Πάνος Θασίτης, 80 χρόνια

80 χρόνια

[Ενότητα β’]

—Κι ο Κωνσταντίνος πέθανε
κι ο Βενιζέλος πάει
κι ο γιος του Κωνσταντίνου, πάει κι αυτός
κι ο γιος του Βενιζέλου.

80 χρόνια τ’ είναι για την Ιστορία
γριούλα απ’ τ’ Αϊβαλί Ευθαλία;

—Παιδιά κι εγγόνια όλα θαμμένα
στο 12, το 22, το 41…

Από τη συλλογή Ελεεινόν θέατρον (1980) του Πάνου Θασίτη

Πηγή: Πάνος Θασίτης, Τα ποιήματα 1946-1979 (Θεσσαλονίκη, εκδ. Παρατηρητής, 1990)

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Πάνος Θασίτης

Πάνος Θασίτης, Ακροστιχίς σε Α για πράγματα κοινά

Ακροστιχίς σε Α για πράγματα κοινά

[Ενότητα β’]

Και μες στο απόλυτο σκοτάδι θα σε συναντήσω, φίλε.
Ήρωα που πέθανες για ιδανικά
με το φακό θα σ’ εντοπίσω.

*

Θα σου μιλήσω για πράγματα κοινά
που τ’ αγνοούσες. Τώρα το αίμα χύνεται μονάχα στα τροχαία.
Ήσυχες Κυριακές στο πάρκο με τα παιδιά∙
κάθε Δευτέρα σινεμά.
Ζούμε τα γεγονότα απ’ τις εφημερίδες, τον έρωτα
στα εικονογραφημένα περιοδικά.
Στην ταβέρνα πότε-πότε οι φίλοι, ξαναγυρνούμε στα παλιά.

Ο Γιάννης γλίτωσε απ’ τα συνδικάτα
–πάνε τα δωρεάν τρεχάματα για τα κοινά–
μπουτίκ η Μαίρη άνοιξε, αντίκες και κεραμικά
–το γυναικείο ζήτημα το ξεπέρασε σωστά.
Κι ο Μάρκος, τι ξενύχτια γράφε-σβήνε στα ντουβάρια
τι λαϊκά συλλαλητήρια, τι ξύλο και κυνηγητά
οργανωτής πωλήσεων τώρα, θυμάται και χαμογελά.

Κι αν απομείναν λίγ’ αγύριστα κεφάλια
κρατάνε θέσεις και φυλάκια αλωμένα
παίζοντας –μάταια– τ’ αλλοτινά αλλόκοτα θηρία
θ’ απελαθούνε νύχτα, για Λίβανο ή Συρία.

*

Στάσου στο φως να σε φωτογραφίσω.
Μη στρέφεις το πρόσωπο αλλού.

Από τη συλλογή Ελεεινόν θέατρον (1980) του Πάνου Θασίτη

Πηγή: Πάνος Θασίτης, Τα ποιήματα 1946-1979 (Θεσσαλονίκη, εκδ. Παρατηρητής, 1990)

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Πάνος Θασίτης

Πάνος Θασίτης, Συζήτηση

Συζήτηση

[Ενότητα α’]

Είμαστε φίλοι κάποτε, όμως –διστάζω να σ’ το πω–
κάτω από διαφορετικές συνθήκες άλλης εποχής
και προπαντός πιο νέοι, Βασιλάκη.

Δε σου ’κοψα την καλημέρα βέβαια, σε χαιρετώ
όταν αναποφεύκτως συναντιόμαστε στο δρόμο.
Σου δίνω τσιγάρο, συμβουλές και δανεικά –όταν μπορώ–
εν ονόματι τόσων και τόσων που ακόμα μας δένουν,
όμως ανεπίστρεπτα παρελθόντων.

*

Και τα σύκα-σύκα για να πούμε –όσο είναι δυνατό ή πρέπει ακόμα
τα λέμε– είσαι κουραστικός, λιγάκι απηρχαιωμένος,
επιμένοντας, μόνος, στο 41 ή στο 47 ή στα καινούρια που μας βρήκαν,
ταράζοντας με ψευτοφανατισμούς –ξεπερασμένους–
την κατά τ’ άλλα ευχάριστη συζήτησή μας.

Ξυπνώντας –ανυπόφορα– τα φαντάσματα
μιας –δήθεν– προδομένης νιότης.

Από τη συλλογή Ελεεινόν θέατρον (1980) του Πάνου Θασίτη

Πηγή: Πάνος Θασίτης, Τα ποιήματα 1946-1979 (Θεσσαλονίκη, εκδ. Παρατηρητής, 1990)

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Πάνος Θασίτης

Πάνος Θασίτης, Ν’ αποσυρθούνε ήσυχα

Ν’ αποσυρθούνε ήσυχα

[Ενότητα α’]

Με τις φωνές μάς αποπήραν —τα σκυλιά—
με πέτρες και με ξύλα μάς ξορκίσαν.
Τι κάναμε ή έστω τι θα κάνουμε γι’ αυτούς,
αυτά κινήσαμε να πάμε να τους πούμε.
Και όχι ψέματα —όπως μας το φωνάξαν κάποιοι—
όχι λόγια καν, μα έργα, με φωτογραφίες κι αριθμούς
που δε γελούνε.
Τι τους ήρθε και θυμώσαν;

*

Τρέχα-γύρευε τώρα πάλι απ’ την αρχή,
άρπαζε, χτύπα, σκόρπισε, ξερίζωνε,
σωφρόνιζε, εξαφάνιζε,
κάνε —προσεκτικά— πάλι μεταρρυθμίσεις
φέρνε και το νερό και το δρόμο —που αργήσαν ομολογουμένως κάπως,
ρίχνε, λιγάκι και για λίγο, τις τιμές —που τεχνητά ανεβήκαν—
με το καλό και —μοιραία— με το κακό
να μας δεχτούνε όπως-όπως πάλι,
ήσυχα τουλάχιστον τους λόγους μας ν’ ακούσουν
ν’ αποσυρθούνε ήσυχα —στο διάβολο να πάνε!

Από τη συλλογή Ελεεινόν θέατρον (1980) του Πάνου Θασίτη

Πηγή: Πάνος Θασίτης, Τα ποιήματα 1946-1979 (Θεσσαλονίκη, εκδ. Παρατηρητής, 1990)

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Πάνος Θασίτης

Πάνος Θασίτης, Γένεση 2

Γένεση 2

[Ενότητα β’]

Σώσον —πάλι— Κύριε το λαό σου
Άνοιξέ του τα μάτια
Κάνε τη μέρα-μέρα
Νύχτα τη νύχτα
Στάσου στη μέση, κράτησέ τες —σαν πρώτα—
Χωριστά.

Πού το φως
Πού το σκοτάδι
Να ξέρουμε.

—Εμείς οι πιστοί τελοσπάντων!

Από τη συλλογή Ελεεινόν θέατρον (1980) του Πάνου Θασίτη

Πηγή: Πάνος Θασίτης, Τα ποιήματα 1946-1979 (Θεσσαλονίκη, εκδ. Παρατηρητής, 1990)

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Πάνος Θασίτης

Πάνος Θασίτης, Επιτυχόντες

Επιτυχόντες

Άγομεν ηλικίαν ώριμον
Ορθώς φρονούμεν
Ορθώς καθήμεθα —και ασφαλώς—
Δικαίως κεραυνοβολούμε τους παρίες
Σεβάσμιοι —και τρομεροί αν χρειαστεί— τοις πάσι.

Εμείς, δεν είμαστε άνθρωποι τυχαίοι.
Εδώ να φτάσουμε, ν’ αρπαχτούμε απ’ εδώ
να κρεμαστούμε ασθμαίνοντας, να επιπλεύσουμε όπως-όπως,
τι δεν απεμπολήσαμε,
θέλοντας μη θέλοντας τι δεν επράξαμε, οι καημένοι.

*

Ενάρετα γηράσκοντες, άξια διοικούντες τώρα
και —φυσικά— γενναία μισθοδοτούμενοι,
απ’ τον Ταμία-Ήλιο.

Από τη συλλογή Ελεεινόν θέατρον (1980) του Πάνου Θασίτη

Πηγή: Πάνος Θασίτης, Τα ποιήματα 1946-1979 (Θεσσαλονίκη, εκδ. Παρατηρητής, 1990)

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Πάνος Θασίτης

Πάνος Θασίτης, Μαθήματα

Μαθήματα

Η λέξη Ελευθερία είναι σχετική, Ελλάς
επίσης σχετική –αυτό το παραδέχονται όλοι.
Κόβοντας κάτι από τη μια, προσθέτοντας στην άλλη κάτι,
τουλάχιστον φαινόμαστε –κι εν μέρει είμαστε–
και φιλελεύθεροι κι εθνικοί συνάμα.

Αν κάποιοι βλάπτονται απ’ τα μέτρα μας, οι άλλοι ωφελούνται
κι αν μερικοί μεμψιμοιρούν, στραβοκοιτούν ή έστω κάνουν που αντιδρούνε
αυτό το επιτρέπουμε, το ενθαρρύνουμε αυτό –με μέτρο.
Εμείς στενά δεν ερμηνεύουμε τ’ άγια των αγίων!

Άμα το παρακάνουν όμως κι αρχίσουν τις φωνές
τα «κλέφτες» «τύραννοι» τα «κάτω» κι άλλα που τα συνηθίζουν
και βγουν στους δρόμους συν γυναιξί και τέκνοις
και τα λένε στ’ ανοιχτά και πια δεν παίρνουν από λόγια κι απ’ αστεία,
ορμούν οι γυμνασμένοι νόμοι σα σκυλιά και τους κατασπαράζουν,
γονατιστοί στις πλάκες έλεος ζητούν, ομολογούν οι άθλιοι το λάθος
το διαλαλούνε στις πλατείες.

– Όχι, θα παίξουμε εν ου παικτοίς!

Από τη συλλογή Ελεεινόν θέατρον (1980) του Πάνου Θασίτη

Πηγή: Πάνος Θασίτης, Τα ποιήματα 1946-1979 (Θεσσαλονίκη, εκδ. Παρατηρητής, 1990)

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Πάνος Θασίτης

Πάνος Θασίτης, Ελληνική επαρχία μ.Χ.

Ελληνική επαρχία μ.Χ.

[Ενότητα α’]

Έφριξε σαν πήγε ο ίδιος, με τα ίδια του τα μάτια και τα είδε.
Τόση ρεμούλα, τέτοιο χάλι πού να το φανταστεί.
Έβγαλε ευθύς διαταγές τη μια πάνω στην άλλη,
ήλεγξε, καυτηρίασε, τιμώρησε, κάτι να διορθώσει,
κάτι να περισώσει απ’ την καταστροφή.

*

Οι άλλοι, οι από πάνω, μάθαιναν βέβαια ταχτικά τα νέα
τον ζήλο του λαμπρού νέου επάρχου
την ακάθεκτη έφεσή του για ευποιία, χρηστή
φιλόπτωχο διοίκηση κλπ
Μα δεν ανησυχήσαν. «Θα του περάσει» είπαν,
«κι άμα δεν του περάσει
και κάνει τώρα πως δεν ξέρει,
τον αντικαθιστούμε, τον διαγράφουμε,
τον εξαφανίζουμε στο κάτω-κάτω.

Το ίδιο μας κάνει συνεπώς κι αν του περάσει
κι αν δεν του περάσει».

Η αλήθεια είναι, πως του πέρασε και του παραπέρασε.
Ούτε να τον παραμερίσουνε χρειάστηκε
ούτε βέβαια –τον άνθρωπο!– να τον εξαφανίσουν.

Ήδη, γοργά ανέρχεται κι έχει λαμπρό το μέλλον.

Από τη συλλογή Ελεεινόν θέατρον (1980) του Πάνου Θασίτη

Πηγή: Πάνος Θασίτης, Τα ποιήματα 1946-1979 (Θεσσαλονίκη, εκδ. Παρατηρητής, 1990)

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Πάνος Θασίτης

Πάνος Θασίτης, Ιστορία (1941- )

Ιστορία (1941- )

[Ενότητα β’]

Εχθροί –έτσι τους λέγαν άλλοι– πατήσανε τη χώρα.
Λυπήθηκα πολύ. Όμως δεν τα ’βαψα και μαύρα.

Πρώτες αβέβαιες μέρες, το μαγαζί κλειστό.
Μετά, όλα καθώς πριν κανονικά.
Αγόραζα – πουλούσα με λεφτά
και βέβαια το κέρδος – κέρδος.

Το «Ελευθερία ή θάνατος» –τι δίλημμα γελοίο!–
ουδόλως μ’ αφορούσε.
«Καίνε σκοτώνουν ξεριζώνουν», φωνάζανε τις νύχτες με χωνιά.
Πρωί, το μαγαζί απείραχτο. Ψεύδη λοιπόν
ασύστολα κι αυτά.
Όμως κι αλήθεια αν ήταν –που δεν ήταν–
θα γίνανε αλλού και σ’ άλλους –που τ’ αξίζαν.

*

Έτσι ο καιρός ευχάριστα –σχεδόν– περνούσε.
«Σχεδόν»… Θα το παρέλειπα κι αυτό.
Αλλ’ όσο να πεις, υπήρξε κι ενοχλούσε κι απειλούσε
κείνο το μυστήριο συνονθύλευμα, το κινδυνώδες κι αλητήριο εαμελασεπόν…
Τελικά, δε λέω, βγήκε κι αυτό απ’ τη μέση
–Ελλάς και Συμμαχία το γκρέμισαν εκ βάθρων–
Μα παρατρίχα να μας χέσει.

Τα ίδια, φυσικά, κι εν συνεχεία.

Από τη συλλογή Ελεεινόν θέατρον (1980) του Πάνου Θασίτη

Πηγή: Πάνος Θασίτης, Τα ποιήματα 1946-1979 (Θεσσαλονίκη, εκδ. Παρατηρητής, 1990)

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Πάνος Θασίτης

Πάνος Θασίτης, Η μαρμαρωμένη

Η μαρμαρωμένη

Περιμένοντας το μεγάλο νερό,
άδειο γαλανό, κεφάλι
και το φεγγάρι μελανιασμένο
στις αλυσίδες
και το καράβι στο κοιμητήρι.

Πίσω απ’ το μαύρο τοίχο
που στέκεσαι και κοιτάζει,
τίποτε πια δεν περνάει.

*

Μαρμαρωμένη βουλιάζεις αλλού.

Από τη συλλογή Εκατόνησος (1971) του Πάνου Θασίτη

Πηγή: Πάνος Θασίτης, Τα ποιήματα 1946-1979 (Θεσσαλονίκη, εκδ. Παρατηρητής, 1990)

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Πάνος Θασίτης

Πάνος Θασίτης, Εικόνα για δυο

Εικόνα για δυο

Εσύ χάνεσαι όλη μέρα, στο βόμβο που έχουνε χιλιάδες κινητήρες,
στα κυκλικά παραπετάσματα της σκόνης.
Βουλιάζεις κάτω από σειρές μεγάλα σπίτια,
στοές, μεγάλοι δρόμοι που σ’ απορροφούν.
«Σταθμός-Χαριλάου» η γραμμή που παίρνεις,
για τη φανταστική δουλειά και το φανταστικό σου σπίτι,
απεγνωσμένα.

Το σωστό πρόγραμμα απ’ έξω, μια προσωπίδα για τους άλλους.
Για σένα, πιο βαθιά η σφαγή.

Τ’ άσπρο νερό ξαφνικά πορφυρό.
Η παγωνιά φυτρωμένη στα σπλάχνα,
μαύρα μεγάλα χάσματα στο δρόμο, χαμένα όλα τα σημάδια
κι από ψηλά, ο μακρινός βόμβος της καταστροφής.
Σιγή τυλίγει στο γυαλί, το κάθε τι που βλέπεις,
χέρια και πόδια και πρόσωπα απομένουν στον αέρα,
σαν την εικόνα στην οθόνη, τη στιγμή που κόβεται η ταινία.

Στο νου πυκνή βροχή σε λιώνει.

Από τη συλλογή Εκατόνησος (1971) του Πάνου Θασίτη

Πηγή: Πάνος Θασίτης, Τα ποιήματα 1946-1979 (Θεσσαλονίκη, εκδ. Παρατηρητής, 1990)

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Πάνος Θασίτης