Αλέξανδρος Ίσαρης, Το τόξο του χαμόγελου

Μάνος Χατζιδάκις, Το χαμόγελο της Τζοκόντας (πρώτη ηχογράφηση: 1965)

Το τόξο του χαμόγελου

Ένα άλλο σώμα δίπλα σου τη νύχτα
Αγάλματα στολίζουν το κρεβάτι σου
Και ρόδα που μυρίζουν γιασεμί.
Λάμπουν στο σκοτάδι τα σκεπάσματα
Το δέρμα κρύσταλλο που στάζει.
Η γραμμή του στόματος στο τόξο του χαμόγελου
Τα μέλη απαλά μέσα στο μέλι
Τα μάτια σου σφιχτά και στο δωμάτιο
Φτερά αγγέλων και πουλιών που σε ζαλίζουνε
Με το φτερούγισμά τους.

Από τη συλλογή Θα επιστρέψω φωτεινός [Ποιήματα 1993-1999] (2000) του Αλέξανδρου Ίσαρη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλέξανδρος Ίσαρης

Advertisements

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Ένας ψαράς

Μάνος Χατζιδάκις, Κοντέσα Εστερχάζυ (έργο: Gioconda’s smile (Το χαμόγελο της Τζοκόντας) (1965))

Ένας ψαράς

Με την επάλληλη επαλλαγή, των κυμάτων του πεπρωμένου,
στον μυχό του ευρύστερνου κόλπου, ένας ψαράς στην άμμο,
κάτω από ’να πάπλωμα, αγρό της άνοιξης, κοιμάται,
ζώντας τους αιώνες της ιστορίας,
με τον αχό του φλοίσβου των πραγμάτων.

Η Κοντέσα καβάλα σε άσπρο άλογο
κι ο ψαράς από μόνος του συλλογιέται:
«Βάρκα θ’ αρματώσω για να σε κλέψω»,
στρέφοντας μέσα στον ύπνο το βλέμμα του,
μες στο σκοτάδι προς τ’ άστρα,
πάνω απ’ τα γυμνά ερείπια του πύργου.

Απάντεχε να ξημερώσει για να σηκώσει το πλεμάτι του,
με μπλεγμένες, κατά τη νυχτερινή βοσκή,
τις λαχτάρες του,
ταξίδι με γαλιότες κουρσάρικες, του βαλαντωμένου
με το υπερήφανο της Κοντέσας παράστημα.

Το χέρι του αποκοιμισμένου, αυτόματα,
προκειμένου να εκμηδενίσει κάθ’ αντίσταση στον πόθο του,
αρπάζει το κολοκοτρωνέικο σουγιά που χρησιμοποιεί,
στ’ άνοιγμα των μονόθυρων και δίθυρων οστράκων
της θάλασσας,
και σα να επρόκειτο γι’ απελατιλίκι αντρειωμένου,
το μπήγει στο χώμα της γης,
σκοτώνοντας την πραγματικότητα.

(1952)

Από τη συλλογή Ποιήματα (Παλαιοντολογικά) (1988) του Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης

Έγκλειστες συναντήσεις (2008): βροχή

Μάνος Χατζιδάκις, Βροχή (έργο: Το χαμόγελο της Τζοκόντας (1965))

βροχή

Η φύση ξύπνησε
Τα μάτια της φούσκωσαν
Ματωμένες παπαρούνες
Μισάνοιχτα τα πέταλα της μυγδαλιάς
Λύτρωση
Ανάταση
Ζωντάνεμα ψυχής

Από τη συλλογή έγκλειστες συναντήσεις (2008) ανήλικων κρατουμένων στις δικαστικές φυλακές Διαβατών Θεσσαλονίκης

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Ανήλικοι κρατούμενοι στις δικαστικές φυλακές Διαβατών Θεσσαλονίκης

Ανθούλα Σταθοπούλου-Βαφοπούλου, Αναμονή

Γιώργος Χατζηνάσιος, Αναμονή
(ορχηστρικό στην ταινία Το αγκίστρι (1976) του Ερρίκου Ανδρέου)

Αναμονή

Σκοτεινές ώρες, αγάπη μου, δίχως το φως της ματιάς σου
μες στη μικρή μου κάμαρα, και θλιβερές περνούν.
Αχ! πώς όλα με μάθανε να ’μαι πάντα κοντά σου
και πώς όλα παράξενα στα μάτια με κοιτούν.

Δες, ο καθρέφτης καρτερεί τα χείλη μας να σμίξουν,
μ’ ένα διπλό ανατρίχιασμα στα νέα μας κορμιά.
Κι έτσι, καθώς τα μάτια μας στην ηδονή σφαλίξουν,
η λεία του επιφάνεια να νιώσει τρικυμιά.

Σα φίλοι τα βιβλία μας, στο φτωχικό τραπέζι,
μας περιμένουν, πρόσχαροι να σκύψουμε σ’ αυτά.
Ως και το παιχνιδιάρικο γατάκι μας δεν παίζει.
Τα χάδια σου ονειρεύεται με μάτια σφαλιστά.

Όμως απόψε στόλισα την κάμαρή μου πάλι
κι έβαλα μύρα στα μαλλιά, τριαντάφυλλα στα στήθια,
γέμισα με χρυσάνθεμα και ντάλιες τ’ ανθογυάλι,
κι έγινα η πεντάμορφη, που λεν τα παραμύθια.

Κι έγινα η πεντάμορφη, που λεν τα παραμύθια,
σκλάβα ενός ανείπωτου καημού ερωτικού.
Κι ώρα την ώρα καρτερώ στο θάνατο βοήθεια,
κι ώρα την ώρα καρτερώ το τέλος του κακού.

Σκοτεινές ώρες, αγάπη μου, δίχως το φως της ματιάς σου,
μέσα στην κρύα μου κάμαρη, και θλιβερές περνούν.
Οι σκέψεις μου κρεμάζουνται μ’ απόγνωση κοντά σου,
απελπισμένοι ναυαγοί, που τη στεριά ζητούν.

Από τη συλλογή Νύχτες αγρύπνιας (1932) της Ανθούλας Σταθοπούλου-Βαφοπούλου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Ανθούλα Σταθοπούλου-Βαφοπούλου

Δημήτρης Καλοκύρης, Η προκυμαία

C.P. Cavafy, Ithaca
(recitation by Sean Connery, music by Vangelis (2004))

Η προκυμαία

Μες στους συλλογισμούς ανεβαίνει ο τοίχος
δεμένος μ’ ένα φύλλωμα
που μυρίζει σκουριά και κατράμι.
Το νερό χαρακώνει τον ασβέστη
ανάμεσα από τις κλειδώσεις του Αιγαίου.
Μια γυναίκα τυλίγει το σώμα της με τον αγέρα
και στρίβει τρέχοντας προς τα καράβια.

Η νύχτα περιπλέκει την απελπισία.

Ανάμεσα από τα παράσιτα και τους πειρατικούς
τις ξαφνικές διακοπές και τα ραδιοκύματα
έρχεται από μακριά
στο δέκτη που περιπολεί και ανιχνεύει το νόμο
με μια φωνή βραχνή
και παραμορφωμένη από τις λυχνίες
κάπου από την ορεινή πλευρά του γαλαξία
ελκόμενος στο πάθος και καταπατώντας το θάνατο
καθώς καρφώνεται στ’ αστραφτερά καρφιά
της Ιστορίας

ο ποιητής
Κωνσταντίνος Καβάφης.

Από τη συλλογή Η προκυμαία (1984) του Δημήτρη Καλοκύρη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Δημήτρης Καλοκύρης

Ζωή Σαμαρά, [Γράφω…]

Ελένη Καραΐνδρου, Eternity theme (από τη μουσική της ταινίας Μια αιωνιότητα και μια μέρα (1998) του Θόδωρου Αγγελόπουλου)

Γράφω

χαράζω με μαύρα γράμματα
το όνομά μου
σε λευκή ταφόπετρα

παλεύω την αιωνιότητα της γραφής
με τη δική μου φευγαλέα υπόσταση
θραύω
μέσα στα χέρια μου
την ανέκφραση του λόγου

σκάβω βαθιά μέσα στην
πέτρα
μ’ αυτά τα χέρια
που αύριο κληρονομούν
την ακινησία της

γράφω

Το συγκεκριμένο ποίημα της Ζωής Σαμαρά δημοσιεύτηκε στο περιοδικό νέα πορεία (τεύχος 530-533, Απρίλιος-Ιούνιος 1999).

Πηγή: https://genesis.ee.auth.gr/dimakis/neapor/530-532/6.html

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Ζωή Σαμαρά

Χρήστος Ντάλιας, Για να ξαναγίνεις

Βαγγέλης Παπαθανασίου (Vangelis): Chariots of fire (Οι δρόμοι της φωτιάς, 1981)

Για να ξαναγίνεις

Φωτιά. Όχι για να ζεσταθείς
μα για να βλέπεις τη φλόγα.
Φωτιά, για να φωτίζει ο κήπος.
Στον αγρό, στην ερημιά, στο δάσος
όχι για να βρεθείς πιο πέρα
αλλά για να καταλάβεις
την πρώτη του χώρου δομή.

Φωτιά. Για να ξαναγίνεις ο εαυτός σου.

Από τη συλλογή Του καιρού και της μοναξιάς (1987) του Χρήστου Ντάλια

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Χρήστος Ντάλιας

Δημήτρης Π. Κρανιώτης, Μη καπνιστής

Δημήτρης Παπαδημητρίου, Απών (ορχηστρικό) [δίσκος: Ο τσαλαπετεινός του Wyoming / Απών (1995)]

Μη καπνιστής

Και πετώ
τα τσιγάρα
σαν σαΐτες
στους δρόμους,
δηλώνοντας
μη καπνιστής
αλήτης διαδρόμων,
διαβάτης
απρόσωπων ιδεών,
ψηφίζοντας
αδιάκοπα απών
σε αδικίες νόμων.

Από τη συλλογή Ενδόγραμμα (2010) του Δημήτρη Π. Κρανιώτη

Θανάσης Τζούλης, Η γλώσσα του Αδάμ

Μάνος Χατζιδάκις, Χορός του Νείλου (έργο: Καίσαρ και Κλεοπάτρα (1962))

Η γλώσσα του Αδάμ

Άνοιξε το κλουβί-το ποίημα

να ιδείς που οι λέξεις μένουν με ριζώματα
και αρμούς και ιδίως με εντελέχεια που τις ωθεί
κι όπως χύνονται από μέσα τους γλυκά νερά της γέννας
με τον πλακούντα να παραμερίζει μ’ άλλα τρύπια νέφη
γύρισε αθέατα το διακόπτη της Εκάτης
να αναδυθεί
το ποίημα φεγγαροπρόσωπο
και κάτω ο νερονόμος ποιητής ανάμεσα σε πουλολόγους
ή ο ποταμός Νείλος που με το φύσημα των νερών του
χάνουν οι αγρότες τους όχτους

γιατί η γεωμετρία του ποιήματος
έχει από μέσα της όρια
και με πέντε λέξεις και δυο ιχθύς του δάσους του
χορταίνουν οι ακτήμονες

Μόνο μην κλείνεις το κλουβί· ακούμπησε
τις χυμένες αισθήσεις σου στο άνοιγμα
κι άκουσε τι συμβαίνει στο στάβλο του το χάραμα
που η φύση ορίζεται από το φύλο της πρωτόγονα

κι η γλώσσα είναι του Αδάμ

Από τη συλλογή Η γλώσσα του Αδάμ (1982) του Θανάση Τζούλη

Πηγή: ανθολογία Η δεύτερη μεταπολεμική ποιητική γενιά (1950-1970) του Ανέστη Ευαγγέλου (εκδ. Παρατηρητής, 1994)

Χρυσούλα Βακιρτζή, Η προσμονή του δένδρου

Μίκης Θεοδωράκης, Καιρός να δεις
(τραγούδι: Παιδική χορωδία Δημήτρη Τυπάλδου στην εκπομπή της ΝΕΤ «Στην υγειά μας» (20 Νοεμβρίου 2010) προς τιμήν του Μίκη Θεοδωράκη / από τον κύκλο Τα τραγούδια του Αντρέα (1968))

Η προσμονή του δένδρου

Ναι έχεις δίκιο. Παραδέχομαι ότι είναι υπέροχο και απαραίτητο να καταγίνεσαι με τις πολύχρωμες μπαλίτσες, τα μικρούλια ευαίσθητα λαμπάκια, και με όλα τα στολίδια του χριστουγεννιάτικου δέντρου.

Όλα χρυσίζουν, λαμπυρίζουν, και κάθε φορά που ο καιρός ορίζει, νιώθεις μια τρυφερή ανάγκη να προστατεύσεις περισσότερο ως κι εκείνα τα πλαστικά αστεράκια που σίγουρα δεν σπάζουν.

Ξέρεις… πέρασε αρκετό διάστημα από τότε που πέταξα πλέον τα νάιλον λουλούδια (ώστε αποξηραμένα ήταν;) –πόσο αληθινά έμοιαζαν, πράγματι… Όπως τα συναισθήματα, όπου με ακούσια ή ηθελημένη αργότερα συνείδηση, στρέφονται σε αυταπάτες, σε εκούσιες ψευδαισθήσεις.

Απαραίτητη διέξοδο στο αδιέξοδο, πολλές φορές…

Από το ποιητικό βιβλίο Με αφετηρία τη ζωή (1998) της Χρυσούλας Βακιρτζή

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Χρυσούλα Βακιρτζή

Γιώργος Θέμελης, Ερημία

Μάνος Χατζιδάκις, Ερημιά [Taki] (δίσκος: Never on Sunday (1960))

Ερημία

[Ενότητα Κινήσεις]

Έξω από μας πεθαίνουν τα πράγματα

Απ’ όπου περάσεις νύχτα, ακούς σαν ένα ψίθυρο
Να βγαίνει από τους δρόμους που δεν πάτησες,
Από τα σπίτια που δεν επισκέφθηκες,
Απ’ τα παράθυρα που δεν άνοιξες,
Απ’ τα ποτάμια που δεν έσκυψες να πιεις νερό,
Από τα πλοία που δεν ταξίδεψες.

Έξω από μας πεθαίνουν τα δέντρα που δεν γνωρίσαμε.

Ο άνεμος περνά από δάση αφανισμένα.
Πεθαίνουν τα ζώα από ανωνυμία και τα πουλιά από σιωπή.

Τα σώματα πεθαίνουν σιγά-σιγά από εγκατάλειψη.
Μαζί με τα παλιά μας φορέματα μες στα σεντούκια.
Πεθαίνουν τα χέρια, που δεν αγγίσαμε, από μοναξιά.
Τα όνειρα που δεν είδαμε, από στέρηση φωτός.

Έξω από μας αρχίζει η ερημία του θανάτου.

Από τη συλλογή Συνομιλίες (1953) του Γιώργου Θέμελη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Γιώργος Θέμελης

La Grecia de Theodorakis (Μίκης Θεοδωράκης & Κώστας Παπαδόπουλος)

La Grecia de Theodorakis

Σύνθεση: Μίκης Θεοδωράκης
Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος
Δίσκος: La Grecia de Theodorakis (1978, ισπανικής παραγωγής)

Τα μουσικά θέματα του δίσκου:

Α’ όψη:
1. Zoρμπάς
2. Μάνα μου και Παναγιά
3. Είμαστε δυο
4. Δραπετσώνα
5. Απρίλη μου
6. Όμορφη πόλη
7. Το γελαστό παιδί

Β’ όψη:
1. Μαργαρίτα Μαργαρώ
2. Το παράπονο
3. Σ’ αυτή τη γειτονιά
4. Αγάπη μου
5. Μυρτιά
6. Κατάσταση πολιορκίας
7. Και δόξα τω Θεώ

Υ.Γ.: Ευχαριστώ πολύ τον φίλο Μανόλη Τζιλιβάκη που μου υπέδειξε τη συγκεκριμένη ηχογράφηση και μου έδωσε όλες τις σχετικές πληροφορίες και τις φωτογραφίες των εξωφύλλων.

Κώστας Παπαδόπουλος: 60 χρόνια στη μουσική / Φεστιβάλ Τήνου, Παρασκευή 12 Αυγούστου 2016

Μια παρέα είναι ο Ανδρέας Καρακότας (τραγούδι), η Σταυρούλα Μανωλοπούλου (τραγούδι), ο Νίκος Βαρβαρέσος (κιθάρα & τραγούδι), ο Θανάσης Αδαμόπουλος (τρίχορδο μπουζούκι) και ο Γιώργος Ζήτσας (τρίχορδο μπουζούκι) και πλαισιώνουν έναν από τους σπουδαιότερους Έλληνες μουσικούς όλων των εποχών, τον Κώστα Παπαδόπουλο και το θρυλικό τρίχορδο μπουζούκι του. Παράλληλα, γιορτάζουν τα 60 χρόνια της παρουσίας του στην ελληνική μουσική.

Την Παρασκευή 12 Αυγούστου στα Δυο Χωριά της Τήνου και στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Τήνου 2016 θα παίξουν και θα τραγουδήσουν συνθέσεις των Ηλία Ανδριόπουλου, Μάρκου Βαμβακάρη, Βασίλη Δημητρίου, Μίκη Θεοδωράκη, Απόστολου Καλδάρα, Λουκιανού Κηλαηδόνη, Χρήστου Λεοντή, Γιάννη Μαρκόπουλου, Δήμου Μούτση, Γρηγόρη Μπιθικώτση, Σταύρου Ξαρχάκου, Άκη Πάνου, Γιάννη Σπανού, Σταύρου Τζουανάκου, Βασίλη Τσιτσάνη και Μάνου Χατζιδάκι σε ποίηση/στίχους των Μάρκου Βαμβακάρη, Κώστα Βίρβου, Νίκου Γκάτσου, Δημήτρη Γκούτη, Βασίλη Δημητρίου, Μάνου Ελευθερίου, Οδυσσέα Ελύτη, Ερρίκου Θαλασσινού, Απόστολου Καλδάρα, Ιάκωβου Καμπανέλλη, Χρήστου Κολοκοτρώνη, Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα (σε απόδοση Λευτέρη Παπαδόπουλου), Μιχάλη Μπουρμπούλη, Άκη Πάνου, Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου, Λευτέρη Παπαδόπουλου, Γιάννη Πουλόπουλου, Γιώργου Σεφέρη, Βασίλη Τσιτσάνη και Μάνου Χατζιδάκι.

Προσκαλούμε όσους αγαπούν και ξέρουν το καλό ελληνικό τραγούδι να έρθουν και να τραγουδήσουν μαζί μας, όπως και όσους δεν το ξέρουν καλά επειδή στο τέλος της βραδιάς θα το έχουν αγαπήσει όσο κι εμείς. Άλλωστε, μια παρέα είμαστε και μαζί τραγουδάμε με όλο μας το είναι. Γιατί στους δύσκολους καιρούς η τέχνη οδηγεί στην ψυχική ανάταση και στην εσωτερική κάθαρση και αποτελεί την πιο αναίμακτη μορφή αφύπνισης και αντίδρασης.

Στο πρόγραμμα συμμετέχουν οι:

Κώστας Παπαδόπουλος (τρίχορδο μπουζούκι)
Ανδρέας Καρακότας (τραγούδι)
Σταυρούλα Μανωλοπούλου (τραγούδι)
Νίκος Βαρβαρέσος (κιθάρα, τραγούδι)
Θανάσης Αδαμόπουλος (τρίχορδο μπουζούκι)
Γιώργος Ζήτσας (τρίχορδο μπουζούκι)

Επιμέλεια προγράμματος: Βίκυ Παπαπροδρόμου
Παρουσίαση: Θέμης Ροδαμίτης (καλλιτεχνικός διευθυντής Φεστιβάλ Τήνου)

Ώρα έναρξης: 21:00
Γενική είσοδος: 10 ευρώ (φοιτητές, άνεργοι, ΑΜΕΑ: 5 ευρώ)

Πηγή πληροφοριών: tinostoday.gr

Χρυσούλα Βακιρτζή: [Ήταν καλοκαίρι και το μπετόν μύριζε…]

Γιάννης Σπανός: Μοναξιά (ορχηστρικό) (δίσκος: Εκείνο το καλοκαίρι (1971))

Ήταν καλοκαίρι και το μπετόν μύριζε
καμένη νιότη, πάνω σε κοράκι της νύχτας.
Σαν κέρασμα ο ήλιος μού ζήτησε μια
πορτοκαλάδα, μα κανείς δεν βρήκε κάποιον
πρόχειρο εραστή σ’ αυτήν την ανάγνωση.
Ήταν καλοκαίρι κι εσύ μου είπες να σωπάσω
την ώρα που σίδερα και εραστές κρύωναν
στην πιο υψηλή θερμοκρασία των βιβλίων.
«Φοβάμαι», ξεστόμισα, σε ώρες όπου το αστικό
δίκαιο και το παγκάρι δεν είχαν δικαιοδοσία
στα γιασεμιά που πενθούσαν, αμέτοχα.
Ήταν καλοκαίρι, το μπετόν καιγόταν σ’ ένα
παραμύθι και κανείς δεν υπήρχε να προσέξει
ένα μικρό κορίτσι για να σταυρωθεί στους πόθους
της η μοίρα κι ένας μικρός, αγέννητος ακόμα θεός.

Διαγώνια κινήθηκε ο αξιωματικός στη σκακιέρα…

Από τη σελίδα της Χρυσούλας Βακιρτζή στο Facebook / 14 Ιουλίου 2016

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα / Χρυσούλα Βακιρτζή

Ουτοπίες (Κική Δημουλά)

Γιώργος Καζαντζής, Το βαλς της ουτοπίας
(δίσκος: Σορόκος (1998))

Ουτοπίες

Καθ’ οδόν
(7 και 30′ πρωινή προς εργασίαν)
συναντώ τον Μάρτιο
ευδιάθετον,
υπαινιγμών πλήρη
περί ανοίξεως και λοιπά.

Αναβάλλω την υπόστασή μου,
ανακόπτω τη σύμβασή μου
με το χειμώνα,
και διασπείρομαι σε χώμα.
Μια μικρή γη φυσική συντελούμαι,
ξαπλωμένη, απλωμένη
απέναντι στο
καθ’ όλα σύμφωνο
σύμπαν.
Φυτεύομαι άνθη,
ανθίζω συναισθήματα,
και είμαι πολύ καλά
εις άπλετον προορισμόν
και τοποθέτησιν.

«Απαγορεύεται η άνοιξις!»
ξάφνου μια πινακίδα – σύννεφο
απειλεί. Αμέσως
μια βροχή άρχισε κι έλεγε
εις βάρος της ανοίξεως
και εις βάρος μου,
ένας δύσθυμος άνεμος
μου κατάσχει τα άνθη,
μου κατάσχει τα συναισθήματα
και μ’ οδηγεί στο Γραφείο.

Παράβασις, λοιπόν, βαρεία,
και μάλιστα καθ’ οδόν,
από κυρία σχεδόν ώριμη,
με οικογενειακές υποχρεώσεις,
και πολυετή θητείαν
εις Δημοσίαν θέσιν
και χειμώνες.

Από τη συλλογή Ερήμην (1958) της Κικής Δημουλά

Πηγή: Κική Δημουλά, Ποιήματα (εκδόσεις Ίκαρος, Αθήνα, 1998)