερο, τη ζωή τους. Κι όπως λέει ο ποιητής Μανόλης Αναγνωστάκης, «Γιατί οι μελλούμενοι ποιητές δε ζούνε πια! Αυτοί που θα μιλούσανε πεθάνανε όλοι νέοι». Ήταν το άλας της γης.

Ο Άνθιμος Χατζηανθίμου ή ο ποιητής Άνθος Φιλητάς, δεν πέθανε, επέζησε της Εποχής. Τα ποιήματά του έμειναν για δεκαετίες σε μια παγωμένη έρημο, λησμονημένα κι από τον ίδιο. Η δημιουργική του πνοή χάθηκε στις στέπες του Ουζμπεκιστάν. Γύρισε όμως κοντά μας, επιτυχώς, το 1980, και κάποιοι φανατικοί φίλοι και θαυμαστές της ποίησής του ξανατύπωσαν τα λίγα του ποιήματα, ενάντια στις καταστροφές, για να δοθεί δικαιοσύνη.

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά: Οι μόνες πληροφορίες που είχαμε για τον Φιλητά ήταν από τον πρόσφατο εκδότη του, Φίλιππο Βλάχο, τον ποιητή Μανόλη Αναγνωστάκη, κάποιες παλιές κριτικές που γράφτηκαν για το πρώτο του βιβλίο, «Σύννεφα», στα 1937, από τον Κλέωνα Παράσχο και τον Γιώργο Μυλωνογιάννη. Ο Άνθος Φιλητάς (ψευδώνυμο του Άνθιμου Χατζηανθίμου) γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1920. Το 1936 έγραψε την ποιητική συλλογή «Σύννεφα», που τυπώθηκε το 1937 στην Αθήνα. Είχαν προηγηθεί τα «Θλιμμένα χαμόγελα» το 1934, που όμως σαν πρωτόλεια ο ποιητής αργότερα τ’ αποσιώπησε. Το 1938 δημοσίευσε στο περιοδικό της Θεσσαλονίκης «Μακεδονικές Ημέρες» το ποίημα «Η αποσύνθεση της γαλήνης» και ύστερα τίποτε πια.

Το 1940 ο Μανόλης Αναγνωστάκης τον θυμάται φοιτητή της Νομικής Θεσσαλονίκης κι αργότερα μας πληροφορεί πως στις 25 του Μάρτη του 1943, στην Κατοχή, ήταν αυτός που πετάχθηκε μέσα απ’ το πλήθος που συνάχθηκε για να στεφανώσει την προτομή του ναυάρχου Βότση, μ’ ένα στεφάνι στα χέρια, μπροστά στα έκπληκτα μάτια των Γερμανών, φωνάζοντας ΖΗΤΩ ΤΟ ΕΑΜ. Κι ύστερα, όπως γράφει ο Φίλιππος Βλάχος, βγαίνει στην παρανομία και πολεμάει με τον ΕΛΑΣ. Στον εμφύλιο πήρε μέρος σαν πολιτικός επίτροπος ταξιαρχίας. Μετά την ήττα βρέθηκε σε αναγκαστική υπερορία στην Τασκένδη. Η ποιητική του εργασία των χρόνων 1937-1943 καταστράφηκε, μια και η μητέρα του είχε κρύψει τα χειρόγραφα, για να τα σώσει, στην καμινάδα του σπιτιού.

Μέσα σ’ αυτές τις συνθήκες ήταν λογικό ποιήματα και ποιητής να ξεχασθούν. Αφού τα «Σύννεφα» δεν βρίσκονται σε καμία δημόσια ή ιδιωτική βιβλιοθήκη, παρά ένα μόνο αντίτυπο στα χέρια του ποιητή Μανόλη Αναγνωστάκη που τα διέσωσε, ποιήματά του σε καμία ανθολογία, και το όνομα Άνθος Φιλητάς δεν μνημονεύεται σε καμία ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Ακόμη και ο ίδιος ο ποιητής «σκληρά και θεληματικά τα είχε ξεχάσει».

Ο ρέκτης ερευνητής και τυπογράφος Φίλιππος Βλάχος τ’ ανέσυρε από τη λήθη και τα ξανατύπωσε. Το 1984 τα «Σύννεφα» και το 1985, σ’ ένα τομίδιο με τίτλο «Η αποσύνθεση της γαλήνης» το ομώνυμο ποίημα από τις «Μακεδονικές Ημέρες» μαζί με την «Περισυλλογή», δεκατέσσερα ποιήματα, σπαράγματα, όσα σώθηκαν από την εργασία του της περιόδου ’37-’43.

Έχουμε, τώρα, στα χέρια μας τα δύο τομίδια των ποιημάτων, που καλύπτουν την περίοδο 1936-1943, ενός νέου, τότε, ποιητή που με την τρυφερή και αγέρωχη ψυχή του εκφράζει τα νεανικά του αισθήματα με ποιήματα αισθαντικά, τρυφερά, ευαίσθητα, έχοντας μαθητεύσει στις «χαμηλές φωνές» του μεσοπολέμου. Γλώσσα αυθόρμητη με υπερβατικές αποχρώσεις πηγάζει από την νεανική ορμή για έξαρση και καταβύθιση, με στίχους παρατακτικούς, χαλαρούς στη σύνδεσή τους, που ξένιζαν στην εποχή τους. Στην «Περισυλλογή» βλέπουμε πόσο η γλώσσα ωρίμασε, λειάνθηκε, μέστωσε σε λιτότητα η γραφή. Τώρα, με καθυστέρηση, εντάσσονται στο σώμα της λογοτεχνικής Θεσσαλονίκης.

«Η θύμηση∙ η ουσία του χαίρε», όπως λέει κι ο Φιλητάς.

Εφημερίδα Καθημερινή, 13 Οκτωβρίου 1995, ενότητα «Βόρεια Ελλάδα», στήλη «Βιβλίο»

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Πρόδρομος Χ. Μάρκογλου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Άνθος Φιλητάς

Πρόδρομος Χ. Μάρκογλου, Γράφω

Θάνος Μικρούτσικος & Λίνα Νικολακοπούλου, Κοίτα μια νύχτα
(τραγούδι: Χάρις Αλεξίου / δίσκος: Κρατάει χρόνια αυτή η κολόνια (1990))

Γράφω

Νύχτα γεμάτη σιωπή, σκοτεινό φως ανερμήνευτο
Καμιά αλήθεια δεν σε διαπερνά
Κι έτσι οι χρησμοί ποτέ δεν τελειώνουν

Με λέξεις σφιγμένες στα δόντια γράφω
Για τη διαρπαγή του αίματος και των ονείρων
Καθώς καμιά ανάγκη δεν διαρκεί πέρα απ’ την ηδονή
Επιθυμίες αρχέγονες ελπίζουν στη σωτηρία του κόσμου

Με χέρια άδεια από δωρεές γράφω

Νύχτα γεμάτη σιωπή, σαρκοβόρο φως ανερμήνευτο
Κάτω απ’ τα δέντρα περπατώ
Και στις φυλλωσιές ψιθυρίζει το άχρονο
Καθώς η λάμψη του φωτός πεπερασμένα ερμηνεύει τη φωνή μου
Στην ατέρμονη με παραδίνει κοινοκτημοσύνη του τίποτε.

Άσπρες φυσάει λέξεις, λευκές, η Σελήνη άγραφες.

Από τη συλλογή Ονείρων κοινοκτημοσύνη (2002) του Πρόδρομου Χ. Μάρκογλου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Πρόδρομος Χ. Μάρκογλου

Πρόδρομος Χ. Μάρκογλου, Βαδίζουμε

Βαδίζουμε

Έρχονται δεκαοχτούρες και μιλούν
Λυπημένα μιλούν με τ’ ανερμήνευτα μάτια τους
Πρόσωπα έρχονται απ’ το σκοτάδι βαθιά
Να καταθέσουν ζητούν επισωρεύσεις πράξεων
Να ερμηνέψουν ζητούν προσωρινές αλήθειες
Λέξεις αρθρώνουν χωρίς μέλλον φασματικές

Πνοή ανέμου στα βαθυπράσινα πεύκα
Επιστρέφει η ηχώ φωνές πεπερασμένες
Φωνές ποντισμένες στα βάθη της ουτοπίας

Σαρώνει τώρα των ονείρων η προστιθέμενη αξία
Ακόμη βαδίζουμε επί πτωμάτων.

Από τη συλλογή Ονείρων κοινοκτημοσύνη (2002) του Πρόδρομου Χ. Μάρκογλου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Πρόδρομος Χ. Μάρκογλου

Πρόδρομος Χ. Μάρκογλου, Υπνοβάτες

Υπνοβάτες

Κόβουν τον ομφάλιο λώρο
Σ’ αφήνουν αναπότρεπτα στο ρεύμα του ποταμού
Στο αίμα και τα σκουπίδια

Χάσματα ορύγματα της σκέψης
Οράματα αιμάτινης φαντασίας
Με την πέτρα της ευθύνης δεμένοι
Υπνοβάτες σε παλιά όνειρα
Χρήστες εθισμένοι της ιστορίας

Ανεπίστρεπτα ανακυκλώνουμε το μέλλον.

Από τη συλλογή Ονείρων κοινοκτημοσύνη (2002) του Πρόδρομου Χ. Μάρκογλου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Πρόδρομος Χ. Μάρκογλου

Πρόδρομος Χ. Μάρκογλου, Εγκάθειρκτος

Εγκάθειρκτος

Συνομιλώ με τις ουτοπίες του κόσμου
Και ταξιδεύουν τα μαύρα σύννεφα
Πλούσια απ’ τα δάκρυα των ταπεινωμένων

Στον καινούριο αιώνα βαρύθυμος προχωρώ
Πάλι την αναγκαιότητα προτείνουν της κτηνωδίας
Άδεια μάτια, του κέρδους παντού πυρετός

Στη σηψαιμία κλειστών ιδεών
Εγκάθειρκτος της ουτοπίας δραπέτης
Ήττες αθροίζω πράξεων, των ιδεών ήττες

Αμείλικτα ερωτήματα, αχειροποίητες εικόνες
Πώς τώρα να ερμηνέψεις το παρελθόν
Μόνη αλήθεια το αίμα, η φωνή των ταπεινών

Φυσά ο άνεμος μια χούφτα χώμα
Στίχους κρατώ παλιούς, μνήμες οργής

Ποτέ δεν υπήρξα ελεύθερος.

Από τη συλλογή Ονείρων κοινοκτημοσύνη (2002) του Πρόδρομου Χ. Μάρκογλου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Πρόδρομος Χ. Μάρκογλου

Πρόδρομος Χ. Μάρκογλου, Πλανόδιος

Πλανόδιος

Στον μαύρο στέκει ουρανό σιωπηλός
Εκεί στα πόδια του απλώνεται η ιστορία
Βιβλία του Λένιν, ποιήματα του Μαγιακόβσκι
Εμβλήματα με σφυροδρέπανο, μανιφέστα ανατρεπτικά
Κι ένα βιβλίο δικό του με ποιήματα υπαρκτικά

Σιγαρέτα καπνίζει μιας δυσοίωνης ουτοπίας

Στον μαύρο στέκει ουρανό, παγώνει
Στο κενό των λέξεων, στον καιάδα της πατρίδας
Κάργιες πετούν στη χέρσα γη της ιστορίας
Κ’ η απόσβεση του χρόνου τον σαρώνει.

Από τη συλλογή Ονείρων κοινοκτημοσύνη (2002) του Πρόδρομου Χ. Μάρκογλου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Πρόδρομος Χ. Μάρκογλου

Πρόδρομος Χ. Μάρκογλου, Ημέρες καθημερινών παρενθέσεων

Ημέρες καθημερινών παρενθέσεων

Ημέρες ρευστές παραγραφές του αίματος
Οδοφράγματα καθημερινών παρενθέσεων
Ακόρεστος ο καιρός, άπληστος πριονίζει
Τα παρελθόντα του μέλλοντος θεμέλια
Χειραγωγεί την εξέγερση των ονείρων
Ρυθμίζει τη μεταφυσική της γλώσσας
Των πράξεων την αρχέγονη καταγωγή

Διαγράφοντας το παρελθόν αγνοούμε το μέλλον
Ενώ το παρόν στην αμείλικτη τελειώνει σιωπή

Ημέρες καθημερινές, μιας χρήσης, σωριάζονται.

Από τη συλλογή Ονείρων κοινοκτημοσύνη (2002) του Πρόδρομου Χ. Μάρκογλου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Πρόδρομος Χ. Μάρκογλου