Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Άδειο δωμάτιο

Μάνος Χατζιδάκις, Βραδινή επιστροφή (ορχηστρικό)
(έργο: Το χαμόγελο της Τζοκόντας (1965))

Άδειο δωμάτιο

Καθώς την περίμενε,
πάλευε και πάσχιζε να τελειώσει
το κείμενο μπροστά του,
ενοχλημένος, με σύντομες φράσεις
απαντούσε και στο τηλέφωνο∙
καθώς την περίμενε αγνοούσε
τακτές ημερομηνίες και χειρόγραφα.

Μόνο να επιστρέψει,
να μένει ανοικτό το φωτάκι του πικάπ
κι ο δίσκος να παίζει,
να μιλάνε για ταινίες το σαββατόβραδο,
για τρελές παρέες,
αναδυόμενα πάθη.

Από τη συλλογή Ανοικτή γραμμή (1984) της Αλεξάνδρας Μπακονίκα

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλεξάνδρα Μπακονίκα

Advertisements

Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Για ευνόητους λόγους

Για ευνόητους λόγους

Ο κόσμος μοιάζει με θηριοτροφείο.

Στην κυριολεξία, μαφιόζικες τακτικές
βρίσκουν εφαρμογή στο ευυπόληπτο σπίτι τους.
Γιατί ανάμεσά τους υπάρχουν οι καταπιεστές
και οι καταπιεζόμενοι.
Για ευνόητους λόγους, όσα φρικτά
συμβαίνουν στο σπίτι τους κανείς δεν τα μαθαίνει.

Από τη συλλογή το τραγικό και το λημέρι των αισθήσεων (2012) της Αλεξάνδρας Μπακονίκα

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλεξάνδρα Μπακονίκα

Σχόλιο ανθολόγου:

Μ’ αυτό το ωραίο μικρό κοινωνικό γραπτό της Αλεξάνδρας Μπακονίκα τελειώνει η παρουσίαση/πρόγευση της πιο πρόσφατης συλλογής της. Υπενθυμίζω ότι κυκλοφόρησε στα τέλη του 2012 από τις εκδόσεις Σαιξπηρικόν του ποιητή Γιώργου Αλισάνογλου, είναι εξαιρετική και υπάρχει σε όλα τα καλά βιβλιοπωλεία. Επομένως, αξίζει τον κόπο να την αποκτήσετε για να απολαύσετε ποιήματα υψηλού επιπέδου, αν είστε λάτρεις της ποίησης. Κι αν δεν είστε, καιρός να γίνετε με αφορμή «το τραγικό και το λημέρι των αισθήσεων».

Από τώρα κλείνω ραντεβού με την Αλεξάνδρα για την επόμενη συλλογή της που θέλω να πιστεύω ότι δεν θ’ αργήσει πολύ. Τότε θα επανέλθω στην τρέχουσα συλλογή για δημοσίευση ακόμη περισσότερων ποιημάτων. Στο ενδιάμεσο θα συμπεριλάβω τα κατά τη γνώμη μου καλύτερα ποιήματα της συλλογής του 2012 στην ανθολογία μου στο Translatum ώστε να μπορούμε να τα διαβάζουμε διαδικτυακά για πολλά χρόνια.

Αλεξάνδρα, σ’ ευχαριστώ για την περίσσια συγκίνηση που μου προκάλεσες με τα γραπτά αυτού του βιβλίου σου. Ανέβασες πολύ ψηλά τον πήχη της ποίησης της ιδιαίτερης πατρίδας μας, πράγμα αφενός παρήγορο στους χαλεπούς καιρούς μετριότητας και παρακμής που ζούμε αφετέρου καθοριστικό και απαιτητικό για την περαιτέρω πορεία σου στα γράμματα. Ωστόσο, ως άνθρωπος και λογοτέχνις με έχεις πείσει απόλυτα εδώ και χρόνια ότι το πρόσκαιρο και το «πιασάρικο» ουδόλως σ’ ενδιαφέρουν, ότι μιλάς μόνο αν έχεις κάτι αξιόλογο να πεις και ότι εκδίδεις όταν έχεις κάτι αξιόλογο να γράψεις, άρα δεν έχω αμφιβολίες για την ποιότητα των μελλοντικών γραπτών σου. Ως το επόμενο βιβλίο σου, λοιπόν, δεν έχω παρά να σου ευχηθώ να είσαι γερή και δυνατή για να καταφέρνεις πάντα να καταγράφεις καίρια και εύστοχα τις φωτοσκιάσεις των ανθρώπινων χαρακτήρων γύρω μας σε κάθε τους έκφανση. Είμαι σίγουρη ότι τις ίδιες ευχές σού δίνουν και όλοι οι γνωστοί και άγνωστοι αναγνώστες του ιστολογίου μου και όλοι οι αξιοπρεπείς αναγνώστες αυτής της χώρας. Σ’ ευχαριστούμε και πάλι!

Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Η ντουλάπα

Τελευταία φορά
[Παραγωγή: Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων]

Η ντουλάπα

Λαϊκή οικογένεια. Ο πατέρας ναυτεργάτης.
Όταν έμεινε χήρος έφερε γυναίκα και συζούσαν.
Τα παιδιά του –αγόρι και κορίτσι–
ήδη στο τέλος της εφηβείας.
Αποξένωση και κατήφεια υπήρχε στο σπίτι τους.
Το αγόρι, ένας θηριώδης
για το τίποτα ξυλοφόρτωνε την αδελφή του
και ύστερα την έκλεινε σε μια ντουλάπα.
Από την κακομεταχείριση λιποθυμούσε.

Δεκαετία του εξήντα.
Στην περιοχή ένας δρόμος μας χώριζε.

Από τη συλλογή το τραγικό και το λημέρι των αισθήσεων (2012) της Αλεξάνδρας Μπακονίκα

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλεξάνδρα Μπακονίκα

Σχόλιο ανθολόγου: 

Κατά την άποψή μου, αυτό είναι το δυνατότερο γραπτό της πιο πρόσφατης συλλογής της Αλεξάνδρας Μπακονίκα και ένα από τα καλύτερα των ποιητών της Θεσσαλονίκης διαχρονικά. Ως άγρια ηθογραφία του τελευταίου μισού του 20ού αιώνα, το συγκεκριμένο ποίημα συγγενεύει «εξ αίματος» με ορισμένα από τα σπουδαία διηγήματα του βιβλίου «Άγριο βελούδο» (2008) της Μαρίας Κουγιουμτζή.

Θα προτιμούσα, βέβαια, να είχαμε λιγότερη κοινωνική βία και, ως εκ τούτου, λιγότερα αντίστοιχα λογοτεχνικά γραπτά, πλην όμως αυτό που λέω ουδόλως μπορεί να μειώσει την αξία του ποιήματος που δεν παύει να είναι συγκλονιστικό γιατί πραγματεύεται με ευγενή ρεαλισμό, αξιοπρέπεια και λιτότητα ένα από τα σημαντικότερα πανανθρώπινα προβλήματα από καταβολής κόσμου. Μπράβο, Αλεξάνδρα!

Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Δεν εξαλείφεται

Βασίλης Δημητρίου, Μέσα σ’ ένα ταγκό
(τραγούδι: Μαρινέλλα / έργο: Η πρόβα του νυφικού (1995))

Δεν εξαλείφεται

Ακόμη σε ποθώ
κι ένα ξεμυάλισμα με πιάνει.
Χαρισματική η έντονη προσωπικότητά σου
πέρα από καθετί μέτριο και τετριμμένο.
Συνδύαζες εξωστρέφεια, δυναμισμό
και μια καίρια ευαισθησία.

Ένα ξεμυάλισμα με πιάνει.
Το παρελθόν δεν εξαλείφεται
ούτε χειραγωγείται.

Από τη συλλογή το τραγικό και το λημέρι των αισθήσεων (2012) της Αλεξάνδρας Μπακονίκα

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλεξάνδρα Μπακονίκα

Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Κάθε είδους

Γιώργος Μουζάκης (σύνθεση) & Αλέκος Σακελλάριος, Γιώργος Γιαννακόπουλος, Χρήστος Γιαννακόπουλος (στίχοι), Το μονοπάτι
(τραγούδι: Καίτη Μπελίντα, Ελένη Λαμπίρη (Έλσα Λάμπο) & Τρίο Κιτάρα (1952))

Κάθε είδους

Στη ζωή ένα γύρο να κάνεις
οι ματαιοδοξίες μπόλικες, κάθε είδους,
ακόμη και από ανθρώπους που δεν το περιμένεις,
διαλαλούν την πραμάτεια τους,
περιφέρουν την ευτέλειά τους.
Ματαιοδοξίες που δεν συμμαζεύονται,
επιθετικές, κακόβουλες.

Από τη συλλογή το τραγικό και το λημέρι των αισθήσεων (2012) της Αλεξάνδρας Μπακονίκα

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλεξάνδρα Μπακονίκα

Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Τα κτυπήματα

Στέλιος Χρυσίνης, Απ’ τα πολλά χτυπήματα
(μπουζούκι: Δημήτρης Στεργίου (Μπέμπης), τραγούδι: Αντώνης Γιαννακουδάκης (1956))

Τα κτυπήματα

Για ήττες και προδοσίες που πληθαίνουν
και απανωτά μου δίνουν κτυπήματα,
σε εγρήγορση βρίσκομαι
να εντοπίσω, να πετάξω από τους στίχους μου
μελοδραματισμούς, ασάφειες και μισές αλήθειες.

Από τη συλλογή το τραγικό και το λημέρι των αισθήσεων (2012) της Αλεξάνδρας Μπακονίκα

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλεξάνδρα Μπακονίκα

Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Ήττα

Αντώνης Βαρδής & Σαράντης Αλιβιζάτος, Μοναχικές γυναίκες
(τραγούδι: Ελένη Δήμου, Γλυκερία & Τάνια Τσανακλίδου / δίσκος: Η Γλυκερία τραγουδάει Αντώνη Βαρδή (1996))

Ήττα

Ίσως επειδή ένιωσε οικειότητα
–το φιλικό γεύμα ήταν μόνο για γυναίκες–
μίλησε για ό,τι μύχιο τη βασάνιζε:
«Αξιολύπητη ήττα η μοναξιά μου.
Η χειρότερη ώρα είναι το πρωί,
η απελπισία κάνει κουμάντο.

Διαχειρίζομαι το πιο σκληρό,
διαχειρίζομαι τον πόνο της μοναξιάς.»

Από τη συλλογή το τραγικό και το λημέρι των αισθήσεων (2012) της Αλεξάνδρας Μπακονίκα

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλεξάνδρα Μπακονίκα

Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Από πρώτο χέρι

Από πρώτο χέρι

Με αδρές γραμμές για τη χαρακιά
που πονάει:
Στις δουλειές που εργάστηκα υπάλληλος
αναλώθηκα από τη ρουτίνα και τη σκληρότητα.
Πήρα μαθήματα από ολέθριους,
μέχρι τελικής εξόντωσης ανταγωνισμούς.
Αναλώθηκα από την παγωνιά της βιοπάλης.
Έσφιξα τα δόντια ν’ αντέξω το τέρας
που λέγεται πραγματικότητα.

Το τέρας στέκεται εκεί έξω ατρόμητο.

Από τη συλλογή το τραγικό και το λημέρι των αισθήσεων (2012) της Αλεξάνδρας Μπακονίκα

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλεξάνδρα Μπακονίκα

Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Φανελάκι

Στέφανος Κορκολής & Νίκος Μωραΐτης, Το μπλουζάκι
(τραγούδι: Τάνια Τσανακλίδου / φεστιβάλ Θεσσαλονίκης 2005)

Φανελάκι

Έγειρα στην αγκαλιά σου
και το φανελάκι σου μοσχοβολούσε,
καθαρό, φρεσκοπλυμένο ρούχο.
Η μυρωδιά του μου άναψε τις αισθήσεις.
Και η αγάπη μας ανθηρή, πεντακάθαρη είναι
χωρίς σκιές και ραγίσματα.
Δοσμένοι ο ένας στον άλλο,
τη λαμπρότητα της αγάπης μας απολαμβάνουμε.

Από τη συλλογή το τραγικό και το λημέρι των αισθήσεων (2012) της Αλεξάνδρας Μπακονίκα

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλεξάνδρα Μπακονίκα

Σημείωση ανθολόγου: διάχυτο το άρωμα της Διαγωνίου σ’ αυτό το πανέμορφο μικρό ποίημα της Μπακονίκα που (προσωπικά μου) φέρνει τρυφερά και νοσταλγικά στο νου την ποίηση του Γιώργου Ιωάννου.

Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Συγχρωτισμός

Συγχρωτισμός

Δεν περιφρονώ την πεζή καθημερινότητα.
Μέσα στο συγχρωτισμό με τον κόσμο
για δοσοληψίες και πρακτικά ζητήματα,
διακρίνεις τακτικές, ελιγμούς, σχέσεις εξουσίας.
Από την πεζή καθημερινότητα
καταλήγεις σε συμπεράσματα και πικρές αλήθειες.

Από τη συλλογή το τραγικό και το λημέρι των αισθήσεων (2012) της Αλεξάνδρας Μπακονίκα

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλεξάνδρα Μπακονίκα

Σημείωση ανθολόγου: λεπτό άρωμα Μανόλη Αναγνωστάκη (τουτέστιν Καβάφη) σ’ αυτό το ευθύβολο μικρό γραπτό της νέας συλλογής, από τον μοναδικό γνήσιο συνεχιστή του έργου των ποιητών της Διαγωνίου στις μέρες μας, την Αλεξάνδρα Μπακονίκα.

Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Σούρουπο

Αττίκ, Τα καημένα τα νιάτα (με τη Στέλλα Γκρέκα)

Σούρουπο

Στη συνάντηση της παρέας στο υπαίθριο μπαρ
ήρθε περιποιημένη, μακιγιαρισμένη.
Ήταν σούρουπο και πριν πέσει εντελώς ο ήλιος,
ζήτησε από τον φίλο που στεκόταν δίπλα μου
να την φωτογραφίζει.
Όχι τόσο επειδή τον φλέρταρε,
αλλά με έναν εσωστρεφή ναρκισσισμό
που εκείνη τη στιγμή διόλου δεν κρυβόταν,
συνέχεια του ζητούσε να τη φωτογραφίζει,
στρέφοντας με ωραιοπάθεια το κεφάλι της
σε κάθε στάση, χαμογελώντας ελαφρά.
Την ήξερα: ώριμη στην ηλικία
και με συναισθηματικά αδιέξοδα.
Πλάνταζε να αρέσει, να αγαπηθεί, να ζήσει.
Με συγκατάβαση έκρινα αυτό το ξέσπασμα
του ναρκισσισμού της,
με συγκατάβαση για τον φόβο, την απελπισία της
από τη φθορά του χρόνου.

Από τη συλλογή το τραγικό και το λημέρι των αισθήσεων (2012) της Αλεξάνδρας Μπακονίκα

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Αλεξάνδρα Μπακονίκα