Άκης Πάνου, Θέλω να τα πω (με τον Λεωνίδα Βελή)

Θέλω να τα πω

Σύνθεση, στίχοι, ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Άκης Πάνου
Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος
Κιθάρα: Μάριος Κώστογλου
Τραγούδι: Λεωνίδας Βελής [πρώτη εκτέλεση από τον Γιώργο Νταλάρα στον δίσκο Θέλω να τα πω (1982)]
Δίσκος: Άκη Πάνου: πρώτη γνωριμία με τον Λεωνίδα Βελή (1984)

Θέλω να τα πω
χωρίς να με ρωτήσεις

Θέλω να τα πω
όπως υπάρχουν στο μυαλό

Άλλο εξομολόγηση
και άλλο απαντήσεις

Θέλω να τα πω
σαν να παραμιλώ

Θέλω να τα πω

Θέλω να τα πω
χωρίς να με ρωτήσεις
Θέλω να τα πω
όπως υπάρχουν στο μυαλό
Άλλο εξομολόγηση
και άλλο απαντήσεις
Θέλω να τα πω
σαν να παραμιλώ

Ήταν μια φορά, που λεν στα παραμύθια
πίσω από ’ναν άγγελο κρυμμένη η συμφορά
Άπλωσα τα χέρια μου να αγγίξω την αλήθεια
χάθηκε ο άγγελος και πέταξ’ η χαρά

Ήταν μια φτηνή κουκλίτσα ασχημομούρα
από πριονίδι, λίγες χάντρες και πανί
Μες στο μισοσκόταδο υπήρχε μια φιγούρα
που την εφαντάστηκα γυναίκα αληθινή

Πληροφορίες για το τραγούδι (και τον δίσκο):

[…] Πέραν των δεύτερων εκτελέσεων, συναντάμε το «Θέλω να τα πω» στην κανονική μορφή που το είχε γράψει ο δημιουργός του κι όχι όπως το είχε τραγουδήσει ο Γιώργος Νταλάρας στο ομότιτλο άλμπουμ του το 1982. Άλλωστε, ο ίδιος ο τραγουδιστής έχει επισημάνει ότι ζήτησε από τον Πάνου να πει μόνο την «εισαγωγή» του τραγουδιού και να την «κολλήσει» με το «Τούτος ο τάφος», όπως κι έγινε έτσι ώστε να μοιάζει ένα ολοκληρωμένο τραγούδι. Επομένως, ουσιαστικά η πρώτη εκτέλεση του αυθεντικού «Θέλω να τα πω» ανήκει στον Βελή… [Πηγή: madblog.gr]

Με παρέσυρε εκείνη (Βασίλης Τσιτσάνης)

Με παρέσυρε εκείνη

Σύνθεση & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Μίκης Θεοδωράκης
Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος & Λάκης Καρνέζης
Μπάσο: Αντώνης Τουρκογιώργης
Κιθάρα: Γιάννης Σπάθας & Στέλιος Καρύδας
Κρουστά: Νίκος Αντύπας
Ακορντεόν: Κώστας Καραγιάννης
Σαντούρι: Τάσος Διακογιώργης
Φλάουτο: Παναγιώτης Δράκος
Τσέλο: Στέλιος Ταχιάτης
Πιάνο: Τάσος Καρακατσάνης
Τραγούδι: Βασίλης Τσιτσάνης (μπουζούκι και τραγούδι στην εισαγωγή) /  Σταμάτης Κόκοτας
Δίσκος: Τσιτσάνης Θεοδωράκης Κόκοτας (1985)

Κλάψε με, μανούλα μου γλυκιά
χάνομαι και τούτη τη βραδιά
εγώ που ήμουνα το πρώτο παλικάρι
και με καμάρωνε της νύχτας το φεγγάρι

Μάνα, με παράσυρε μια βραδιά εκείνη
κι από τότε, μάνα μου
το κορμί μου έλιωσε
απ’ την ηρωίνη

Άδικα μην τρέχεις στον γιατρό
σβήνω κι είναι αργά για να σωθώ
απόψε έρχεται ο Χάρος να με πάρει
δεκαοχτάχρονο ακόμα παλικάρι

Μάνα, με παράσυρε μια βραδιά εκείνη
κι από τότε, μάνα μου
το κορμί μου έλιωσε
απ’ την ηρωίνη

Έχε γεια κι εσύ, ζωή γλυκιά
σώστε τώρα τ’ άλλα τα παιδιά
προτού κτυπήσουνε θλιμμένα οι καμπάνες
προτού το σπλάχνο τους να κλάψουν κι άλλες μάνες

Μάνα, με παράσυρε μια βραδιά εκείνη
κι από τότε, μάνα μου
το κορμί μου έλιωσε
απ’ την ηρωίνη

Πληροφορίες για τον δίσκο:

Πρόκειται για μία συνάντηση «γιγάντων». Ο Μίκης Θεοδωράκης έχει δηλώσει κατ’ επανάληψη την αγάπη και τον θαυμασμό του προς τον Βασίλη Τσιτσάνη, που τον θεωρεί μέγα δάσκαλό του στο λαϊκό τραγούδι. Επίσης, είναι η πρώτη και μοναδική φορά που ο Σταμάτης Κόκοτας συναντιέται δισκογραφικά με τον Μίκη Θεοδωράκη, ενώ υπήρξε ένας από τους τραγουδιστές που πολύ αγαπούσε ο Βασίλης Τσιτσάνης.

Ο δίσκος περιλαμβάνει πέντε ανέκδοτα μέχρι τότε τραγούδια του Τσιτσάνη και πέντε ανέκδοτα τραγούδια του Μίκη σε στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου (γράφτηκαν το 1983 και αποτελούσαν τον κύκλο «Το Παλιό Τελωνείο» καθώς και ένα τραγούδι σε ποίηση της Αγγελικής Ελευθερίου από το έργο «Φαίδρα [τραγούδια αγάπης]» που είχε κυκλοφορήσει νωρίτερα την ίδια χρονιά (1985). Το μουσικό θέμα του τραγουδιού «Ο έρωτας» πρωτακούστηκε ως ορχηστρικό στην ταινία «Αλέξης Ζορμπάς» (1964) του Μιχάλη Κακογιάννη. Συγκινητική στιγμή του δίσκου αποτελεί η εισαγωγή του τραγουδιού «Με παρέσυρε εκείνη» όπου ακούμε τον Βασίλη Τσιτσάνη να το προβάρει παίζοντας και τραγουδώντας ο ίδιος, ενώ στη συνέχεια το ακούμε ερμηνευμένο από τον Κόκοτα.

Την ενορχήστρωση και τη διεύθυνση της λαμπρής δεκαμελούς λαϊκής ορχήστρας ανέλαβε ο Μίκης Θεοδωράκης.

Μαυραγορίτης μάγκας (Γιώργος Χατζηνάσιος & Μιχάλης Μπουρμπούλης)

Μαυραγορίτης μάγκας

Σύνθεση, ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Γιώργος Χατζηνάσιος
Στίχοι: Μιχάλης Μπουρμπούλης
Σόλο μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος
Ακουστική κιθάρα: Γιάννης Δέδες
Κιθάρες: Μπάμπης Λασκαράκης
Κρουστά: Νίκος Αντύπας
Κλασικό μπάσο: Νύσος Πανταζής
Ηλεκτρικό μπάσο: Γιώργος Ζηκογιάννης
Μπαγλαμάς: Πάνος Ιατρού
Ακορντεόν: Γιώργος Καραθανάσης
Πιάνο: Γιώργος Χατζηνάσιος
Τραγούδι: Δημήτρης Μητροπάνος
Δίσκος: Τα συναξάρια (1981)

Δυο χρόνια σ’ ένα σπίτι
δεν άναψ’ ένα φως
τον πήρανε μια Τρίτη
δεκάξι του μηνός

Μαυραγορίτης μάγκας
τσιράκι του βαλέ
τέτοιος λεβέντης άντρας
μες στο Γεντί Κουλέ
Φτωχιά Θεσσαλονίκη
Καλαμαριά πικρή
ο βίος καταδίκη
κι η φτώχεια φυλακή

Δυο τρεις χωροφυλάκοι
τον σέρναν από μπρος
κι ο Χάρος με σακάκι
πιο πίσω σαν γαμπρός

Μαυραγορίτης μάγκας
τσιράκι του βαλέ
τέτοιος λεβέντης άντρας
μες στο Γεντί Κουλέ
Φτωχιά Θεσσαλονίκη
Καλαμαριά πικρή
ο βίος καταδίκη
κι η φτώχεια φυλακή

Γράφει ο Γιώργος Χατζηνάσιος στο εσώφυλλο του δίσκου:
Ο κύκλος τραγουδιών Τα συναξάρια είναι μια «πορεία» μέσα απ’ την καθημερινότητα την απλή και τόσο ανθρώπινη που γίνεται τραγούδι. Η αυθεντικά λαϊκή φωνή του Δημήτρη Μητροπάνου πραγματοποίησε το αποτέλεσμα που είχα φανταστεί. Με αυτά τα τραγούδια θέλω να υπογραμμίσω την προσπάθεια που κάνει ο συνθέτης για να ξεφύγει απ’ την τυποποίηση και τους χαρακτηρισμούς όπως λαϊκός, ελαφρός, δυτικός, στρατευμένος κλπ. Που στιγματίζουν τη δουλειά του και περιορίζουν το έργο του. Αυτές τις σκέψεις τις εμπιστεύομαι σ’ αυτούς που θα ασχοληθούν με οποιοδήποτε τρόπο μ’ αυτόν τον δίσκο, έχοντας υπ’ όψη μου ότι πάντοτε βαραίνει το αποτέλεσμα.

Τι λέει ο Μιχάλης Μπουρμπούλης για το τραγούδι «Μαυραγορίτης μάγκας»:
Το 1961 υπηρετούσα στρατιώτης στην Θεσσαλονίκη ως Ασυρματιστής στο 478 Τάγμα Διαβιβάσεων. Ήξερα καλά από τις ερασιτεχνικές αναγνώσεις μου την ιστορία της πόλης. Εκείνο που με έθλιβε όμως ήταν η ταχύτατη ανοικοδόμηση και τα αποτελέσματα αυτής: Το γκρέμισμα θαυμάσιων σπιτιών του παρελθόντος, καθώς και η εγκατάλειψη των υπαρχόντων μνημείων. Συντήρηση σχεδόν καμία. Μέρα με την ημέρα περίμενα να γκρεμίσουν και τον Λευκό Πύργο. Την διάθεση την είχαν οι εργολάβοι, αλλά δεν το τόλμησαν ευτυχώς γιατί φοβήθηκαν τα κεφάλια τους. Τότε άρχισα και τις επισκέψεις σε ό,τι είχε διασωθεί. Απόρησα γιατί οι γερμανοί δεν ισοπέδωσαν το Εβραϊκό Νεκροταφείο. Η απορία μου μένει ακόμη αναπάντητη. Όταν τελείωσα με τις εκκλησίες και ό,τι άλλο έκρυβε για μένα μυστήριο και ενδιαφέρον, άρχισα τις επισκέψεις στην Άνω Πόλη και ειδικά στο Επταπύργιο. Εκεί βρήκα αρκετά διασωσμένα σπίτια που έδιναν κάπως τον παλαιικό χαρακτήρα της συνοικίας. Μέσα στο Κάστρο υπήρχαν πολλοί φτωχοί που ζούσαν σε σχεδόν εγκαταλελειμμένα οικήματα. Ρωτούσα να μου εξηγήσουν το κάθε τι που έβλεπα. Γυναίκες με φτωχικά ρούχα, παιδιά αδύνατα μέσα στις λάσπες να παίζουν ανυποψίαστα. Άντρες κατσούφηδες, με εργαλεία στα χέρια, να πηγαινοέρχονται λες και ήταν επιστρατευμένοι. Εκεί είδα και γνώρισα, μιαν άλλη Θεσσαλονίκη. «Αλήθεια», σκέφτηκα, «ποια από τις δύο “Θεσσαλονίκες” είναι η πραγματική;».
Το Γεντί Κουλέ και η ιστορία που έκρυβε στα σπλάχνα του, μου τράνταξαν τα σωθικά. Ρώταγα, ρώταγα, κάποιοι μου είπαν ότι υπήρχαν ακόμη εν ζωή μερικοί που βίωσαν την φυλακή και πλησίασαν τον θάνατο. Μου τόνισαν πως δεν ήταν όλοι ήρωες, υπήρχαν και κάτι “καλόπαιδα” που κανονικά πλήρωσαν τις πράξεις τους.
Μετά ακολούθησε σιωπή, λες και μεταξύ τους συνεννοήθηκαν να μην με εμπιστεύονται. Ίσως για τον λόγο αυτό να έφταιγε η ύποπτη, κατ’ εκείνους, επιμονή μου και τα στρατιωτικά ρούχα που φορούσα. Μπήκα σε κάνα-δυο ταβερνεία, αλλά και εκεί άρχων Νόμος η σιωπή. Δεν σταμάτησα. Όταν το μυαλό μου φορτώθηκε και δεν άντεχε άλλο, δεν ξαναπήγα. Έμεινα με την σκιώδη ανάμνηση.
Να γιατί, όταν ο Γ. Χατζηνάσιος δημιουργούσε τα «Συναξάρια» με τον Δ. Μητροπάνο και ζήτησε την συμμετοχή μου, έγραψα το «Μαυραγορίτης μάγκας». Το θεωρούσα σαν μια συμβολική προσφορά για τα χρόνια, τους ανθρώπους και μιαν άλλη “φυλή” που στριμώχτηκε, έζησε ή πέθανε στα σκοτεινά μπουντρούμια εκείνης της κόλασης, για διάφορους λόγους, είτε ηθικούς, είτε εγκληματικούς. Το να προσπαθήσεις να ξεδιαλύνεις τους μεν από τους δε, είναι άλυτο πρόβλημα που επιμένει να ζει στον χώρο του μυστηρίου.
[πηγή: περιοδικό Όγδοο]

Δε με θέλεις (Σταύρος Κουγιουμτζής & Λάκης Τεάζης)

Δε με θέλεις

Σύνθεση: Σταύρος Κουγιουμτζής
Στίχοι: Λάκης Τεάζης
Τρίχορδο μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος
Τετράχορδο μπουζούκι & μπαγλαμάς: Γιάννης Μπιθικώτσης & Βασίλης Ηλιάδης
Κιθάρες: Κώστας Νικολόπουλος
Κιθάρα & μπαγλαμάς: Τώνης Άγας
Κρουστά: Ηλίας Κουλούρης & Τάσος Λιβέρης
Μπάσο: Πάνος Γεωργοτάς
Πιάνο: Τάσος Καρακατσάνης & Χ. Κωνσταντινίδης
Ακορντεόν: Γιώργος Καραθανάσης
Τραγούδι: Δημήτρης Μητροπάνος
Δίσκος: Τα νυχτέρια μας (1985)

Έκλαψα μια νύχτα κρύα
για τη μαύρη σου καρδιά
όπως κλαίνε κάτι πλοία
που τα τρώει η σκουριά

Δε με θέλεις, μου το είπες
μια ζωή το ίδιο λες
και γυρνώ σαν τους αλήτες
που δεν ξέρουνε γιορτές

Έκλαψα πολλούς χειμώνες
για τη μαύρη σου καρδιά
όπως κλαίνε στους στρατώνες
κάτι αμούστακα παιδιά

Δε με θέλεις, μου το είπες
μια ζωή το ίδιο λες
και γυρνώ σαν τους αλήτες
που δεν ξέρουνε γιορτές

Άκης Πάνου, Εγώ καλά σου τα ’λεγα (με τον Νίκο Παπαδάτο)

Εγώ καλά σου τα ’λεγα

Σύνθεση & στίχοι: Άκης Πάνου
Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος & Δημήτρης Παπαδόπουλος
Κιθάρα: Μάριος Κώστογλου
Ερμηνεία: Νίκος Παπαδάτος [πρώτη εκτέλεση από τον Στράτο Διονυσίου σε δίσκο 45 στροφών το 1971]
Δίσκος: Άκη Πάνου το μέτρο της αγάπης (1980)

Εγώ καλά σου τα ’λεγα
και τ’ άκουγες παράλογα
Περπάτησε ανάλογα
Θυμάσαι που σου τα ’λεγα;
Εγώ καλά σου τα ’λεγα

Γιατί δε συμβιβάζεσαι;
Πού τρέχεις και τι βιάζεσαι;
Αμάρτησες; Κολάζεσαι
Αδίκως θυσιάζεσαι
Γιατί δε συμβιβάζεσαι;

Αφού το κρίμα κρίνεται
κι ο αίτιος ευθύνεται
το πίνεις και δεν πίνεται
εξαίρεση δε γίνεται
αφού το κρίμα κρίνεται

Πληροφορίες για τον δίσκο

Αντιγράφω το σημείωμα του Στέλιου Ελληνιάδη για τον δίσκο από το οπισθόφυλλό του:

Τα τραγούδια αυτού του δίσκου ηχογραφήθηκαν στην Αθήνα τον Ιούνη του 1980 και κυκλοφόρησαν σαν ανεξάρτητη παραγωγή από τους ίδιους τους ερμηνευτές τους σε διάφορες πόλεις της Αμερικής, όπου και δουλεύουν τα τελευταία χρόνια. Μερικά απ’ αυτά είχαν πρωτοκυκλοφορήσει σε μικρούς δίσκους και ήταν δυσεύρετα εδώ στην Ελλάδα και άλλων οι πρώτες εκτελέσεις δεν ήταν από πλευρά ερμηνείας ικανοποιητικές.

Αυτοί είναι οι δύο βασικοί λόγοι που οδήγησαν τον Άκη Πάνου στο στούντιο. Στάθηκα για άλλη μια φορά τυχερός ζώντας αυτή την τελετουργία που πολλές φορές κρατούσε μέχρι αργά τη νύχτα. Η απόλυτη προσήλωση του δημιουργού στο έργο του και ο σεβασμός των εκτελεστών σ’ αυτό και σ’ αυτόν συνθέτουν την ατμόσφαιρα της ηχοληψίας.

Αναμφισβήτητα έχουμε να κάνουμε με μια ανθολογία λαϊκών τραγουδιών από τα καλύτερα όχι μόνο του συνθέτου αλλά και του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού συνολικά.

Άκης Πάνου, Το μέτρο της αγάπης (με τον Νίκο Παπαδάτο & τη Λίτσα Παπαδάτου)

Το μέτρο της αγάπης

Σύνθεση & στίχοι: Άκης Πάνου
Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος & Δημήτρης Παπαδόπουλος
Κιθάρα: Μάριος Κώστογλου
Ερμηνεία: Νίκος Παπαδάτος & Λίτσα Παπαδάτου [πρώτη εκτέλεση από τον Μιχάλη Μενιδιάτη και τη Βούλα Γκίκα σε δίσκο 45 στροφών το 1970]
Δίσκος: Άκη Πάνου το μέτρο της αγάπης (1980)

Αν ήξερα πού βρίσκεται
το μέτρο της αγάπης
θα το ’παιρνα να μέτραγα
το πόσο μ’ αγαπάς

Πώς γίνεται να μ’ αγαπάς
και να ’σαι και σατράπης
δε γίνεται να μ’ αγαπάς
και να με τυραννάς

Εγώ πεθαίνω
όταν δακρύζεις αρρωσταίνω
κι εσύ με κάνεις
να καταριέμαι τη ζωή

Γι’ αυτό σου λέω
πως η αγάπη σου είναι λίγη
κι αυτό με πνίγει
από το βράδυ ως το πρωί

Φαρμάκι και μαρτύριο
δεν είναι η αγάπη
δεν είναι δηλητήριο
μα κάτι πιο γλυκό

Πώς γίνεται να μ’ αγαπάς
και να ’σαι και σατράπης
δε γίνεται να μ’ αγαπάς
δεν είναι λογικό

Εγώ πεθαίνω
όταν δακρύζεις αρρωσταίνω
κι εσύ με κάνεις
να καταριέμαι τη ζωή

Γι’ αυτό σου λέω
πως η αγάπη σου είναι λίγη
κι αυτό με πνίγει
από το βράδυ ως το πρωί

Πληροφορίες για τον δίσκο

Αντιγράφω το σημείωμα του Στέλιου Ελληνιάδη για τον δίσκο από το οπισθόφυλλό του:

Τα τραγούδια αυτού του δίσκου ηχογραφήθηκαν στην Αθήνα τον Ιούνη του 1980 και κυκλοφόρησαν σαν ανεξάρτητη παραγωγή από τους ίδιους τους ερμηνευτές τους σε διάφορες πόλεις της Αμερικής, όπου και δουλεύουν τα τελευταία χρόνια. Μερικά απ’ αυτά είχαν πρωτοκυκλοφορήσει σε μικρούς δίσκους και ήταν δυσεύρετα εδώ στην Ελλάδα και άλλων οι πρώτες εκτελέσεις δεν ήταν από πλευρά ερμηνείας ικανοποιητικές.

Αυτοί είναι οι δύο βασικοί λόγοι που οδήγησαν τον Άκη Πάνου στο στούντιο. Στάθηκα για άλλη μια φορά τυχερός ζώντας αυτή την τελετουργία που πολλές φορές κρατούσε μέχρι αργά τη νύχτα. Η απόλυτη προσήλωση του δημιουργού στο έργο του και ο σεβασμός των εκτελεστών σ’ αυτό και σ’ αυτόν συνθέτουν την ατμόσφαιρα της ηχοληψίας.

Αναμφισβήτητα έχουμε να κάνουμε με μια ανθολογία λαϊκών τραγουδιών από τα καλύτερα όχι μόνο του συνθέτου αλλά και του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού συνολικά.

Άκης Πάνου, Ούτε σπίθα ούτε λέξη (με τη Λίτσα Παπαδάτου & τον Νίκο Παπαδάτο)

Ούτε σπίθα ούτε λέξη

Σύνθεση & στίχοι: Άκης Πάνου
Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος & Δημήτρης Παπαδόπουλος
Κιθάρα: Μάριος Κώστογλου
Ερμηνεία: Λίτσα Παπαδάτου & Νίκος Παπαδάτος [πρώτη εκτέλεση από την Πόλυ Πάνου σε δίσκο 45 στροφών το 1973]
Δίσκος: Άκη Πάνου το μέτρο της αγάπης (1980)

Μια σπίθα ήταν αρκετή
να γίνει πυροφάνι
μια λέξη ήταν αρκετή
την πίκρα να γλυκάνει

Κι ούτε σπίθα ούτε λέξη
ποιος αλήθεια να ’χει φταίξει
ήρθε κι έφυγε στις έξι, στο αμίλητο
ήρθε κι έφυγε στις έξι
και το δάκρυ έχει τρέξει
δηλητήριο στο στόμα το αφίλητο

Μια σπίθα ήταν αρκετή
ν’ ανοίξει η καρδιά μου
μια λέξη ήταν αρκετή
να στρώσω την ποδιά μου

Κι ούτε σπίθα ούτε λέξη
ποιος αλήθεια να ’χει φταίξει
ήρθε κι έφυγε στις έξι, στο αμίλητο
ήρθε κι έφυγε στις έξι
και το δάκρυ έχει τρέξει
δηλητήριο στο στόμα το αφίλητο

Πληροφορίες για τον δίσκο

Αντιγράφω το σημείωμα του Στέλιου Ελληνιάδη για τον δίσκο από το οπισθόφυλλό του:

Τα τραγούδια αυτού του δίσκου ηχογραφήθηκαν στην Αθήνα τον Ιούνη του 1980 και κυκλοφόρησαν σαν ανεξάρτητη παραγωγή από τους ίδιους τους ερμηνευτές τους σε διάφορες πόλεις της Αμερικής, όπου και δουλεύουν τα τελευταία χρόνια. Μερικά απ’ αυτά είχαν πρωτοκυκλοφορήσει σε μικρούς δίσκους και ήταν δυσεύρετα εδώ στην Ελλάδα και άλλων οι πρώτες εκτελέσεις δεν ήταν από πλευρά ερμηνείας ικανοποιητικές.

Αυτοί είναι οι δύο βασικοί λόγοι που οδήγησαν τον Άκη Πάνου στο στούντιο. Στάθηκα για άλλη μια φορά τυχερός ζώντας αυτή την τελετουργία που πολλές φορές κρατούσε μέχρι αργά τη νύχτα. Η απόλυτη προσήλωση του δημιουργού στο έργο του και ο σεβασμός των εκτελεστών σ’ αυτό και σ’ αυτόν συνθέτουν την ατμόσφαιρα της ηχοληψίας.

Αναμφισβήτητα έχουμε να κάνουμε με μια ανθολογία λαϊκών τραγουδιών από τα καλύτερα όχι μόνο του συνθέτου αλλά και του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού συνολικά.

Άκης Πάνου, Δυο γυναίκες αγαπώ (με τον Νίκο Παπαδάτο & τη Λίτσα Παπαδάτου)

Δυο γυναίκες αγαπώ

Σύνθεση & στίχοι: Άκης Πάνου
Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος & Δημήτρης Παπαδόπουλος
Κιθάρα: Μάριος Κώστογλου
Ερμηνεία: Νίκος Παπαδάτος & Λίτσα Παπαδάτου [πρώτη εκτέλεση από τον Μιχάλη Μενιδιάτη και τη Λίτσα Διαμάντη στον δίσκο Σεισμός (1978)]
Δίσκος: Άκη Πάνου το μέτρο της αγάπης (1980)

Μου ’κανες ζημιά, αχ βρε έρωτα σατράπη
μ’ άναψες φωτιά που με καίει, ποποπό
έχω μια καρδιά που χωράει μια αγάπη
πού να βάλω δυο, δυο γυναίκες που αγαπώ

Φίλος μου η μια κι η άλλη ταραχή μου
τρέλα μου η μια και η άλλη ο καημός
ποια να στερηθώ, ποια να βγάλω απ’ τη ζωή μου
τρέλα μου η μια κι η άλλη ο καημός

Πληροφορίες για τον δίσκο

Αντιγράφω το σημείωμα του Στέλιου Ελληνιάδη για τον δίσκο από το οπισθόφυλλό του:

Τα τραγούδια αυτού του δίσκου ηχογραφήθηκαν στην Αθήνα τον Ιούνη του 1980 και κυκλοφόρησαν σαν ανεξάρτητη παραγωγή από τους ίδιους τους ερμηνευτές τους σε διάφορες πόλεις της Αμερικής, όπου και δουλεύουν τα τελευταία χρόνια. Μερικά απ’ αυτά είχαν πρωτοκυκλοφορήσει σε μικρούς δίσκους και ήταν δυσεύρετα εδώ στην Ελλάδα και άλλων οι πρώτες εκτελέσεις δεν ήταν από πλευρά ερμηνείας ικανοποιητικές.

Αυτοί είναι οι δύο βασικοί λόγοι που οδήγησαν τον Άκη Πάνου στο στούντιο. Στάθηκα για άλλη μια φορά τυχερός ζώντας αυτή την τελετουργία που πολλές φορές κρατούσε μέχρι αργά τη νύχτα. Η απόλυτη προσήλωση του δημιουργού στο έργο του και ο σεβασμός των εκτελεστών σ’ αυτό και σ’ αυτόν συνθέτουν την ατμόσφαιρα της ηχοληψίας.

Αναμφισβήτητα έχουμε να κάνουμε με μια ανθολογία λαϊκών τραγουδιών από τα καλύτερα όχι μόνο του συνθέτου αλλά και του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού συνολικά.

Άκης Πάνου: Γιατί, καλέ γειτόνισσα

Γιατί, καλέ γειτόνισσα

Σύνθεση & στίχοι: Άκης Πάνου
Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος & Λάκης Καρνέζης
Κιθάρα: Μάριος Κώστογλου
Ερμηνεία: Στράτος Διονυσίου [πρώτη εκτέλεση από τον ίδιο σε δίσκο 45 στροφών το 1968]
Δίσκος: Ο Στράτος Διονυσίου τραγουδάει Άκη Πάνου (1975)

Βρήκα την πόρτα σου κλειστή
και το κλειδί παρμένο
κοντεύουνε χαράματα
κι απ’ έξω περιμένω

Γιατί, καλέ γειτόνισσα
αφού σου τηλεφώνησα
και είπες πως θ’ αφήσεις το κλειδί
γιατί, σκληρή γειτόνισσα
παιδεύεις την καρδούλα μου
γιατί με βασανίζεις δηλαδή;

Πότε μου λες πως δε με θες
και πότε με γυρεύεις
ας ήξερα πώς σκέπτεσαι
και τι θεό λατρεύεις

Γιατί, καλέ γειτόνισσα
αφού σου τηλεφώνησα
και είπες πως θ’ αφήσεις το κλειδί
γιατί, σκληρή γειτόνισσα
παιδεύεις την καρδούλα μου
γιατί με βασανίζεις δηλαδή;

Θα ρίξω ροδοζάχαρη (Άκης Πάνου)

Θα ρίξω ροδοζάχαρη

Σύνθεση & στίχοι: Άκης Πάνου
Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος & Λάκης Καρνέζης 
Κιθάρα: Μάριος Κώστογλου
Ερμηνεία: Στράτος Διονυσίου & Βούλα Γκίκα [πρώτη εκτέλεση από τους ίδιους σε δίσκο 45 στροφών το 1969]
Δίσκος: Ο Στράτος Διονυσίου τραγουδάει Άκη Πάνου (1975)

Θα ρίξω ροδοζάχαρη
στης άκαρδης την πόρτα
θα ρίξω ροδοζάχαρη
στο πρώτο το σκαλί

Να κλάψει με τον πόνο μου
ν’ ανοίξει όπως πρώτα
να δώσω την καρδούλα μου
να πάρω ένα φιλί

Τα χάδια που μου χάριζε
δεν τα ’χω λησμονήσει
μα κείνη τα λησμόνησε
και μ’ έχει απαρνηθεί

Θα ρίξω ροδοζάχαρη
να βγει και να πατήσει
να νιώσει το μαράζι μου
και να με λυπηθεί

Είμαι από χωριό (Άκης Πάνου)

Είμαι από χωριό

Σύνθεση & στίχοι: Άκης Πάνου
Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος & Θανάσης Πολυκανδριώτης
Κιθάρα: Μάριος Κώστογλου
Σαντούρι: Τάκης Σούκας
Ερμηνεία: Μιχάλης Μενιδιάτης
Δίσκος: Σεισμός (1978)

Τα ’παμε ξεκάθαρα από την πρώτη ώρα
είμαστε για τώρα, όχι για πολύ
βάλε τη ζακέτα σου, κουμπώσου και προχώρα
τούτη η κωμωδία κράτησε πολύ

Τα ’θελες και τα ’θελα, αυτή είναι η αλήθεια
όλες μου οι κουβέντες ντόμπρες και βαριές
με τη φαντασία σου μη φτιάνεις παραμύθια
είμαι μαθημένος στις ανηφοριές

Ήρθα, σ’ τα μπεγλέρισα, σου τα ’ριξα, τα πήρες
ήτανε για τόσο, άλλο δεν μπορώ
έτυχε να είμαι απ’ αυτούς τους χαρακτήρες
τα ’χασα, τα πήρες και αναχωρώ

Είμαι ασυμβίβαστος, ελεύθερος κι αλάνης
το νοικοκυριό μου κεραμιδαριό
τα μπερδεματάκια και τις πλάκες που μου κάνεις
τζάμπα μου τα κάνεις, είμαι από χωριό

Δυο γυναίκες αγαπώ (Άκης Πάνου)

Δυο γυναίκες αγαπώ

Σύνθεση & στίχοι: Άκης Πάνου
Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος & Θανάσης Πολυκανδριώτης
Κιθάρα: Μάριος Κώστογλου
Σαντούρι: Τάκης Σούκας
Ερμηνεία: Μιχάλης Μενιδιάτης & Λίτσα Διαμάντη
Δίσκος: Σεισμός (1978)

Μου ’κανες ζημιά, αχ βρε έρωτα σατράπη
μ’ άναψες φωτιά που με καίει, ποποπό
έχω μια καρδιά που χωράει μια αγάπη
πού να βάλω δυο, δυο γυναίκες π’ αγαπώ

Φίλος μου η μια κι η άλλη ταραχή μου
τρέλα μου η μια και η άλλη ο καημός
ποια να στερηθώ, ποια να βγάλω απ’ τη ζωή μου
τρέλα μου η μια κι η άλλη ο καημός

Τη ζωή μου μη διαβάζεις (Γιάννης Μαρκόπουλος & Μάνος Ελευθερίου)

Γιάννης Μαρκόπουλος, Σεργιάνι στον κόσμο (1979)

Η δεκαετία του ’70 τελείωνε, η δικτατορία ήταν πια παρελθόν, αλλά ένα μεγάλο κομμάτι του κόσμου είχε ακόμη αρκετά παραπονεμένα λόγια και ζούσε το άδικο μέσα από την κούνια του. «Ντελάλης» του στο να εκφράσει τα παράπονά του ήταν ο Γιώργος Νταλάρας, μέσω αυτού του δίσκου που κυκλοφόρησε τον Ιούλιο του 1979. Πρόκειται για ένα από τα σπουδαιότερα έργα του Γιάννη Μαρκόπουλου, το οποίο χωρίζεται σε τρεις ενότητες:

Ο πρώτος σε στίχους του Πάνου Θεοδωρίδη είναι ιστορικού περιεχομένου («Κύκλος της Μακεδονίας»), ο δεύτερος περιλαμβάνει κάποια «σκόρπια» κι «επίκαιρα» τραγούδια («Ενδιάμεσο») και ο τρίτος σε στίχους του Μάνου Ελευθερίου είναι ακριβώς αυτό που λέει και ο τίτλος του: «Παραπονεμένα λόγια». Ο συνθέτης έγραψε το έργο το καλοκαίρι του 1978 και το φθινόπωρο του ίδιου έτους ξεκίνησε να το παρουσιάζει στη μπουάτ «Διαγώνιος» στην Πλάκα με ερμηνευτή τον Γιώργο Νταλάρα, σημειώνοντας τεράστια επιτυχία εκείνη τη σεζόν.

[…]

Όσον αφορά τον «Κύκλο της Μακεδονίας», ακούγοντάς τον νομίζεις ότι βρίσκεσαι στην εποχή που περιγράφει και σε λίγο θα δεις το στρατό του Μεγάλου Αλεξάνδρου να εξορμά! Οι αφηγηματικές παρεμβάσεις του Μαρκόπουλου βοηθούν προς αυτή την κατεύθυνση, ενώ «Η μάνα του Αλέξανδρου» είναι το πιο γνωστό και διαχρονικό τραγούδι τούτης της ενότητας.

Να σημειώσουμε το εξαιρετικό ντεμπούτο της Γιούλης Τσίρου με τον «Μαυρογένη» (πολλά υποσχόμενη τραγουδίστρια χωρίς όμως να φτάσει εκεί που της άξιζε), τη συμμετοχή της Βασιλικής Λαβίνα στον «Σκλάβο» και το ευχάριστο κλείσιμο του δίσκου με το «Όλα μοιάζουν μαγικά», το οποίο περιγράφει ανάγλυφα τα ήθη κι έθιμα εκείνης της περιόδου.

Ιδιαίτερη αναφορά θα πρέπει να γίνει και στην καταπληκτική ενορχήστρωση που έγινε από τον συνθέτη, με μια πολύ καλή ορχήστρα αποτελούμενη από 20 έγχορδα κι εξαίρετους σολίστ που αναφέρονται αλφαβητικά στο εσώφυλλο, το οποίο περιλαμβάνει σημείωμα του Μαρκόπουλου και φωτογραφίες των συντελεστών.

Στην παραγωγή βοήθησε ο Δημήτρης Καλοκύρης και η ηχογράφηση έγινε στα στούντιο της Columbia με ηχολήπτη τον Γιώργο Κωνσταντόπουλο και βοηθούς τους Γιώργο Τζάννες και Γιάννη Παπαϊωάννου. Το εξαιρετικό εξώφυλλο είναι του Δημήτρη Μυταρά.

[Πηγή: vinylmaniac.madblog.gr]

Αξίζει να διαβάσετε όλο αυτό το κριτικό σημείωμα που εκφράζει με άριστο τρόπο και τις δικές μου σκέψεις για το «Σεργιάνι στον κόσμο», ένα από τα ωραιότερα ελληνικά μουσικά έργα του 20ού αιώνα που χαίρεσαι να το ακούς κι ας πέρασαν ήδη κοντά 40 χρόνια από την πρώτη παρουσίασή του.

Όπως ήδη διαβάσατε συμμετέχουν ορισμένοι από τους καλύτερους Έλληνες μουσικούς, δηλαδή οι:

Μπουζούκι (τρίχορδο): Κώστας Παπαδόπουλος
Μπουζούκι (τετράχορδο) & λαούτο: Χρήστος Νικολόπουλος & Μάκης Μαυρόπουλος
Σαντούρι: Αριστείδης Μόσχος
Φλάουτο & κλαρίνο 1: Φίλιππος Τσεμπερούλης
Φλογέρες & κλαρίνο 2: Στέφανος Στεφανόπουλος
Τρομπόνι: Τάσος Κλαβανίδης
Κιθάρα δωδεκάχορδη: Στέλιος Καρύδας
Κιθάρα απλή: Νίκος Σαμπαζιώτης
Κιθάρα & τζουράς: Γιώργος Νταλάρας
Λύρα κρητική: Αλέκος Πολυχρονάκης
Ηλεκτρικό μπάσο: Νύσος Πανταζής
Αρμόνιο & ακορντεόν: Φαίδωνας Λιονουδάκης
Πιάνο: Χάρης Καλέας
Κρουστά & τύμπανα: Γιάννης Ρενιέρης
Κοντραμπάσο: Ανδρέας Ροδουσάκης

Τραγουδούν (με βάση τη σειρά συμμετοχής τους) οι:
Γιώργος Νταλάρας, Γιούλη Τσίρου, Βασιλική Λαβίνα, 20μελής μικτή χορωδία σε προετοιμασία Γιώργου Κακίτση, Γιάννης Μαρκόπουλος, μουσικοί, Χάρρυ Κλυνν

Τους στίχους υπογράφουν ο Θεσσαλονικιός συγγραφέας Πάνος Θεοδωρίδης, ο Μάνος Ελευθερίου και ο Γιάννης Μαρκόπουλος, ο οποίος επίσης έγραψε και αφηγείται τα επεξηγηματικά κείμενα σε ορισμένα τραγούδια.

Ας κάνουμε, λοιπόν, ένα σεργιάνι στον κόσμο και καλή μας ακρόαση!

Γ’ ενότητα: Παραπονεμένα λόγια
Τη ζωή μου μη διαβάζεις

Σύνθεση, ενορχήστρωση, διεύθυνση ορχήστρας & διδασκαλία ερμηνευτών: Γιάννης Μαρκόπουλος
Στίχοι: Μάνος Ελευθερίου
Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος
Ερμηνεία: Γιώργος Νταλάρας & 20μελής μικτή χορωδία σε προετοιμασία Γιώργου Κακίτση

Τη ζωή μου μη διαβάζεις
μην κοιτάς τα γράμματα
τα ’χουν κάψει τα ’χουν λιώσει
στεναγμοί και κλάματα.

Χίλιους τόπους και γεφύρια
πέρασα για να σε βρω
σα να γέμιζα ποτήρια
και χανόταν το νερό.

Βγήκες για να σεργιανίσεις
τη ζωή νωρίς, νωρίς
μα ήταν τύχη να μ’ αφήσεις
μεσονύχτι ώρα τρεις.

Βγήκε ο ήλιος (Γιάννης Μαρκόπουλος & Κώστας Βίρβος)

Γιάννης Μαρκόπουλος & Κώστας Βίρβος, Θεσσαλικός κύκλος (1974)

Πρόκειται για τον πλέον «πολύχρωμο» δίσκο του Γιάννη Μαρκόπουλου, ένα πανηγύρι γεμάτο ελληνικούς ρυθμούς, παιγνιώδη διάθεση, αιχμηρά τραγούδια, ολοζώντανες εικόνες από μια επαρχία που δεν είχε ακόμη «πλουτίσει» -των αρχών του 20ού αιώνα, μέσα από το μεγάλο χάρισμα του Κώστα Βίρβου να κάνει υψηλή τέχνη με τα πιο καθαρά υλικά μιας λαϊκότητας ζωντανής και πλούσιας.

Ο Μαρκόπουλος, σε μια σπάνια στιγμή «απελευθέρωσης» από μουσικές και εκφραστικές συμβάσεις, γράφει μια σειρά τραγουδιών πολλαπλών χρήσεων: με αυτά τραγουδάς, γελάς, μελαγχολείς, νανουρίζεις, ξεδίνεις, σκέφτεσαι. Ο «Θεσσαλικός κύκλος» κυκλοφόρησε σε διπλό βινύλιο, με ερμηνευτές ορισμένους από τους βασικούς συνεργάτες του συνθέτη – συν τον Παύλο Σιδηρόπουλο, ο οποίος δίπλα στον συνθέτη διέγραψε ως ερμηνευτής μια παράλληλη πορεία με εκείνη που τον έκανε ευρέως γνωστό.

Ο «Αρκουδιάρης», ο «Δάσκαλος», το «Παζάρι» είναι ορισμένα από τα τραγούδια που ακούστηκαν αρκετά στον καιρό τους και συνεχίζουν μέχρι σήμερα να ακούγονται. Στον πρόλογο του δίσκου ακούγεται η φωνή του Βασίλη Τσιτσάνη, που εύχεται καλή επιτυχία στον Γιάννη Μαρκόπουλο και τον Κώστα Βίρβο.

Ο συνθέτης στην πρώτη έκδοση του έργου, το 1974 σε LP, γράφει: «Στον “Θεσσαλικό κύκλο”, τη μουσική παράσταση, υπάρχουν δύο δυνάμεις. Ο τσιφλικάς και ο κολίγος. Οι εξαθλιωμένοι αγρότες των αρχών του αιώνα στη Θεσσαλία δεν έκαναν μια επανάσταση σαν αυτή του ’21. “Πέρασαν” όμως αρχές ελευθερίας και ισότητας εκβιάζοντας πάνω στο πιο αναγκαίο της ζωής: το ψωμί. Θα μπορούσατε να ακούσετε τον “Θεσσαλικό” σαν μικρά παιδιά, αφού ο τσιφλικάς και ο κολίγος είναι οι παππούδες μας…» Ο. Ι.
[Πηγή: εφημερίδα Καθημερινή]

Το άρθρο της εφημερίδας και ο συνθέτης τα λένε όλα. Αναμφίβολα με το έργο αυτό ξαναζούμε μερικές από τις ωραιότερες στιγμές του Γιάννη Μαρκόπουλου μα και όλης της ελληνικής δισκογραφίας ως σήμερα.

Ο Μαρκόπουλος συνθέτει, ενορχηστρώνει, διευθύνει μια λαμπρή ορχήστρα που αποτελείται από την αφρόκρεμα των Ελλήνων μουσικών και τραγουδιστών, και ταυτόχρονα σκηνοθετεί μια λαϊκή θεατρική παράσταση με κέφι, με ζωντάνια, με χιούμορ, πάνω στα εξαίρετα κείμενα του Κώστα Βίρβου που καυτηριάζει όλα τα κακώς κείμενα της εποχής του Κιλελέρ, τα οποία φευ ουδέποτε διορθώθηκαν σε βάθος.

Μην αφήσουμε να μας ξεγελάσει ο «σαματάς» που σκοπίμως κάνουν οι μουσικοί και οι τραγουδιστές σε πολλά από τα τραγούδια. Ο Μαρκόπουλος ξέρει ακριβώς τι μουσικό αποτέλεσμα θέλει να «εισπράξει» ο ακροατής ανά πάσα στιγμή, οι μουσικοί παίζουν με συνεχή μικρά και μεγαλύτερα σόλο όλων των οργάνων που κατά στιγμές σου κόβουν την ανάσα λόγω της αρτιότητας της εκτέλεσης ενίοτε ανορθόδοξων ή, καλύτερα, ασυνήθιστων μουσικών θεμάτων και οι τραγουδιστές βγάζουν τον καλύτερό τους εαυτό.

Παίζουν, λοιπόν, οι εξής σημαντικότατοι σολίστες μας:

Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος, Θανάσης Πολυκανδριώτης & Λάκης Χαλκιάς
Βιολί: Παντελής Δεσποτίδης
Σαντούρι: Αριστείδης Μόσχος
Κιθάρα κλασική: Βασίλης Τενίδης
Κιθάρα απλή: Νίκος Σαμπαζιώτης
Κιθάρα δωδεκάχορδη & μπαγλαμάς: Τώνης Άγας
Κοντραμπάσο: Ανδρέας Ροδουσάκης & Νίκος Κεχαγιάς
Κρουστά: Σπύρος Λιβιεράτος & Γιώργος Λαβράνος
Τρομπέτες: Κώστας Καριώτης
Τούμπα: Γιάννης Ζουγανέλης
Κλαρίνο: Γιάννης Κούφαλης
Κλαρίνο λαϊκό: Τάσος Χαλκιάς
Τρομπόνι: Τάσος Κλαβανίδης
Όρθιο πιάνο: Χρήστος Χαλκιάς
Κρητική λύρα: Χαράλαμπος Γαργανουράκης

Ερμηνεύουν οι εξής σημαντικοί τραγουδιστές μας:

Βίκη Μοσχολιού, Λιζέτα Νικολάου, Χαράλαμπος Γαργανουράκης, Παύλος Σιδηρόπουλος, Λάκης Χαλκιάς

Σε ορισμένα τραγούδια τραγουδά και ο Γιάννης Μαρκόπουλος και σε ένα ο Αριστείδης Μόσχος.

Αφιερώνω την παρουσίαση του δίσκου στη μνήμη του Παύλου Σιδηρόπουλου που έφυγε σαν σήμερα, στα 42 του, πριν από 21 χρόνια. Έκπληξη ήταν η συμμετοχή του σ’ αυτόν τον δίσκο. Ένας ροκάς τραγούδησε μέχρι και παραδοσιακά τραγούδια. Αλλά μήπως κι ο δίσκος ολόκληρος δεν ήταν μια πρώτου μεγέθους έκπληξη για την ελληνική δισκογραφία;

Πάμε, λοιπόν, ν’ ακούσουμε «το πιο πολύχρωμο έργο του Γιάννη Μαρκόπουλου» «σαν μικρά παιδιά, αφού ο τσιφλικάς και ο κολίγος είναι οι παππούδες μας…» Καλή μας ακρόαση!

Γιάννης Μαρκόπουλος & Κώστας Βίρβος, Βγήκε ο ήλιος

Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος
Ερμηνεία: Λιζέτα Νικολάου

Βγήκε ο ήλιος
παίζουν τα παιδιά
πράσινος κάμπος
πράσινα κλαδιά

Ενωμένοι όλοι
σ’ ένα περιβόλι
παίζουμε γελάμε
κι άρχισε ο χορός

Βγήκε ο ήλιος
καίει τις καρδιές
και οι μανάδες
δίνουνε ευχές

Ενωμένοι όλοι
σ’ ένα περιβόλι
παίζουμε γελάμε
κι άρχισε ο χορός

Βγήκε ο ήλιος
πίσω απ’ τα βουνά
τον αγκαλιάζουν
βράχια θεϊκά

Ενωμένοι όλοι
σ’ ένα περιβόλι
παίζουμε γελάμε
κι άρχισε ο χορός

Βγήκε ο ήλιος…

Ο Σταύρος ο σταχτοφωτιάς (Γιάννης Μαρκόπουλος & Κώστας Βίρβος)

Γιάννης Μαρκόπουλος & Κώστας Βίρβος, Θεσσαλικός κύκλος (1974)

Πρόκειται για τον πλέον «πολύχρωμο» δίσκο του Γιάννη Μαρκόπουλου, ένα πανηγύρι γεμάτο ελληνικούς ρυθμούς, παιγνιώδη διάθεση, αιχμηρά τραγούδια, ολοζώντανες εικόνες από μια επαρχία που δεν είχε ακόμη «πλουτίσει» -των αρχών του 20ού αιώνα, μέσα από το μεγάλο χάρισμα του Κώστα Βίρβου να κάνει υψηλή τέχνη με τα πιο καθαρά υλικά μιας λαϊκότητας ζωντανής και πλούσιας.

Ο Μαρκόπουλος, σε μια σπάνια στιγμή «απελευθέρωσης» από μουσικές και εκφραστικές συμβάσεις, γράφει μια σειρά τραγουδιών πολλαπλών χρήσεων: με αυτά τραγουδάς, γελάς, μελαγχολείς, νανουρίζεις, ξεδίνεις, σκέφτεσαι. Ο «Θεσσαλικός κύκλος» κυκλοφόρησε σε διπλό βινύλιο, με ερμηνευτές ορισμένους από τους βασικούς συνεργάτες του συνθέτη – συν τον Παύλο Σιδηρόπουλο, ο οποίος δίπλα στον συνθέτη διέγραψε ως ερμηνευτής μια παράλληλη πορεία με εκείνη που τον έκανε ευρέως γνωστό.

Ο «Αρκουδιάρης», ο «Δάσκαλος», το «Παζάρι» είναι ορισμένα από τα τραγούδια που ακούστηκαν αρκετά στον καιρό τους και συνεχίζουν μέχρι σήμερα να ακούγονται. Στον πρόλογο του δίσκου ακούγεται η φωνή του Βασίλη Τσιτσάνη, που εύχεται καλή επιτυχία στον Γιάννη Μαρκόπουλο και τον Κώστα Βίρβο.

Ο συνθέτης στην πρώτη έκδοση του έργου, το 1974 σε LP, γράφει: «Στον “Θεσσαλικό κύκλο”, τη μουσική παράσταση, υπάρχουν δύο δυνάμεις. Ο τσιφλικάς και ο κολίγος. Οι εξαθλιωμένοι αγρότες των αρχών του αιώνα στη Θεσσαλία δεν έκαναν μια επανάσταση σαν αυτή του ’21. “Πέρασαν” όμως αρχές ελευθερίας και ισότητας εκβιάζοντας πάνω στο πιο αναγκαίο της ζωής: το ψωμί. Θα μπορούσατε να ακούσετε τον “Θεσσαλικό” σαν μικρά παιδιά, αφού ο τσιφλικάς και ο κολίγος είναι οι παππούδες μας…» Ο. Ι.
[Πηγή: εφημερίδα Καθημερινή]

Το άρθρο της εφημερίδας και ο συνθέτης τα λένε όλα. Αναμφίβολα με το έργο αυτό ξαναζούμε μερικές από τις ωραιότερες στιγμές του Γιάννη Μαρκόπουλου μα και όλης της ελληνικής δισκογραφίας ως σήμερα.

Ο Μαρκόπουλος συνθέτει, ενορχηστρώνει, διευθύνει μια λαμπρή ορχήστρα που αποτελείται από την αφρόκρεμα των Ελλήνων μουσικών και τραγουδιστών, και ταυτόχρονα σκηνοθετεί μια λαϊκή θεατρική παράσταση με κέφι, με ζωντάνια, με χιούμορ, πάνω στα εξαίρετα κείμενα του Κώστα Βίρβου που καυτηριάζει όλα τα κακώς κείμενα της εποχής του Κιλελέρ, τα οποία φευ ουδέποτε διορθώθηκαν σε βάθος.

Μην αφήσουμε να μας ξεγελάσει ο «σαματάς» που σκοπίμως κάνουν οι μουσικοί και οι τραγουδιστές σε πολλά από τα τραγούδια. Ο Μαρκόπουλος ξέρει ακριβώς τι μουσικό αποτέλεσμα θέλει να «εισπράξει» ο ακροατής ανά πάσα στιγμή, οι μουσικοί παίζουν με συνεχή μικρά και μεγαλύτερα σόλο όλων των οργάνων που κατά στιγμές σου κόβουν την ανάσα λόγω της αρτιότητας της εκτέλεσης ενίοτε ανορθόδοξων ή, καλύτερα, ασυνήθιστων μουσικών θεμάτων και οι τραγουδιστές βγάζουν τον καλύτερό τους εαυτό.

Παίζουν, λοιπόν, οι εξής σημαντικότατοι σολίστες μας:

Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος, Θανάσης Πολυκανδριώτης & Λάκης Χαλκιάς
Βιολί: Παντελής Δεσποτίδης
Σαντούρι: Αριστείδης Μόσχος
Κιθάρα κλασική: Βασίλης Τενίδης
Κιθάρα απλή: Νίκος Σαμπαζιώτης
Κιθάρα δωδεκάχορδη & μπαγλαμάς: Τώνης Άγας
Κοντραμπάσο: Ανδρέας Ροδουσάκης & Νίκος Κεχαγιάς
Κρουστά: Σπύρος Λιβιεράτος & Γιώργος Λαβράνος
Τρομπέτες: Κώστας Καριώτης
Τούμπα: Γιάννης Ζουγανέλης
Κλαρίνο: Γιάννης Κούφαλης
Κλαρίνο λαϊκό: Τάσος Χαλκιάς
Τρομπόνι: Τάσος Κλαβανίδης
Όρθιο πιάνο: Χρήστος Χαλκιάς
Κρητική λύρα: Χαράλαμπος Γαργανουράκης

Ερμηνεύουν οι εξής σημαντικοί τραγουδιστές μας:

Βίκη Μοσχολιού, Λιζέτα Νικολάου, Χαράλαμπος Γαργανουράκης, Παύλος Σιδηρόπουλος, Λάκης Χαλκιάς

Σε ορισμένα τραγούδια τραγουδά και ο Γιάννης Μαρκόπουλος και σε ένα ο Αριστείδης Μόσχος.

Αφιερώνω την παρουσίαση του δίσκου στη μνήμη του Παύλου Σιδηρόπουλου που έφυγε σαν σήμερα, στα 42 του, πριν από 21 χρόνια. Έκπληξη ήταν η συμμετοχή του σ’ αυτόν τον δίσκο. Ένας ροκάς τραγούδησε μέχρι και παραδοσιακά τραγούδια. Αλλά μήπως κι ο δίσκος ολόκληρος δεν ήταν μια πρώτου μεγέθους έκπληξη για την ελληνική δισκογραφία;

Πάμε, λοιπόν, ν’ ακούσουμε «το πιο πολύχρωμο έργο του Γιάννη Μαρκόπουλου» «σαν μικρά παιδιά, αφού ο τσιφλικάς και ο κολίγος είναι οι παππούδες μας…» Καλή μας ακρόαση!

Γιάννης Μαρκόπουλος & Κώστας Βίρβος, Ο Σταύρος ο σταχτοφωτιάς

Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος
Ερμηνεία: Λάκης Χαλκιάς

Το Σταύρο το σταχτοφωτιά
τον λέγαν στο χωριό αφτιά
γιατί τ’ αφτί του ό,τι αρπούσε
στον τσιφλικά του το μαρτυρούσε

Μα κάποιο βράδυ τον αφτιά
ο τσιφλικάς στη ρεματιά
του έκοψε τη γλώσσα
μην τον προδώσει και αυτόν
για λίγα γρόσια

Το Σταύρο το σταχτοφωτιά
τον δείχνουν σ’ όλα τα παιδιά
για να τον βλέπουν πώς καταντάνε
όσοι τ’ αδέρφια τα μαρτυράνε

Γιώργος Θέμελης, Αγαπώ την ώρα

Μάνος Χατζιδάκις & Νίκος Γκάτσος, Άσπρο περιστέρι
(τραγούδι: Δήμητρα Γαλάνη / δίσκος: Της γης το χρυσάφι (1971))

[Ενότητα Στα ίχνη των πουλιών]

Αγαπώ την ώρα

Αγαπώ την ώρα που έρχεσαι
Σαν ανοιχτή γαλάζια ημέρα
Μ’ ένα στόμα σαν κρίνο

Τα δάκρυα ανοίγουν στο πρόσωπο
Όπως ένα ποτάμι
Τ’ απέραντα μάτια

Τα χέρια σου ταξιδεύουν
Σα λευκά περιστέρια

Δώσ’ μου τη δύναμη να κοιτάζω τον ήλιο
Να βλέπω το πρόσωπό σου

Άστρα στολίζουν το μέτωπο
Βυθισμένο στο κύμα της εικόνας σου
Μακρινό καθρεφτισμένο πρωινό

Είναι ένα αίνιγμα
Ένα
Μυστικό

Από τη συλλογή Άνθρωποι και πουλιά (1947) του Γιώργου Θέμελη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Γιώργος Θέμελης

Εσείς του κόσμου τα παιδιά (Γιάννης Μαρκόπουλος & Γιώργος Χρονάς)

Γιάννης Μαρκόπουλος & Γιώργος Χρονάς, Εσείς του κόσμου τα παιδιά

Στίχοι: Γιώργος Χρονάς & Γιάννης Μαρκόπουλος
Σύνθεση, ενορχήστρωση & διεύθυνση ορχήστρας: Γιάννης Μαρκόπουλος
Σόλο μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος
Πιάνο: Χάρης Καλέας
Σαντούρι: Αριστείδης Μόσχος
Βιολί: Παντελής Δεσποτίδης
Μπάσο: Άγγελος Μπότσης
Κιθάρα: Μάριος Κώστογλου & Τάκης Μαγκαφάς
Κανονάκι: Χρήστος Χαλκιάς
Κρουστά: Μέμος Κυριαζής & Τάκης Μαρινάκης
Σαρόουντ: Keneth Wells
Ερμηνεία: Λάκης Χαλκιάς
Έργο: Εργάτες (1976)

Μικρό παιδί απέθανε
κατέβηκε στον Άδη
η μάνα του η εργάτισσα
επνίγηκε στο δάκρυ

Την ώρα που κατέβαινε
βλέπει άλλα δυο παιδάκια
που για το κρύο φόραγαν
κάτι φαρδιά σακάκια

Το ένα ήτανε ξανθό
και τ’ άλλο μαύρο χρώμα
κι όλα μαζί καθίσανε
στ’ αραχνιασμένο χώμα

Εσείς εδώ τι κάνετε
η μέρα πώς περνάει
αν θέλουμε να παίξουμε
πώς θα φανεί του Άδη;

Απάνω η μάνα του βογκά
χτυπιέται με μανία
η μάνα του η εργάτισσα
βρίζει την κοινωνία

Εσείς του κόσμου τα παιδιά
του κόσμου τα φτωχάκια
περνάτε μόνο πλούσια
στου Άδη τα σοκάκια;