Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία, Προσπάθεια

Προσπάθεια

Αφήνει την προσπάθεια κάτι να ξεγράψει
απ’ την πικραμένη γραμμή των χειλιών του
και σου δίνει ένα χαμόγελο,
μα πώς να ζήσεις με τόσο λίγο
όταν είχες μάθει ν’ αφροχτυπιέσαι
στον χείμαρρο του γέλιου σου;

Από τη συλλογή Οι αποσταμένοι (1964) της Νίνας Κοκκαλίδου-Ναχμία

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία

Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία, Φόβος

Φόβος

Στο πρόσωπό σου οι αντικρινοί καθρέφτες
δεν βρήκαν καμιά χαρά να πολλαπλασιάσουν,
έγειρε η ψυχή σου σαν ένα ηλιοτρόπιο
στο συμπλεγματικό σκοτεινό σου φόβο,
άνθρωπε νέε,
που βήμα δεν αποτόλμησες σε σταυροδρόμι
που όνειρο δεν άπλωσες σε πλατιά λεωφόρο∙
στους ατέλειωτους διαδρόμους της ερημιάς σου
σιδερένια τα πόδια σου κροτούν,
άνθρωπε νέε,
που του γεννησιμιού σου την κραυγή
δεν την απαρνήθηκες ποτέ σου.

Από τη συλλογή Οι αποσταμένοι (1964) της Νίνας Κοκκαλίδου-Ναχμία

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία

Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία, Τώρα

Σταύρος Κουγιουμτζής & Μάνος Ελευθερίου, Τώρα που θα φύγεις
(τραγούδι: Γιώργος Νταλάρας / δίσκος: Μικρές πολιτείες (1974))

Τώρα

Τώρα που μονάχα το δικό μου όνομα
δεν είναι στο στόμα σου
πρόσεξε τη νύχτα να μην ξεσκεπάζεσαι,
η κουρτίνα ανεμίζει σ’ όλους τους καιρούς
μα και η νύχτα είναι κρυφή∙
να θυμάσαι το χέρι μου όταν
μάζευε τις κουβέρτες από χάμω
μα πιο πολύ να θυμάσαι τ’ όνομά μου
για να μην ξεσκεπάζεσαι τη νύχτα.

*

Τώρα που το χνούδι φύτρωσε
στο μάγουλό σου
μην πεις πως ξεροκλαδιάζεται η ζωή κι ασχημαίνει
η πολιτεία έχει όνομα
και νόημα ο δρόμος∙
πότε πότε γύρνα το κεφάλι πίσω
καθώς θα πορεύεσαι.

Πότε πότε γύρνα το κεφάλι πίσω, παιδί
θα μικραίνεις την απόσταση που μεγαλώνει.

*

Όταν θα γυρίσεις θα μας εύρεις στην ίδια θέση
να καρτεράμε το αύριο,
πού και πού θα λέμε καμιά κουβέντα
για να θυμόμαστε πόσο είμαστε μεις
όσα αύριο κι αν περάσουν θ’ αναγνωρίσουμε το βήμα σου
μόνο που η καρδιά μας
μπορεί να μην έχει πια δύναμη να σκιρτήσει.

Από τη συλλογή Οι αποσταμένοι (1964) της Νίνας Κοκκαλίδου-Ναχμία

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία

Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία, Το φόρεμα

Το φόρεμα

Το ’χα ξομπλιάσει το φόρεμα
μ’ όλα εκείνα τα όνειρα που δεν πρόκαναν
να πατηθούν σε μια ξέχειλη σάλα χορού,
χέρια σφιγμένα
ανάσες ενωμένες
μυρωδιές της βραδιάς
μουσική που ’χει καθένας στην ψυχή του
κι έπειτα;
Το ξημέρωμα. Λίγες ημέρες συλλογή κι ονειροπόληση
κριτική που ώρα με την ώρα θα βαραίνει
σαν πονοκέφαλος επίμονος.
Κι έπειτα τίποτα.
Το φόρεμα μάρτυρας της απιστίας του χρόνου
να περιμένει λάμποντας στην κλεισμένη ντουλάπα
αδιάφθορο, νέο κι άφθαρτο.

Από τη συλλογή Οι αποσταμένοι (1964) της Νίνας Κοκκαλίδου-Ναχμία

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία

Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία, Το τείχος των δακρύων

Το τείχος των δακρύων

Πριν ξεκινήσουμε για το τείχος των δακρύων
ας σκορπίσουμε στους ασίγαστους δρόμους
τα γέλια που συγκρατήσαμε,
τους ιδανικούς εραστές που τραγούδησαν τα όνειρά μας
τις καλόπλαστες επιφάνειες του κορμιού μας
όπου συγκρούστηκαν οι πεθυμιές
κι όσα την αξιοπρέπεια τιμώντας
εγκαταλείψαμε στα κατώφλια
της περηφάνιας και του ανικανοποίητου.
Τώρα πια πίσω δεν μπορούμε να γυρίσουμε
κι η προσταγή της λησμονιάς μάς είναι οδυνηρή,
λαμπάδες στη μνήμη τους δεν ’φελεί ν’ ανάψουμε
και τα πηγάδια που στον δρόμο θ’ απαντήσουμε
θα ’ναι πηγάδια της ερήμου,
μ’ αναστάσιμα νερά δεν θα μας λούσουν.

Και τώρα ας κινήσουμε για το τείχος των δακρύων
ό,τι δεν είχαμε γνώση να χαρούμε θα θρηνήσουμε.

Από τη συλλογή Οι αποσταμένοι (1964) της Νίνας Κοκκαλίδου-Ναχμία

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία

Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία, Το ταξίδι

Το ταξίδι

στους γονείς μου

Όλο τον δρόμο που ερχόμουν
πολλαπλασίαζα τη χαρά της αντάμωσής μας.
Είχα φύγει πριν ξεκινήσω
με το χτυποκάρδι μου να δείχνει τον δρόμο
στην ατμομηχανή.

Περίμενα να εκραγώ
σαν ανέβηκα το τελευταίο σκαλοπάτι
της ετοιμόρροπης σκάλας.

Είχα τόσο λαχανιάσει
να τρέχω μπρος απ’ την ατμομηχανή.

Από τη συλλογή Οι αποσταμένοι (1964) της Νίνας Κοκκαλίδου-Ναχμία

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία

Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία, Το παλιό σπίτι

Το παλιό σπίτι

Το παλιό σπίτι επισκευάζεται
καινούργιο υλικό στην κουρασμένη στέγη του
φυσικά οι χελιδονοφωλιές θα γκρεμιστούνε
στα μισόγερτα μπαλκόνια
που με τόση αλαφράδα περπατούσαμε.
Δάση γερασμένα τα πατώματα
που κι η συμπόνοια ακόμα
αρνιέται την περιπλάνησή της.
Γράμμα κι αν στείλουμε πόρτα δεν έμεινε να το δεχθεί
λουλούδι κι αν στείλουμε παράθυρο δεν έμεινε να καμαρώσει
μόνο στους μακριούς μισόφεγγους διαδρόμους του
αθόρυβα περνάει η σιωπή.

Από τη συλλογή Οι αποσταμένοι (1964) της Νίνας Κοκκαλίδου-Ναχμία

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία

Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία, Το μεγάλωμα

Το μεγάλωμα

Μέσα στους ξεγυμνωμένους τοίχους
έχασα το παιδί.
Η ερημιά κι ο άντρας που κοίταζε
με τα γυαλιά και το τσιγάρο
ήταν το ίδιο.
Τα μάτια μου φωνάξανε
σα στόματα που η λαλιά τους έγινε τρόμος:
«Πού είναι το παιδί;»
κι ο άντρας βημάτιζε
σάματις και στην αγκαλιά μου δεν έθρεψε ελπίδες.
Σα βαπόρι που σφύριζε αναχώρηση
ο καπνός τύλιγε το πρόσωπό του
κι ο αντίλαλος της κραυγής μου
χτυπημένος στην αταραξία της σοβαρής κάμαρης
μου πολλαπλασίαζε το απαράδεχτο βουητό.

«Μεγάλωσε το παιδί. Μεγάλωσε το παιδί.»

Από τη συλλογή Οι αποσταμένοι (1964) της Νίνας Κοκκαλίδου-Ναχμία

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία

Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία, Τα μυστικά

Τα μυστικά

Μ’ αρέσει να κρυφακούω τα μυστικά των ανθρώπων.
«Όταν είμαστε μέσα στον κόσμο
μου φτάνει ένα ιδιαίτερο χαμόγελο
που να ’ναι μόνο για μένα.
Μου φτάνει ένα βλέμμα
που να δείχνει πως είμαι μέσα σου.»

***

«Όταν θέλω να σ’ αγκαλιάσω
αρνούνται τα χέρια μου να σχηματίσουν έναν κύκλο
κι όταν τα χέρια μου εξευτελίζουν την πεθυμιά μου
με πιότερη γνώση
απ’ τον καθωσπρεπισμό του μυαλού μου
βρίσκω χίλιους δυο τρόπους να δικαιολογηθώ
σάματις και δεν είμαι ο καθοδηγητής
κι ο αντιμαχόμενος δέχτης.»

***

«Είχες κλειστά τα μάτια
και δεν μπόρεσες να εκστασιαστείς
μέσα στην φωτοχυσία της έκφρασής του,
να εκμηδενιστείς στην τρυφερότητά του.
Απόλαψες μονάχα τον αισθησιασμό του φιλιού του
καθώς έσκυβε το κεφάλι του στο πρόσωπό σου.»

Δεν φτάνει που κρυφακούω τα μυστικά των ανθρώπων
αλλά τα λέω και σ’ εσάς.

Από τη συλλογή Οι αποσταμένοι (1964) της Νίνας Κοκκαλίδου-Ναχμία

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία

Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία, Τα κύματα

Τα κύματα

Τα κύματα που στείλανε στο άπειρο
με τους ήχους της ερωτικής φλυαρίας
ξαναγύρισαν να ξαποστάσουν
στον ακύμαντο γιαλό.
Κι εκείνοι
εξαντλημένοι από δόσιμο
απαλλαγμένοι από νοσταλγίες και θύμησες
με τους αγνώριστους εαυτούς
ψαχουλευτά
καινούριες εμπειρίες αναζητάνε
μ’ απελπιστική βιασύνη.

Από τη συλλογή Οι αποσταμένοι (1964) της Νίνας Κοκκαλίδου-Ναχμία

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία

Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία, Τα κρείττονα

Τα κρείττονα

Δεν σου κήρυξα κανένα λόγο
ούτε για τα «κρείττονα» σου μίλησα,
σ’ έμαθα ν’ αγαπάς τα εκατόφυλλα ρόδα
δίχως να θέλεις να μετρήσεις τα φύλλα τους
και να γυμνώσεις την καρδιά τους.

Σ’ έμαθα να κουβεντιάζεις
και σου ’δειξα τ’ άγραφα σύμβολα της φύσης.
Με ιδρώτα πολύ πότισα τις αμασχάλες σου κι ανθήσανε.
Πήρα το μερδικό μου απ’ τη χαρά της γέννησής σου
όπως το ’χε φυλαγμένο η δική μου γέννηση.

Τώρα κυνήγα μόνος το φιλί
που θα καρπίσει στην αγκαλιά σου.

Από τη συλλογή Οι αποσταμένοι (1964) της Νίνας Κοκκαλίδου-Ναχμία

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία

Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία, Σύνθεση

Σύνθεση

Ανήκει στην αδιαφορία του
στα χέρια του, όταν δεν εκδηλώνονται,
στ’ ανέκφραστα χάδια των ματιών του.
Ερωτεύεται την άρνηση
τη συντριβή της σερνικής κατάχτησης
και ψιθυρίζει.
«Να μου χαϊδέψεις το μάγουλο
σα να ’μαι ένα μικρό κορίτσι
στη μεγάλη αγκαλιά σου.
Ν’ ακολουθώ τις πλάτες σου
στη σιωπή του σκοτεινού δρόμου.»

Από τη συλλογή Οι αποσταμένοι (1964) της Νίνας Κοκκαλίδου-Ναχμία

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία

Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία, Σύγκρουση

Σύγκρουση

Στ’ αλήθεια τίποτα δεν έγινε.
Το ξάφνιασμα ήταν τόσο μεγάλο
που δεν αναπλάθεται.
Σα δυο φώτα στη βρεμένη άσφαλτο
άστραψαν μπρος στα μάτια μας
οι πεθυμιές
και μας έκαψαν τα χείλη.
Ακολουθώντας την πλημμύρα της πηγής μας
αναδυθήκαμε με τη γνώση του βάθους.

Δεν είναι μόνο τα γαλανά μάτια
που δίνουν μια ιδέα τ’ ουρανού.

Από τη συλλογή Οι αποσταμένοι (1964) της Νίνας Κοκκαλίδου-Ναχμία

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία

Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία, Στρατός

Στρατός

Φόρεσαν τις καινούριες τους στολές
και γιόμισαν τα στενοδρόμια
με δεύτερης ποιότητας καπνό,
το στήθος των κοριτσιών πίσω απ’ τις γλάστρες
κανόνιζε το βήμα τους.
Ωραία παλικάρια για να γεννήσουν παιδιά
κι όχι για ν’ ανοίξουν λάκκους με δάκρυα.

***

Πονετικός ο στρατιώτης,
το γάλα της μάνας του που βύζαξε
δεν παραδέχεται να το χύσει αίμα
στη δαρμένη γη απ’ της ξηρασίας την απονιά.

Μετρίως ηλίθιο τον είπανε,
με λίγα «μέσα»
του χαρίσανε κι ένα μουλάρι για συντροφιά
αδιάφορο αν του αλλάξανε και τ’ όνομα
εκείνοι που δε λογάριασαν ποτέ
πόσο βάρος έχει μια χλαίνη
και πόσον ήλιο κρύβει ένα κράνος.

Από τη συλλογή Οι αποσταμένοι (1964) της Νίνας Κοκκαλίδου-Ναχμία

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία

Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία, Στην πόρτα σου

Στην πόρτα σου

Κάθε φορά που στέκομαι στην πόρτα σου
περιμένω τον χτύπο της καρδιάς σου να μ’ ανοίξει
τον ακούω σα βήματα ηχογραφημένα.
Δεν ξέρεις πώς να μου φερθείς
πώς να δικαιολογήσεις τα κηρύγματα, τη ζωή σου.
Όμως εγώ στέκομαι στην πόρτα σου γιατί ξέρω.
Έχω αρκετή κακία μέσα μου για ν’ απολαμβάνω
το καθρέφτισμα του εαυτού μου στα μάτια σου.

Σου ’δωκα πολλά και πολλά γυρεύω πίσω.

Από τη συλλογή Οι αποσταμένοι (1964) της Νίνας Κοκκαλίδου-Ναχμία

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία

Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία, Σε φίλη

Σε φίλη

Αν έρθω και σου πω πως παραπάτησα
με με συμπονέσεις σαν αδερφή
μη με συμβουλέψεις σα μάνα
μη με συγχωρέσεις σα Θεός
σαν οχτρός να μου φερθείς
και να με σκλαβώσεις
για να μην πέσω
θυσιάζοντας τη φιλία
να με γλιτώσεις
απ’ της συνείδησής μου την έχθρητα.

***

Εδώ πέρα σπατάλησα τα χαμόγελά μου
και ταχυδρόμησα γράμματα να θυμίσω την ύπαρξή μου
με ηρωισμό συγκράτησα τη ζήλια μου
και θράφηκα με την παρηγοριά του «αλλιώτικου»
ανάμειξα τη ζωηράδα μου με τους αγέρηδες
και γεύτηκα άγλυκες απαντοχές
μα νόημα δεν έχω κανένα πέρα απ’ το δικό σου
κι ούτε μ’ αρέσουν τ’ αμάραντα λουλούδια που μου επέβαλες.

Τα χέρια σου μου λείπουν, τα χέρια σου
με την ξεκουραστική φλυαρία της κίνησής τους.
Τα μάτια σου μου λείπουν, τα μάτια σου
με την ανεμελιά μπερδεμένη στην αγωνία του καθημερινού.

Από τη συλλογή Οι αποσταμένοι (1964) της Νίνας Κοκκαλίδου-Ναχμία

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία

Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία, Ρομαντισμός

Ρομαντισμός

Απ’ τον σανιδένιο μεσότοιχο του ψιθύρισε
«Ποιητή, πες μου ένα ποίημα».
Κι εκείνος της σφύριξε ένα σκοπό τζαζ.

«Τι βάρος είναι η αγάπη των συγγενών
δεν σ’ αφήνει λεύτερον να πεθάνεις.»

Ξάπλωσε στην ετοιμόρροπη καρέκλα της
κι άνοιξε τα χέρια της
να υφάνουν στις μασχάλες της
οι αράχνες το προικιό τους.

Από τη συλλογή Οι αποσταμένοι (1964) της Νίνας Κοκκαλίδου-Ναχμία

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία

Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία, Παραμύθια

Παραμύθια

Έφερα απ’ τα παραμύθια μιαν έγνοια
που θέλω να την αποκοιμίσω
στις μάντρες των γκρεμισμένων σπιτιών.
Δεν κάνει πια για τίποτα.
Τα παιδιά την κοροϊδεύουν σαν την διηγιέμαι
κι οι μεγάλοι δεν μ’ αφήνουν ούτε να την διηγηθώ.
Θα μπορούσα να την πω στην προσευχή μου
μα ούτε προσευχή πια δεν κάνω
κι όμως πόσο καρτερικά την κουβάλησα
τόσα χρόνια
σαν οι γριές του σπιτιού την έγνεθαν τα βράδια.
Έφερα απ’ τα παραμύθια μιαν έγνοια.

Τι θ’ απογίνω με τόση αγάπη που ’χω μέσα μου;

Από τη συλλογή Οι αποσταμένοι (1964) της Νίνας Κοκκαλίδου-Ναχμία

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία

Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία, Οικοδομικές απόψεις

Χρήστος Γκάρτζος & Λάκης Τεάζης, Η φτώχεια μου καθρέφτης
(τραγούδι: Γιώργος Νταλάρας / δίσκος: Οι Μάηδες οι ήλιοι μου (1978)) (1975))

Οικοδομικές απόψεις

στ’ αδέρφια μου

Μην ξαστοχιέσαι πως μπορείς να χτίσεις ένα σπίτι
με πέτρα και λάσπη,
της αγκαλιάς σου το πλάτος αν δεν δώσεις
ένα πιθάρι απύθμενο θα στήσεις
που τη φωτογραφία του κανένα παιδί
στον κόρφο δεν θα ’χει
για να πορεύεται με σιγουριά
στους παγιδεμένους δρόμους.

Εκείνα τα σαπισμένα σκαλοπάτια
ακόμα κρατάνε το βάρος μας.
Το κούφωμα του τοίχου τα κρυμμένα μυστικά μας
κι ο ίσκιος της αγριελιάς που φύτρωσε
στο τέταρτο, θαρρώ, σκαλοπάτι
μας γιομίζει παιδική ηλικία.

Αν θέλεις να χτίσεις ένα σπίτι
ζύμωσε τη λάσπη με το γαλάχτωμα
απ’ το παλιό σκαφίδι
για να μην χρειαστεί να ξεφορτώσεις τα χρόνια σου
σε χέρια που πυρετικά θα μετράνε το μάκρος τους.

Εκείνο το καντούνι που το φεγγάρι κι εμείς σεργιανούσαμε
μπροστά στο καλοκαιρινό παραθύρι
έγινε μέσα μας ένας δρόμος
που τη γη όλη την πιάνει,
κι απ’ το πρωινό μας ανακλάδισμα πάνω απ’ την μπουγαρινιά
έμεινε η ευωδιά στις αμασχάλες μας.
Μάθαμε ν’ αγαπάμε μ’ ανοιχτά μάτια,
να γράφουμε το «σέβας» με σέβας,
μάθαμε να βγάζουμε στο τσιμεντένιο μπαλκόνι
τα χωματόβαζα με τα κυκλάμινα,
και στην κορνίζα της δίφυλλης πόρτας
γλιτώναμε απ’ τη λαχτάρα του σεισμού
γιατί ήταν με αγάπη χτισμένο το σπίτι.

Αν θέλεις να χτίσεις ένα σπίτι
ξέρεις πού θα βρεις το υλικό.
Με τη σειρά σου πάρε το πρώτο σου βήμα πάνω στο σκαλί
και παράδωσε στη γενιά σου μια σκλήθρα για το αιώνιο.

Από τη συλλογή Οι αποσταμένοι (1964) της Νίνας Κοκκαλίδου-Ναχμία

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία