Ευτυχία-Αλεξάνδρα Λουκίδου: Ήταν ένα μικρό καράβι…

Σταμάτης Κραουνάκης & Λίνα Νικολακοπούλου, Παιδικά παιχνίδια
(τραγούδι: Γιώργος Μαρίνος / δίσκος: Στον αστερισμό της Μέδουσας (1984))

Ήταν ένα μικρό καράβι…

Πέρα από κάθε υπολογισμό και φαντασία
κατώτεροι των περιστάσεων φανήκατε.
Κι ας είχατε στα χέρια σας
ραβδάκι δυόσμου, τεχνητές αναπνοές
και κάνα δυο ζαχαρωτά.

Πλησιάσατε σαν λυτρωτές
κι αφού κερδίσατε
τη δύσπιστη καρδιά μας
αποσυρθήκατε σε μια γωνιά
και ρίξατε σφυρίζοντας τον κλήρο

«… να δούμε
ποιος, ποιος, ποιος θα φαγωθεί
να δούμε
ποιος, ποιος, ποιος θα τα φυλάει…»

Ποιος;
Μα, φυσικά, εγώ
κι όχι μόνο τα νώτα μου
αλλά τα ρούχα, τα γραφτά
τα μυστικά μου
και ό,τι άλλο θα μπορεί να φυλαχτεί.

Άσε που από δω κι εμπρός
θα ανοίγω –ακόμη και στο τρένο– τα παράθυρα
και τότε
όλες οι ανατριχιαστικές λεπτομέρειες
θα γίνονται αμέσως παρελθόν
θα μεγαλώνουν μονομιάς οι νύχτες που έσφαλα
και το ξημέρωμα θα ναυαγεί
σαν πυροβολισμός που ματαιώθηκε

ενώ εγώ
θα ανεβαίνω ατάραχη
μια σκάλα από αναβολές
προτιμώντας για τρόπαιο
μια λέξη άγνωστη τελείως σ’ εσάς
από έναν κήπο με νάνους
και βαρετά θαύματα.

Από τη συλλογή Το επιδόρπιο (2012) της Ευτυχίας-Αλεξάνδρας Λουκίδου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Ευτυχία-Αλεξάνδρα Λουκίδου

Advertisements

Κάρολος Τσίζεκ, Σκόνη

Λαυρέντης Μαχαιρίτσας & Νίκος Μαρματάκης, Σκόνη
(τραγούδι: Γιώργος Νταλάρας / δίσκος: Η αμαρτωλή Μαρία (1984))

Σκόνη

Με τις πρώτες του Μάρτη λιακάδες
πάνω στα έπιπλα φάνηκε η σκόνη.
Τον χειμώνα τον πέρασα μόνη
όταν ήρθες κοντά μου, έτσι τα ’δες.

Θα ξανάρθεις; Φοβάμαι, έχω χάσει
κάθε ελπίδα και το αύριο πληγώνει.
Απ’ τα χρόνια κανείς δεν γλιτώνει
είσαι νέος κι εγώ έχω γεράσει.

Χρυσαφίζουν του Οκτώβρη οι λιακάδες
ξαναγέμισαν τα έπιπλα σκόνη.
Αδιαφόρησα, ανήμπορη, μόνη
ενώ εσύ, που δεν ήρθες, δεν τα ’δες.

Από τη συλλογή Στίχοι έρωτα και αγάπης (2005) του Κάρολου Τσίζεκ

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Κάρολος Τσίζεκ

Χάρις Αλεξίου, Η μπαλάντα της Ιφιγένειας

Η μπαλάντα της Ιφιγένειας

Μουσική & στίχοι: Χάρις Αλεξίου
Τραγούδι: Χάρις Αλεξίου
Δίσκος: Εμφύλιος έρωτας (1984)

Με πήρες κάποτε απ’ το χέρι και δε σε ρώτησα πού πάμε
σου είπα με σένα δε φοβάμαι, μάνα καλή, μάνα μου έρμη
εσύ τον άντρα σου είχες χάσει κι εγώ είχα χάσει το γονιό μου
και τότε, μάνα, καλέ μάνα, τότε σε βάφτισα αρχηγό μου

Κλείδωσες δυο φορές το σπίτι, μας πήρες κι ήρθαμε στην πόλη
σαν τα κοράκια πέσαν όλοι έτσι όπως σε είδαν φοβισμένη
κι ακόνιζα παιδάκι πράμα τα νύχια μου και το μυαλό μου
με μια τρεμούλα, μ’ ένα φόβο μη γκρεμιστεί ο αρχηγός μου

Κι άρχισαν να κυλούν τα χρόνια όπως το χρώμα στη βατίστα
στην οικοκυρική μοδίστρα κι ο αδερφός μου στα καράβια
η Ελλάδα πήγαινε κι ερχόταν κι έγινε ο τρόμος καθεστώς σου
φοβήθηκα μη σε τσακίσουν και τότε έγινα αρχηγός σου

Και πάνω που άρχιζα να ορίζω, ήρθε η αγάπη να με ορίσει
και μπλέχτηκα στο αλισβερίσι, οι αγάπες μ’ έβαλαν στη μέση
εσύ νοιαζόσουν μη πονέσω μα αυτές δε βλέπαν τον καημό σου
κι όλες στο μάτι είχαν βάλει να ρίξουνε τον αρχηγό σου

Κι όταν με πήρε το τραγούδι, ήμουν το στόμα των απόρων
έγινα στόχος των εμπόρων και θύμα της πολυγνωσίας
πήγαν να τρίξουν τα θεμέλια, δεν ήταν τ’ αύριο πια δικό μου
τότε ξανάπλωσες το χέρι και σε ξανάκανα αρχηγό μου

Τώρα χαμένη εγώ στους ήχους και λυτρωμένη εσύ χορεύεις
η μόνη εσύ που με πιστεύεις σαν σου μιλάω μες στα τραγούδια
τώρα αγαπώ μα δεν ορίζω, τώρα δεν ψάχνω να βρω δίκια
τώρα το δρόμο μου τον βρήκα, γκρεμίστηκαν τ’ αρχηγιλίκια

Μανόλης Αναγνωστάκης, Επίλογος (από τη συλλογή «Ο στόχος»)

Κώστας Καρυωτάκης & Μίκης Θεοδωράκης, Μπαλάντα στους άδοξους ποιητές των αιώνων
(τραγούδι: Βασίλης Παπακωνσταντίνου / δίσκος: Καρυωτάκης (1984))

Επίλογος

Κι όχι αυταπάτες προπαντός.

Το πολύ-πολύ να τους εκλάβεις σα δυο θαμπούς προβολείς μες στην ομίχλη
Σαν ένα δελτάριο σε φίλους που λείπουν με τη μοναδική λέξη: ζω.

«Γιατί», όπως πολύ σωστά είπε κάποτε κι ο φίλος μου ο Τίτος,
«Κανένας στίχος σήμερα δεν κινητοποιεί τις μάζες
Κανένας στίχος σήμερα δεν ανατρέπει καθεστώτα.»

Έστω.
Ανάπηρος, δείξε τα χέρια σου. Κρίνε για να κριθείς.

Από τη συλλογή Ο στόχος (1970) του Μανόλη Αναγνωστάκη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Μανόλης Αναγνωστάκης

Μελίτα Τόκα-Καραχάλιου: Φαινώ, η αγρύπνια του πελάγου

Οδυσσέας Ελύτης & Ηλίας Ανδριόπουλος, Το τραγούδι του αρχιπελάγους
(τραγούδι: Άλκηστη Πρωτοψάλτη / δίσκος: Προσανατολισμοί (1984))

Φαινώ, η αγρύπνια του πελάγου

Όταν η ημέρα αλλάζει φορεσιά
κι ανάμεσα σε νιογέννητες φυλλωσιές βρεθείς,
όπου η όστρια θροΐζει το ευφρόσυνο γέλιο της,
θυμήσου τουλάχιστον εκείνο το κορίτσι.

Πώς ευώδιαζε από πολύ μακριά
με την πορφύρα των ρόδων στα μαλλιά,
ντυμένο στις μελανιές αγρύπνιες του πελάγου,
με γεύση στα χείλη όνειρου πικρού
και τις καμπύλες του κορμιού παιδεμένες
από τον μόχθο της μάταιης ελπίδας.
Ήταν εκεί,
φύλαγε αστρολούλουδα
στη χόβολη του πόθου ανυφασμένα,
σκιρτώντας να λύσει του καραβιού τα πανιά
σε κρύπτες χαράς να αρμενίσει.

Ύστερα στον ίσκιο του φεγγαριού
βρέθηκε ξαφνικά να περπατά.
Σε μια παλάμη γης.

Θυμήσου ωστόσο εκείνο το κορίτσι
Φαινώ, Ιάνθη, Λυδία ή Ιάχη να ’τανε τ’ όνομά του,
κρίνος λεπτόμισχος, καπνός μαζί και λάβα,
που μιαν ακαταμάχητη γοητεία εκπέμπει.

Από τη συλλογή Φαινώ, η αγρύπνια του πελάγου (1999) της Μελίτας Τόκα-Καραχάλιου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Μελίτα Τόκα-Καραχάλιου

Μελίτα Τόκα-Καραχάλιου, Η νύχτα γεννιέται υγρή

Γιάννης Σπανός & Λίνα Νικολακοπούλου, Κι ήταν πάντα η νύχτα
(τραγούδι: Άλκηστη Πρωτοψάλτη / δίσκος: Έξοδος κινδύνου (1984))

Η νύχτα γεννιέται υγρή

Μέσα από δέσμες
κάθε λογής ήλιου πέρασες
Όλβια κυλούσαν τα νερά
φραμπαλάς άνοιξης γαλάζιας.
Γυρτές οι μέρες των κελαηδισμών
στην πλάστιγγα του χρόνου.
Τώρα η καταιγίδα μάχεται
ρίζες χαράς πολύκλωνης.
Του γλάρου η κραυγή
τα μάτια τ’ ουρανού τρυπάει
Η νύχτα γεννιέται υγρή.
Ο ορίζοντας κλείνει.
Ασάλευτη στις φυλλωσιές του ύπνου εσύ,
στο αδιάφανο σιγογλιστράς μονοπάτι,
σε κάμπους με ασφοδίλια που οδηγεί.

Από τη συλλογή Η νύχτα γεννιέται υγρή (1997) της Μελίτας Τόκα-Καραχάλιου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Μελίτα Τόκα-Καραχάλιου

Έγκλειστες συναντήσεις (2008): στιγμή

Ανδρέας Τσιλιφώνης, Άσε με να κάνω λάθος
(τραγούδι: Βασίλης Παπακωνσταντίνου / δίσκος: Διαίρεση (1984))

στιγμή

Οικογένεια
Η συγκατάθεση στο βλέμμα του πατέρα
Το ξέσπασμα στο λάθος
Το πρόσωπο του παιδιού

Από τη συλλογή έγκλειστες συναντήσεις (2008) ανήλικων κρατουμένων στις δικαστικές φυλακές Διαβατών Θεσσαλονίκης

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Ανήλικοι κρατούμενοι στις δικαστικές φυλακές Διαβατών Θεσσαλονίκης

Αφροδίτη Μάνου, Νυχτερινή εκπομπή

Νυχτερινή εκπομπή

Μουσική & στίχοι: Αφροδίτη Μάνου
Τραγούδι: Αφροδίτη Μάνου
Δίσκος: Νυχτερινή εκπομπή (1984)

Απ’ το ραδιόφωνο ακούω δυνατά τζαζ-ροκ
με πιάνει κόκκινο στο ύψος της Πανόρμου
κι εσύ φρενάρεις, με κοιτάζεις και παθαίνω σοκ
κι εκτροχιάζομαι στη μέση εκεί του δρόμου

Πατάω γκάζι και γελάς πίσω απ’ το τζάμι
δυόμισι η ώρα κι η νύχτα φωτεινή
μ’ έχει τυλίξει ένα τεράστιο πλοκάμι
και το Φολκσβάγκεν μου δεμένο με σκοινί

Στης Κηφισίας το φανάρι κάνω αριστερά
κι ενώ παλεύω μ’ όλες τις προκαταλήψεις
μες στον καθρέφτη μου τα δύο σου φώτα σταθερά
κάτι μου το ’λεγε πως πίσω που θα στρίψεις

Πατάω γκάζι και γελάς πίσω απ’ το τζάμι
δυόμισι η ώρα κι η νύχτα φωτεινή
μ’ έχει τυλίξει ένα τεράστιο πλοκάμι
και το Φολκσβάγκεν μου δεμένο με σκοινί

Στον Βασιλόπουλο ανάβεις ξαφνικά το φλας
η νύχτα παίζει τα παιχνίδια τα δικά της
είσαι αλληνής και φεύγεις ούτε ξέρω πού θα πας
καλή σου νύχτα, φίλε, μες στην αγκαλιά της!

Άννυ Κουτροκόη, Λόγω καιρού

Λάκης Παπαδόπουλος & Κυριάκος Ντούμος, Έρχεται κρύο
(τραγούδι: Αρλέτα / δίσκος: Περίπου (1984))

Εικόνα απατηλή

Μη μου κρυώσεις,
πρόσεχε.
Τόσοι ψαλμοί
χιλιάδες ποιήματα
κάποιο απ’ όλα
σου πηγαίνει.
Λεπτώς ενδεδυμένος
πού βγαίνεις
μες στο καταχείμωνο,
στις άθλιες καιρικές συνθήκες
που δεν προβλέπεται
σύντομα να μεταβληθούν.
Φυλάξου.
Του λόγου η θέρμη
απρόσβλητο είναι καταφύγιο
για όλους μας,
παιδί μου.

Από τη συλλογή Λεπτώς ενδεδυμένοι (2002) της Άννης Κουτροκόη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Άννυ Κουτροκόη

Εύα Λιάρου-Αργύρη, Εποχιακή απομόνωση

Νίκος Τάτσης & Ηλίας Κατσούλης, Δεν την αντέχεις εύκολα την άνοιξη
(ερμηνεία: Χάρις Αλεξίου / δίσκος: Εμφύλιος έρωτας (1984))

Εποχιακή απομόνωση

Ερωτευόμαστε
αποκλίνοντας διαρκώς

Αλλού ξυπνάει η Άνοιξη
τα περιβόλια ανθίζουν άλλοτες

Ερωτευόμαστε
σμίγοντας
με της νύχτας τα βελούδα
σαν ώρες δειλινές
αυγερινές σαν ώρες

Δημιουργούμε τη σιωπή
Τα νέα και τα ανόμοια αλφάβητα
που μας προτείνουν
της ζωής μας μιαν άλλη εκδοχή

Αποκομμένοι όσο ποτέ
όσο ποτέ απελπισμένοι
ποτέ τόσο τόσο απωλεσμένοι

σε κύκλους άλλων κύκλων

Από τη συλλογή Συμπλοκή παραστάσεων (1997) της Εύας Λιάρου-Αργύρη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Εύα Λιάρου-Αργύρη

Μανόλης Ξεξάκης, Η καρδιά του παιχνιδιού (4)

Μάριος Τόκας & Σαράντης Αλιβιζάτος, Σ’ αγαπώ
(τραγούδι: Μαρινέλλα & Αντώνης Καλογιάννης / δίσκος: Μικρά ερωτικά (1984))

[Ενότητα Η καρδιά του παιχνιδιού]

4

Ρακένδυτο βλέπω το μίσος μας του Ιουλίου
να κυλά και να σβηέται στα ρείθρα, Ελενίτσα.
Μια αναπνοή είν’ η αγάπη και χάνεται μέσα σε πλήθος άλλες.
Μετρώ τις αναπνοές και μου λείπεις.
Γυναίκα μου, έχεις σκόνη στα μάτια και κλαις.
Λένε πως βάφεσαι, πως ξενυχτάς την ομορφιά σου,
πως λαχταράς στον έρωτα και πως δεν έχεις μνήμες.
Τα νοσοκομεία του μυαλού σου τα γνωρίζω.
Ώσπου να με μουσκέψει ο θάνατος θα γράφω,
να πίνουν τα μικρά μου εφήμερα αισθήματα λύπες,
οι επιβάτες των καιρών, ρόδο μου, ρομφαία…
Μοναχός σαν ένα βιβλίο!
Ώου, ανθισμός πάλι!
Μυρίζει νάφθα και πετρέλαιο και μια σημαία στο πάρκο γυμνή.
Στους βυθούς μου τα πάντα διψούνε.
Έναν μικρό θάνατο, σαν πλοίο που ερωτεύτηκε το μουράγιο,
μια δόξα είχα κι έναν χορευτή.
Ελενίτσα, κεριά κι αποτυπώματα λαχτάρησες;

Από τη συλλογή Πλόες ερωτικοί (1980) του Μανόλη Ξεξάκη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Μανόλης Ξεξάκης

Μανόλης Ξεξάκης, Άσκηση πρώτη

Γιάννης Σπανός & Λίνα Νικολακοπούλου, Κι ήταν πάντα η νύχτα
(τραγούδι: Άλκηστη Πρωτοψάλτη / δίσκος: Έξοδος κινδύνου (1984))

Άσκηση πρώτη

Άγνωστε χι που λείπεις απ’ αυτό το σύστημα
που λείπεις απ’ τη ψυχή μου
φυγάδευσέ με στους λόφους των αριθμών
τα χρόνια που περνούν με ρυτιδώνουν
η νύχτα φορεί τον αγαπημένο μου χιτώνα του σκοταδιού.

(Μην ασχοληθείτε με ψυχρές αλγεβρικές σχέσεις, μ’ ανοιχτά διαστήματα, φθίνουσες ακολουθίες·
είναι εδώ, μέσα στο σχήμα, γωνίες με πλευρές παράλληλες, ερειπωμένοι κύκλοι των ασκήσεων των περυσινών.)

Από τη συλλογή Ασκήσεις Μαθηματικών (1980) του Μανόλη Ξεξάκη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Μανόλης Ξεξάκης

Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Τα χαμόγελα εξαφανίζονται

Κώστας Καρυωτάκης & Μίκης Θεοδωράκης, Υποθήκαι
(τραγούδι: Βασίλης Παπακωνσταντίνου / έργο: Καρυωτάκης (1984))

Τα χαμόγελα εξαφανίζονται

Μέσα από γεγονότα
για κάποιους από τον κοινωνικό σου περίγυρο
διαπιστώνεις:
άδικοι, αναίσχυντα βίαιοι άνθρωποι.
Περιφρουρούν την ιδιοτέλειά τους,
ξεκάθαρα πράγματα.
Αν είσαι εμπόδιο,
και επειδή τους δίνει αίσθηση υπεροχής,
θα σε συντρίψουν.

Από τη συλλογή Ηδονή και εξουσία (2009) της Αλεξάνδρας Μπακονίκα

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλεξάνδρα Μπακονίκα

Εδώ τελειώνει η παρουσίαση του έργου της Αλεξάνδρας Μπακονίκα. Ελπίζω να απολαύσατε τα γραπτά της και τα σχόλιά της όσο κι εγώ και να την αγαπήσατε όσο κι εγώ. Νιώθω αμηχανία και λύπη, όπως κάθε φορά που τελειώνω την παρουσίαση ενός ποιητή «μου». Αυτή τη φορά είναι ακόμη πιο ανάμεικτα και περίεργα τα συναισθήματά μου γιατί η Αλεξάνδρα είναι συν τοις άλλοις προσωπική μου φίλη και αυτούς τους τέσσερις μήνες που ασχολούμαι καθημερινά με τα γραπτά της ήταν σαν να μηδενιζόταν η απόσταση μεταξύ Θεσσαλονίκης και Αθήνας, σαν να ήμασταν συνεχώς καθισμένες η μια δίπλα στην άλλη και κουβεντιάζαμε ολημερίς για την ποίηση, τη μουσική και άλλα πολλά.

Αλεξάνδρα, να ’σαι πάντα γερή, δυνατή και χαρούμενη για να μπορείς να γράφεις, να σκέφτεσαι και να ζεις με την ίδια αφοπλιστική ειλικρίνεια, εντιμότητα και ευθυκρισία – αρετές για τις οποίες ξεχωρίζεις ως ποιήτρια και, πρωτίστως, ως άνθρωπος.

Κλείνουμε από τώρα ραντεβού για τη διαδικτυακή παρουσίαση της επόμενης συλλογής σου και ως τότε ένα μπορώ να σου πω με σιγουριά: θα μου λείψεις πολύ από αύριο.

Αναπνέω και κοιτάζω (Γιώργος Θέμελης)

Κώστας Καρυωτάκης & Μίκης Θεοδωράκης, Για τη ζωή σου μου ’λεγες
(τραγούδι: Βασίλης Παπακωνσταντίνου / δίσκος: Καρυωτάκης (1984))

[Ενότητα Στα ίχνη των πουλιών]

Αναπνέω και κοιτάζω

Αναπνέω και κοιτάζω τους δρόμους
Τ’ ουρανού και τ’ ανέμου
Κοιτάω τα παράθυρα τα βαθουλωμένα πρόσωπα
Το φως που χτυπάει τα ερημικά μου χέρια

Ακούω τους χτύπους του σφυριού της καρδιάς μου

Πότε θ’ ανάψουνε τα βλέφαρά μου ανταύγειες
Σε δειλινή αποθέωση πότε θα στρώσει
Τα βήματά σου ο άνεμος με πρώιμη άνοιξη
Πλημμυρισμένη από χλωρή αγωνία

Έζησα καρτερώντας μέσα στο μαρτύριο
Σαν ανοιχτό παράθυρο σε βαθύ καλοκαίρι

Έζησα μέσα στην ηχώ από κάποια βήματα
Που περπατούν σε κάποιο παγερό ουρανό

Από τη συλλογή Άνθρωποι και πουλιά (1947) του Γιώργου Θέμελη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Γιώργος Θέμελης

Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Σύντομο ταξίδι

Τάκης Μπουγάς & Μάνος Τσιλιμίδης, Ετοιμάζω ταξίδι
(τραγούδι: Ελένη Δήμου / δίσκος: Α & Β προβολή (1984))

Σύντομο ταξίδι

Όση ώρα ήμουν μαζί της
ήταν απασχολημένη στο τηλέφωνο.
Προσπαθούσε να αγοράσει φτηνό εισιτήριο
για ένα σύντομο ταξίδι στο εξωτερικό.
Το αποφάσισε ξαφνικά
και δυσκολεύονταν να βρει θέση.
Στα ενδιάμεσα της τηλεφωνούσαν
διάφοροι φίλοι,
ακόμη και παλιές της αγάπες.
Παλιές αγάπες που ζητιάνευαν
για μια συνάντηση.
Μ’ ευγνωμοσύνη έγινα θεατής στις δοσοληψίες της.
Δοσοληψίες της φυγής, της ξενοιασιάς
και του απρόοπτου.

Από τη συλλογή Θείο κορμί (1994) της Αλεξάνδρας Μπακονίκα

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλεξάνδρα Μπακονίκα

Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Ψησταριά

Σταμάτης Κραουνάκης, Το σεξ
(τραγούδι: Γιώργος Μαρίνος / δίσκος: Στον αστερισμό της Μέδουσας (1984))

Ψησταριά

Στη στοά Μοδιάνο η ψησταριά είναι μικρή
με πάγκους στους τοίχους, αντί για τραπέζια
και καρέκλες.
Έρχονται άνδρες της πιάτσας που μιλάνε δυνατά
για το κυνήγι, τα κόμματα και τα βρώμικα
νερά του Θερμαϊκού.
Ο συνοδός μου είναι σαν τη μύγα
μες στο γάλα ανάμεσά τους,
είναι ένας φίνος κουλτουριάρης
που με ορέγεται.
Πότε-πότε μου κολλάει το πόδι,
περιμένει να ενδώσω.
Υποπτεύομαι πως μπορεί να χαρίσει ηδονή,
γι’ αυτό δεν με πειράζει που δεν έχει πλάτες
και στιβαρά πόδια.
Στο μεταξύ για κάποιο γνωστό τους
μπαινοβγαίνουν οι άνδρες.

Από τη συλλογή Θείο κορμί (1994) της Αλεξάνδρας Μπακονίκα

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλεξάνδρα Μπακονίκα

Σταμάτης Κραουνάκης & Λίνα Νικολακοπούλου, Το μάθημα (με τον Γιώργο Μαρίνο)

Το μάθημα (Μάθημα ελληνικής ιστορίας)

Μουσική: Σταμάτης Κραουνάκης
Στίχοι: Λίνα Νικολακοπούλου
Τραγούδι: Γιώργος Μαρίνος
Δίσκος: Γιώργος Μαρίνος: Στον αστερισμό τής Μέδουσας (1984)

Όλη μου η ζωή διδασκαλία
όλη μου η ζωή συντακτικό
δίνω ρήμα, επίρρημα και ζητώ
το ουσιαστικό

Αρχίζει το μάθημα

Συνοπτική ιστορία Ελλάδος

Οι Έλληνες είναι λαός
όλο τιμή και γλώσσα
το ένδοξό τους παρελθόν
κλωσσάνε σαν την κλώσσα
κι ανέκαθεν πολέμησαν
κατά της τυραννίας
τους έμεινε η καρκατσουλιά
και δυο αβγά Τουρκίας

Οι Έλληνες είναι λαός
με βίτσια και ψωνάρα
γι’ αυτό τους μούντζωσε ο Θεός
τους έριξε κατάρα
κι αφού πολύ δοξάστηκαν
και φτάσαν στην ακμή τους
τους έσπασε ο τσαμπουκάς
και βράζουν στο ζουμί τους

Αρχαία ιστορία: Η μάχη των Θερμοπυλών

Φωτιά κι ασπίδα
του Λεωνίδα
με τους τριακόσιους που ’χαν πιάσει τα στενά
Καμένα Βούρλα
κι απάνω τούρλα
πλακώσαν Πέρσες και τσακίσαν τα παιδιά

Μ’ ένα ρυθμό: μάμπο μάμπο μάμπο

– Ποιος αντίχριστος, ποιο κάθαρμα τους πρόδωσε, παιδιά;
– Καλέ κυρία!
– Καλέ κυρία!
– Ο Εφιάλτης!
– Μπράβο, κορίτσι μου, μπράβο!

Κι έτσι μάθαμε τι εστί
χαφιεδισμός και πουτανιά
και κωλογάντζα
και ρουσφέτι
και επίσης τα συνώνυμα αυτών:
νταβατζιλίκι, ρουφιανιά και ρεβεράντζα
και σωθήτω όποιος σώζει εαυτόν

– Τι παράγει η Ελλάς παιδιά;
– Χαφιεδισμό και πουτανιά και κωλογάντζα
– Και μαστίχα Χίου και χαλβά Φαρσάλων και καπνά
– Νταβατζιλίκι, ρουφιανιά και ρεβεράντζα
– Και σταφίδα Κορινθίας, τραχανά…
– Έκτακτα!

Και πάμε παρακάτω, παιδιά:

Η Άλωσις

Ποιος ξέρει τώρα να μου πει
ποιαν αποφράδα μέρα
μας πήρε και μας σήκωσε
ο διάολος τον πατέρα
κι οι δεσποτάδες νταχτιρντί
και γύρω γύρω όλοι
μπουκάραν οι Οθωμανοί
και πήρανε την Πόλη

– Πότε συνέβη αυτό, παιδιά μου;
– Κυρία, κυρία, κυρία! Το 1453!
– Μπράβο, παιδιά μου! Και πάμε παρακάτω:

Ο χορός του Ζαλόγγου

Η Δέσπω η Τζαβέλαινα μια καθαρή Δευτέρα
εσύναξε τις γκόμενες και σήκωσε μπαντιέρα
τις πήγε κατά Ζάλογγο κι αυτές μερακλωθήκαν
και ρίξαν κι ένα ποτ πουρί και κατακρημνισθήκαν

Μ’ ένα ρυθμό: μάμπο μάμπο μάμπο

Και πάμε παρακάτω:

Ο Αθανάσιος Διάκος

Θανάσης Διάκος έψηνε στη Λιβαδειά σουβλάκια
ο Ομέρ Βρυώνης πέρναγε και ζήταγε ουζάκια
– Δεν σε σερβίρω, άπιστε, σουβλάκι δεν σου φτιάχνω
κι ο Ομέρ Βρυώνης έκραξε «σουβλάκι θα σε κάνω»
Και το ’πε και το ’κανε

Μ’ ένα ρυθμό: μάμπο μάμπο μάμπο

Γιατί ήρθαν κι άλλοι
Φράγκοι, Άγγλοι, Γάλλοι, τσάροι, σταυροφόροι
μισθοφόροι, Αμερικάνοι, Γερμανοί
κι έτσι τραβήξαμε
ετούτο εδώ το ζόρι
κι έγινε γυαλιά καρφιά το μαγαζί

Κι άιντε πάλι
η Ελλάς η προ αιώνων
μια φωνή των μεγαφώνων
μια τρελή
μέσα στην ίντριγκα φωνάζει και σπαράζει
«Τι το ήθελα, καλέ, το μπικουτί;»

Και η ζωή μας μια επέτειος φριχτή
τα φώτα κάηκαν
και τέλειωσε η γιορτή
χαμένοι ήρωες, φαντάσματα του χτες
μάθε να ζεις
και μες στο τώρα μπες

Όλη μου η ζωή διδασκαλία
όλη μου η ζωή συντακτικό
δίνω ρήμα, επίρρημα και ζητώ
το ουσιαστικό

Το τραγούδι αυτό αποτελεί μέρος μιας από τις συγκινητικότερες παρλάτες τού Γιώργου Μαρίνου τα χρόνια που εμφανιζόταν στη Μέδουσα. Ξεκινά μια αναδρομή στη ζωή του από την ώρα που γεννήθηκε και κάποια στιγμή φτάνει στα γυμνασιακά του χρόνια και στην αγαπημένη του φιλόλογο, την Ευαγγελία Δελαπόρτα (αν θυμάμαι σωστά το όνομα). Σύμφωνα με το σενάριο, ο διάλογος που ακούμε στο τραγούδι είναι από το μάθημα ιστορίας με τη συγκεκριμένη δασκάλα. Ωστόσο, στη συνέχεια της παράστασης ο Γιώργος Μαρίνος αναφέρει κι άλλες φορές τη δασκάλα του ως έναν από τους ανθρώπους που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη ζωή του.