Αλέξης Τραϊανός, Δεν έχω ήλιο να σε κρατήσω

Δεν έχω ήλιο να σε κρατήσω

[Ενότητα Υδρία]

Δεν έχω ήλιο να σε κρατήσω
Φόρεμα να σε ντύσω

Μένει μόνο ο ύπνος μου να σε δέχεται
Στις μυστικές του κρύπτες
Στις ανεκπλήρωτες διαθέσεις του
Να σε μαζεύει λίγο λίγο
Σταγόνα σταγόνα μέσα στις φούχτες μου
Τόσο θρυμματισμένα τόσο επώδυνα,
Σαν ένα καθρέπτη ραγίζοντας στο πρόσωπό μου

Έτσι ράγισες έτσι νυχτώνεις
Σβήνοντας ένα ένα όλα τα φώτα
Να γίνει η μεγάλη σιωπή
Να γίνει η μεγάλη στέρηση
Τίμημα της πολλής αγάπης
Τίμημα της πολλής στοργής

Από τη συλλογή Μικρές μέρες (1973) του Αλέξη Τραϊανού

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλέξης Τραϊανός

Αλέξης Τραϊανός, Θα σε περιμένω

Θα σε περιμένω

[Ενότητα Υδρία]

Θα σε περιμένω πίσω απ’ την κλειστή πόρτα της νύχτας
Το φθινόπωρο προχώρησε έσμιξε με το πρόσωπό σου
Είναι η εποχή που γνωρίζεις τα δέντρα τα πουλιά
Μέσα στο πληγωμένο φως στο ψυχορράγημά τους

Είναι η εποχή των καθηλωμένων χεριών
Η μοναχιασμένη φωνή βρήκε το μίσχο της
Μια ανάσα σύρθηκε διπλή μες απ’ τα πράγματα
Έπειτα ένας πνιγμένος ήχος
Ανακατωμένος με τα στερνά φύλλα

Το σκοτάδι στα μάτια σου κρυμμένα στο βράδυ
Που έψαχνα κι έχανα
Τα μεγάλα έκπληκτα μάτια σου
Ανοίγοντας στο φθινόπωρο
Αφημένα σε μιαν άκρη του χρόνου
Κάνοντάς με να ψάχνω
Να ζήσω μέσα σου όλο το χρόνο
Περνώντας ζώντας να ντυθώ την παρουσία σου
Να κρατήσω μέσα σου την ανθρώπινη ηλικία σου
Που την άφηνες κι έφευγες
Τόσες εικόνες που γυρεύουν ανάσταση
Να φορέσω μια παρέλαση ημερών ύστερ’ απ’ τη βροχή
Ένα δίχτυ από ήλιο σε μαύρα μαλλιά
Να κινηθώ στα βήματά σου
Που δοκιμάζαν τη μέρα και βιάζαν τη νύχτα
Ανοίγοντας τη σιωπή
Κι έπειτα πάλι στη σιωπή να τα ρίξω
Σα μια χαμένη μουσική φως που φεύγει

Από τη συλλογή Μικρές μέρες (1973) του Αλέξη Τραϊανού

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλέξης Τραϊανός

Αλέξης Τραϊανός, Αφίσα

Αφίσα

[Ενότητα Μικρές μέρες]

Μα επί τέλους τι είμαι
Εγώ που έψαυσα ένα χάρτινο πρόσωπο
Στημένο στην αμφιβολία των δρόμων
Στα σταυροδρόμια της σιωπής
Πάνω σε τόσες αφίσες το κοίταξα
Ν’ αλλάζει χρώματα ν’ αλλάζει στάσεις
Να του σχεδιάζουν ματογυάλια
Να του προσθέτουν υπογένεια
Ερυθρά και γλαυκά μάτια
Σκισμένες παρειές και μέτωπα

Αύριο ένα καινούριο πρόσωπο
Στο πρόσωπό μου θα επικολληθεί
Στιλπνό κι ακέραιο μες στη νύχτα
Για να ξυπνήσει και ν’ αντιληφθεί
Πως πάλι έβρεξε πως πάλι πέρασε
Το νύχι το μαχαίρι

Σκισμένες παρειές
Σκισμένα μέτωπα

Από τη συλλογή Μικρές μέρες (1973) του Αλέξη Τραϊανού

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλέξης Τραϊανός

Αλέξης Τραϊανός, Βαθύ τραγούδι

Βαθύ τραγούδι

[Ενότητα Υδρία]

Χλώμιανε χλώμιανε η γαρδένια
Και τα χαμόγελα μαρμάρωσαν στους δρόμους
Όπως μέσα στην απουσία μαρμαρώνει
Το πρόσωπό σου αγαπημένη
Για να υπάρχεις και να μην υπάρχεις
Για να πεθαίνεις και να μην πεθαίνεις
Πώς όμως να πεθάνεις μπορείς
Πώς μίλησέ μου
Αφού υπάρχει ένας ουρανός που σε κοίταξε
Ένα πέτρινο σκαλοπάτι που πάτησες
Αφού υπάρχω ακόμα κι εγώ
Σακάτης και οδοιπόρος μες στη νύχτα
Για να σε ζω να σε προσέχω
Την πάχνη να μαζεύω από τα μάτια σου
Και να την κάνω τραγούδι

Από τη συλλογή Μικρές μέρες (1973) του Αλέξη Τραϊανού

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλέξης Τραϊανός

Αλέξης Τραϊανός, Μια ζωή γέμισα

Μια ζωή γέμισα

[Ενότητα Μικρές μέρες]

Μια ζωή γέμισα μια ζωή γεμάτη ινδάλματα
Βιαστικό πέρασμα της ορφανής μουσικής
Ανάμεσα στα πιο λευκά οστά
Εκεί που πάγωναν τα κρύσταλλα
Κι αρχίζανε τα μάτια να θυμούνται
Τυχαία πρόσωπα ολότελα τυχαία
Εκεί που κλείστηκαν οι πεθαμένοι
Βαλμένοι σε μια πέτρα σε μια κίνηση
Αποκοιμίζοντας τον έρωτα σε άλλα γόνατα
Σάρκα στυφή κομμένη από σώματα που έγερναν
Σε χρώματα ηλιακά μέρες και δρόμους
ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΡΟΣΤΑΝ
Χρώματα μέρες δρόμοι που έζησα

Κλείνουν οι δρόμοι ένας ένας
Κλείνουνε πίσω
Πίσω απ’ τα σκουριασμένα πόδια μας
Με τα χλωμά παράθυρα με τα φτωχά ινδάλματα
Λόγχη του χρόνου ικρίωμα του καιρού
Κλείνουν τα πρόσωπα τα μάτια μέσα μου
Βαραίνω

Πώς χώρεσαν
Πώς χώρεσαν όλα μέσα μου μ’ αγάπη

Από τη συλλογή Μικρές μέρες (1973) του Αλέξη Τραϊανού

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλέξης Τραϊανός

Αλέξης Τραϊανός, Η αφαίρεση

Η αφαίρεση

[Ενότητα Μικρές μέρες]

Πώς μπορεί να υπάρξει αφαίρεση, αν
δεν προϋπάρξει άθροισμα ζωής;

Ζωή Καρέλλη

Νεκρώσιμη πολιτεία παροπλισμένα σπίτια
Με ράχες παραθύρων κλειστές σ’ έν’ άγουρο φεγγάρι
Τσαλακωμένα όνειρα σ’ εφημερίδες
Αρχαϊκή σιγή που επιστρέφει
Από πλανόδιους καθρέφτες στιλπνές προθήκες
Γκριζάροντας μιαν υποψία πικρίας
Μια δειλινή απόγνωση σε δρόμους που κράτησαν
Τα έκτυπα των βημάτων σου

Ημέρες ξοδεμένες σ’ αλλόκοτους μορφασμούς
Με βήμα σταθερά σημειωτόν
Έμπροσθεν του αναμενόμενου
Εκείνος σίγουρα με τα παλαβά του μάτια
Το τελετουργικό του στερεότυπο ύφος
Στην εκδοχή του ανύπαρκτου
Τότε που ένα κοράκι πέταξε
Διχοτομώντας τον ουρανό

Έκτοτε σ’ ένα σάκο μαζεύει
Τα ίχνη των μικρών του πελμάτων
Τα ίχνη των μεγάλων πελμάτων
Προσφορά στο νεκρό του

Από τη συλλογή Μικρές μέρες (1973) του Αλέξη Τραϊανού

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλέξης Τραϊανός

Αλέξης Τραϊανός, Επισκέψεις

Επισκέψεις

[Ενότητα Θανάτοψις]

Αυτές οι ξεθωριασμένες ομολογίες του χτες
Επισκέπτες που κλωθογύριζαν ολημερίς
Για νά ’βρουν ένα σπίτι που ’μεινε κλειδωμένο

Υαλοπίνακες αφημένοι στη θαμπή πρόσθεση των ετών
Φωτογραφίες που άρχισαν να πληθαίνουν
Μέσα στα μαύρα περιγράμματά τους

Τι θέλουν

Αυτοί οι απρόσκλητοι επισκέπτες φύγανε
Διωγμένοι

Σαθρές καρέκλες φιλοξενούν την υπομονή τους
Μετρημένη σε βάρος

Πού να τους βάλω όλους να καθίσουν
Τις σαθρές καρέκλες πώς να δικαιολογήσω

Από τη συλλογή Μικρές μέρες (1973) του Αλέξη Τραϊανού

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλέξης Τραϊανός

Αλέξης Τραϊανός, Παλιά χιονισμένα πράγματα

Παλιά χιονισμένα πράγματα

Το καθετί μου έξω από μένα πηγαίνει
Προς την επιστραμμένη σκιά του πλησιάζοντας
Τρίβοντας μέρες δίχως ήχο
Τρίβοντας κουρέλια από ουρανό
Τα τελευταία μονοπάτια του καπνού

Ως πού θα σε πάει ο καπνός
Ως πού θα σε πάει μάταιο φως μου
Χυμένο στο καθετί έξω από μένα

Στο πρόσωπό μου ρέει μόνο η νύχτα
Εδώ και καιρό πολύ δε θυμάμαι
Έχει εγκατασταθεί μαζεύοντας όλη μου τη ζωή
Σ’ ανάμνηση ζωής
Όλα μου τα πράγματα
Μιαν ανάμνηση πραγμάτων κάνοντας

Πόσο εξαντλημένος είναι ο χώρος
Πόσο είμαι εξαντλημένος ανάμεσα σε τόσα είδωλα
Παλιά χιονισμένα πράγματα

Έχει χιονίσει ο θάνατος έχει γεράσει
Πριν να γεράσει η ζωή
Πριν πριν ακόμα τις μέρες της μετρήσει
Σε μια κλειστή σελήνη
Πριν πριν ακόμα τα μάτια της ανοίξουν ανυπεράσπιστα
Μέσα στην πιο έκπαγλη άνοιξη
Πριν να γεράσει δε θα ζήσει
Κιόλας ο θάνατος έχει γεράσει μέσα της
Που απ’ τη λιγότερη νύχτα στην περισσότερη τη φέρνει
Πιο γυμνή

Από τη συλλογή Μικρές μέρες (1973) του Αλέξη Τραϊανού

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλέξης Τραϊανός

Αλέξης Τραϊανός, Ατμόσφαιρα

Ατμόσφαιρα

[Ενότητα Υδρία]

Η απουσία σου μικραίνει τον ουρανό

Έρχεται φεύγει
Πατά στα νύχια
Ξεκλειδώνει τις πόρτες
Στο ψύχος των μοναχικών χεριών

Τι άσχημα είναι σ’ αυτή την πολική τοποθεσία
Τι άσχημα κλεισμένος μες στο αρκτικό μου σπίτι

Από τη συλλογή Μικρές μέρες (1973) του Αλέξη Τραϊανού

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλέξης Τραϊανός

Αλέξης Τραϊανός, Ο μορφασμός του νερού

Ο μορφασμός του νερού

[Ενότητα Υδρία]

Χιόνιζε απέραντα στους δρόμους
Χιόνιζε σε μένα
Καπνούς του Νοέμβρη
Καπνούς ξεχασμένων ωρών
Μ’ ένα σκούντημα της φωνής σου
Ανάβοντας τους χαμηλούς πυράκανθους
Την τελευταία φωτιά
Πριν απ’ το μορφασμό του νερού

Από τη συλλογή Μικρές μέρες (1973) του Αλέξη Τραϊανού

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλέξης Τραϊανός

Αλέξης Τραϊανός, Ιωάννης

Ιωάννης

[Ενότητα Μικρές μέρες]

Εδώ υπήρχες με παρουσία
Κρεμάστρας καρέκλας
Μιας γυναίκας που τα μάτια της άδειαζαν
Σαν έρημη γειτονιά την Κυριακή
Τα μάτια της ακουμπούσαν στα μάτια σου
Στο πουλόβερ στους τοίχους
Κι ακόμη στους τοίχους έπεφτε
Η φωνή ανθρώπων που μίλησαν κάποτε
Αλλά κι ακόμα μιλούν
Όπως μέσα στο δίσκο το κεφάλι σου
Σ’ αυτό τ’ ασήμαντο παλάτι, Ιωάννη

Από τη συλλογή Μικρές μέρες (1973) του Αλέξη Τραϊανού

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλέξης Τραϊανός

Αλέξης Τραϊανός, Χάι-Κάι για μιαν απογραφή αγρύπνιας

Χάι-Κάι
για μιαν απογραφή αγρύπνιας

[Ενότητα Υδρία]

Βαριά αυλαία
Σε νύχτας παραθύρι
Πέφτ’ η κουρτίνα

Χορός ονείρων
Στ’ ανοιγμένο βλέφαρο
Κι ο φόρος δάκρυ

Πρωινή σιγή
Πριν τ’ αλέκτορα τις τρεις
Λαλιές βυθίσου

Από τη συλλογή Μικρές μέρες (1973) του Αλέξη Τραϊανού

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλέξης Τραϊανός

Αλέξης Τραϊανός, Δεν έμεινε κανείς

Δεν έμεινε κανείς

[Ενότητα Θανάτοψις]

Θα τη θυμάμαι αυτή την πολιτεία
Με τα τελειωμένα πρόσωπα στη σειρά
Εκεί που και το δικό σου πρόσωπο τέλειωνε
Ανάμεσα σε παραλλαγές σπιτιών σύνολα λουλουδιών
Καθώς χτυπούσε δυο κίτρινα φτερά το καλοκαίρι
πάνω απ’ τη βρεμένη εξουσία άλλων χρωμάτων
Το φθινόπωρο ύστερα από κάθε καλοκαίρι
Νεκρά έντομα και συλημένες ήσυχες ακρογιαλιές
Σκύβοντας κι ακούγοντας μόνον την καρδιά τους
Δίχως κανέναν
Δεν έμεινε κανείς μέσα στην πέτρινη καρδιά
Αυτής της αδέσποτης πολιτείας που τόσο περπάτησα
Τις αναμνήσεις της τα άσπρα άδεια της σπίτια
Με τις παλιές κάμαρες γυρισμένες κατά το νοτιά
Μέσα στον πυρετό που ολοένα ανεβαίνει
Γυμνώνοντας τα πουλιά
Στην πιο έντονη μουσική των χρωμάτων
Χέρια άδεια σα λυμένα μαλλιά
Δικά σου
Ορθωμένα σαν προαιώνια θλίψη μες στο άφεγγο ψύχος
Που περιμένουν το τίποτα
Την αυγή ή τη νύχτα τόσα χρόνια

Από τη συλλογή Μικρές μέρες (1973) του Αλέξη Τραϊανού

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλέξης Τραϊανός

Αλέξης Τραϊανός, Μετέωρο σπίτι

Μετέωρο σπίτι

[Ενότητα Θανάτοψις]

Μένω πάντα στο ίδιο σπίτι εδώ και χρόνια
Εδώ και χρόνια ανεβαίνοντας την παλιά στριφτή σκάλα
Αφήνω τις μέρες μου πίσω μου πίσω απ’ τα βήματα
Στην παλιά στριφτή σκάλα που ανεβαίνει μαζί μου
Στο σπίτι στο ίδιο σπίτι με τ’ αρρωστημένα χρώματα
Μ’ όσους ξεχάστηκαν σε μια καρέκλα και δεν φύγανε
Γιατί ’ταν πολύ αργά για να φύγουν πια
Γιατί βολεύτηκαν έτσι κι αλλιώς μες στην παραδοχή
Να περιφέρονται σαν κάτι που δεν πρόκειται να πεθάνει
Σαν το φεγγάρι που κρεμιέται στο παράθυρο
Βουλιάζοντας μέσα στο χρώμα του
Τη νύχτα το σπίτι τη σιωπή
Αυτά που θέλησα και δεν τα βρήκα
Αυτά που θέλησα και δεν θα έρθουν
Σ’ αυτό το χρώμα του χαμού το φεγγαρίσιο
Περισσεμένο σα σπατάλη απ’ το θάνατο
Σα μνήμη που ίσως και ποτέ να μην υπήρξε
Αφού μπορώ και το ανύπαρχτο ακόμα να θυμάμαι
Στο ίδιο σπίτι που ανεβαίνει και ψηλότερα
Καθώς περνούν τα χρόνια
Στο ίδιο σπίτι χρόνια τώρα

Από τη συλλογή Μικρές μέρες (1973) του Αλέξη Τραϊανού

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλέξης Τραϊανός

Αλέξης Τραϊανός, Κάποιος έφυγε

Κάποιος έφυγε

[Ενότητα Θανάτοψις]

Κάποιος έφυγε από μέσα μας
Ξεκλείδωσε κάποτε τους αρμούς μας
Φόρεσε τα πιο ωραία μας ρούχα
Και κάνοντας μια ραγισματιά αιφνίδια
Πετάχτηκε
Όπως απ’ το νεκρό πετιέται η στερνή πνοή
Πετάχτηκε με τους πολλούς καθρέφτες
Τους αμέτρητους ήλιους

Έφυγε
Δεν ήθελε να ζει μαζί μας
Σφίγγοντας νεκρά πουλιά
Κλείνοντας τον παγωμένο αέρα στα γόνατα
Έριξε το κορμί του στη νύχτα
Στην άλλη υπόσταση των πραγμάτων
Έφυγε αφήνοντάς μας μια ραγισματιά αιφνίδια
Τις μικρές λυπημένες φωνές των πραγμάτων
Κάτι σωπασμένους αδύνατους ήχους
Ανέκφραστα πενιχρά πράγματα
Που τον βαστάζουν και τον θυμούνται
Όπως η άνοιξη κάθε φορά που έρχεται τον θυμάται
Κι η γυρισμένη ζωή
Και τ’ ανοιγμένο μας στήθος

Εμείς τον κλαίμε ακόμη

Από τη συλλογή Μικρές μέρες (1973) του Αλέξη Τραϊανού

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλέξης Τραϊανός

Αλέξης Τραϊανός, Θεσσαλονίκη Μνήμη 1949

Θεσσαλονίκη Μνήμη 1949

[Ενότητα Album]

Είχε κλειστεί στο πρόσωπό του
Στους ώμους της βροχής σα ριγμένο παλτό περπάτησε
Εκεί που τέλειωναν τα τραμ στην Αποθήκη της καρδιάς
Και βγαίνανε πιάνα ατέλειωτα μαύρα πιάνα
Ανάμεσα από χριστουγεννιάτικες νιφάδες
Ανάμεσα από γάλα σκόνη
Ανάμεσα από βυθισμένες ναφθαλίνες
Στις ράγες του ανέκκλητου κυλώντας

Από τη συλλογή Η κλεψύδρα με τις στάχτες (1975) του Αλέξη Τραϊανού

Σημείωση
στ. 3 Εκεί που τέλειωναν τα τραμ στην Αποθήκη της καρδιάς: Το εβραίικο σπίτι των παιδικών του χρόνων βρισκόταν όχι μακριά από το Ντεπό (=αποθήκη), όπου ήταν το αμαξοστάσιο των τραμ.
στ. 6 Ανάμεσα από γάλα σκόνη: Είναι γνωστό ότι στα χρόνια του εμφυλίου εμοίραζαν γάλα σκόνη σε κάποια ιδρύματα όπως και στα σχολεία – πράγμα που διήρκεσε αρκετά χρόνια και μετά το τέλος του εμφυλίου. Φαίνεται ότι ο ποιητής είχε ιδεί τα μέρα εκείνα όπου εμοίραζαν το γάλα. Αργότερα, ως μαθητής, θα είχε πιει από το γάλα αυτό όπως πολλοί συνομήλικοι από τη γενιά μας.

Πηγή: Αλέξης Τραϊανός – Φύλακας ερειπίων, Τα ποιήματα, Εκδ. Πλέθρον (1991)

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλέξης Τραϊανός