Σταύρος Ζαφειρίου, Διήγηση χωρικού σε μικροαστό νέο


Pierre-Auguste Renoir, Gitane (The gypsy girl), 1879

Διήγηση χωρικού σε μικροαστό νέο

Τις νύχτες που ο άνεμος καθαρίζει τους ήχους
Ακούς ν’ αδειάζουν τα χωριά
Φεύγουνε οι ξωθιές κι οι αρκουδιάρηδες
Φεύγουν οι σαλεμένοι
Πίσω τους μαγεμένα ακολουθούν
Τα παιδιά μας με το φεγγάρι στα μάτια

Κι αφού διαβούν τα πέτρινα γεφύρια
Σταυρώνοντας ψηλά τα δάχτυλά τους
Στα μέρη εκείνα φτάνουν που τα λένε
Των άσαρκων η χώρα
Εκεί οι γύφτοι στήνουν τις φωτιές τους
Και με τα ντέφια τους κρατάνε τους ρυθμούς
Εκεί οι μάγισσες τ’ αγόρια ξελογιάζουν

Κι όταν του τράγου πέφτει το κεφάλι
Γυμνώνουν οι κοπέλες τα βυζιά τους
Και τα μαλλιά τους άσεμνα τα λύνουν
Τότε γεννιούνται τα παιδιά τους
Αλαφροΐσκιωτα με την τρίχα στην πλάτη
Αλαφροπάτητα μην τύχει και ταράξουν
Το δείπνο των δαιμόνων

Σαν επιστρέφουν πριν απ’ την αυγή
Έχοντας κόμπο στο μαντήλι τους δεμένο
Το μάτι του διαβόλου
Πια δε μιλούν
Κάθονται στο κατώφλι και κοιτούν
Τους τόπους που φουσκώνουν τα ποτάμια
Σ’ τα λέω αυτά κι ας μην καταλαβαίνεις
Γιατί εσύ ποτέ σου δεν ημέρεψες
Με το βλέμμα το βλέμμα του σκύλου
Όταν γυρίζει μέσα του το αγρίμι
Γιατί κι εσύ μες στις δικές σου νύχτες
Καθώς στερεύουν όλα τα κανάλια
Αυτά που δεν καταλαβαίνεις ονειρεύεσαι

Από τη συλλογή Η δεύτερη πεταλούδα και η φωτιά (1992) του Σταύρου Ζαφειρίου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Σταύρος Ζαφειρίου

Σταύρος Ζαφειρίου, Ηλικία στο φως (β’)

[Ενότητα Ηλικία στο φως]

β’

Δεν είχα τίποτα να επισκεφτώ στο παρελθόν,
γιατί όσα γνώριζα γίνανε πόλη
και το καινούριο έχει τη θέση του κι αυτό
πλάι σε ό,τι αποσυντίθεται και φτιάχνεται πάλι.

«Μα έλα, επίστρεψε», μίλησε ο γέρικος γάτος.
«Έχεις τον φόβο από δυο κάθετα μάτια
που άστραφταν στη στέγη του αχερώνα,
καίγοντας μέσα στη λάμψη τους το απατηλό της σιωπής,
την ψάθα που απλωνόταν στην αυλή με τις μολόχες
το καλοκαίρι,
έχεις αυτό το ποδήλατο με τις τέσσερις ρόδες,
τους τοίχους του ορνιθώνα
κοκκινισμένους στην ψείρα».
Πώς έσκαζαν όταν τις δώσαμε φωτιά μαζί με τον θείο,
τσπατ! τσπατ! μικρές εκρήξεις, επιτόπιες
κι η φλούδα ζάρωνε σ’ ένα μαύρο, ξερό κεφάλι καρφίτσας.

Όμως εκεί, στο τέρμα της οδού Μοναστηρίου
δεν είχε τίποτα από φως.
Μόνο αμαξάδες που φόρτωναν βράδυ το γάλα,
ταξιδεμένους σιδηροδρομικούς
και τα μικρά αγόρια που ζυγώνανε
στην ταπεινή τους πατριδογνωσία.

Και η ζωή δενόταν στην απόσταση ενός σπάγκου
ανάμεσα στον κόμπο του αφαλού
και στον κόσμο του μαντιλιού στο σαγόνι.

Από τη συλλογή Η άτροπος των ημερών (1998) του Σταύρου Ζαφειρίου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Σταύρος Ζαφειρίου

Σταύρος Ζαφειρίου, guarda e passa

Ξενάγηση με drone στο στρατόπεδο του Άουσβιτς

III. guarda e passa

Πώς εκπληρώνει κανείς το καθήκον του; Θέλω να πω: πώς κάνει πράξη απρόβλεπτη το προσχεδιασμένο; Λίγο με νοιάζει ό,τι διδάσκεται γι’ αυτό ή όσα οι αγυρτείες της ανάγκης συμβουλεύουν. Λίγο με νοιάζει η γνώμη (η πεποίθηση) νόθων συλλογισμών.

Θέλω να πω: με ποιον ώμο μπορεί να σπρώξει κανείς, να σωριάσει κανείς σε ερείπια το επόμενο τείχος; Με ποιο πέλμα μπορεί να σκορπίσει τ’ οδόφραγμα και τους σάκους της άμμου στο πιο κάτω σημείο ελέγχου; Με ποιο τρόπο μπορεί ν’ αφαιρέσει κανείς το πράσινο χρώμα από τις θλιβερές γραμμές της εγκατάλειψης;

Κατακτημένη πόλη, κατεχόμενη πόλη, πόλη κομμένη στα δυο, συρματοπλέγματα, ουδέτερη ζώνη, συρματοπλέγματα, κόκκινη οβάλ σφραγίδα εισόδου, γαλάζια τετράγωνη σφραγίδα εξόδου. Χαρτιά.

Ένας άντρας διαβάζει την πύλη του Άουσβιτς.
Διαβάζει ψηλά, στην πύλη του Άουσβιτς,
το καλαίσθητο, σφυρήλατο κύμα.
Περνά επιτέλους την ανοιχτόκαρδη
πύλη του Άουσβιτς
και πιάνει αμέσως δουλειά.
Ξέρει καλά πως η δουλειά απελευθερώνει∙
αυτός είναι ο λόγος που πιάνει αμέσως δουλειά.
Φωτογραφίζει:
τα σύρματα, τους προβολείς, τα φυλάκια,
τους χαλικόστρωτους δρόμους,
τα φροντισμένα κτίρια με τα νούμερα
και το κόκκινο τούβλο,
τον τοίχο των εκτελέσεων, τις κεραμοσκεπές,
το σιδερένιο Π του ικριώματος∙
αλλάζει φακό, φωτογραφίζει:
στις βιτρίνες τις τούφες των μαλλιών,
τις βούρτσες των δοντιών και τις βούρτσες ξυρίσματος,
των παπουτσιών τις στοίβες,
τις βούρτσες γυαλίσματος, τα γυαλιά,
τις θήκες των γυαλιών,
τις χτένες των αντρών, τα χτενάκια,
τις βούρτσες των μαλλιών,
τ’ ακριβά δαντελένια ριπίδια,
τις ομπρέλες του ήλιου∙ φωτογραφίζει,
στις βιτρίνες φωτογραφίζει:
τους ξύλινους βραχίονες, τους ξύλινους πήχεις,
τις ξύλινες κνήμες των αναπήρων,
τις σκουριασμένες ομπρέλες της βροχής,
τις σκουριασμένες λεπίδες ξυρίσματος,
τις βαλίτσες με τ’ άσπρα ονόματα,
τις ριγωτές ασώματες στολές,
τις τρομαγμένες φωτογραφίες των Häftlinge,
τον τρομερό στικτό τους αριθμό,
τους κοιτώνες, τα στρώματα από τσουβάλι και άχυρο,
τα σκεύη μαγειρικής και τα υπολείμματα
της τροφής στα τσίγκινα πιάτα∙
αλλάζει φακό, φωτογραφίζει,
χωρίς να έχει διόλου κουραστεί φωτογραφίζει:
τα υπόγεια κελιά της τιμωρίας,
τον θάλαμο αερίων, τον προθάλαμο,
τους άφθαρτους πάγκους των ρούχων,
τα δίδυμα φουρνάκια από χάλυβα και πυρίμαχο τούβλο∙
φωτογραφίζει, χωρίς να έχει διόλου κουραστεί
φωτογραφίζει,
χωρίς να έχει αντιληφθεί ή δίχως
να έχει ακριβώς συνειδητοποιήσει
πως οι εντολές μεταγωγής και οι λίστες πορείας,
τα υπερπλήρη δρομολόγια των τραίνων
και τα στοιχεία συσκευασίας του Zyklon-B
είναι γραμμένα σε στίχους∙
λυτρωτικούς, φλογερούς, τολμηρούς
ανομοιοκατάληκτους στίχους.

Φωτογραφίζει, φωτογραφίζει, αλλάζει φακό,
αλλάζει μπαταρίες,
φωτογραφίζεται,
μπροστά στα φουρνάκια φωτογραφίζεται,
με την πρέπουσα βεβαίως συνθήκη του χώρου,
ολόκληρη η μνήμη της φωτογραφικής μηχανής φορτωμένη
από αυτή την ψηφιακή βεβαιότητα της συνθήκης του χώρου,
της συνθήκης του άπρεπου χτες
και της συνθήκης του πρέποντος σήμερα,
ενός ολόκληρου χτες και ενός ασυμπλήρωτου σήμερα,

όπου η καμένη σάρκα της ιστορίας θα εκτυπωθεί,
μετά την εξαήμερη εκδρομή,
στην υψηλή ανάλυση των οχτώ μεγαπίξελ.

Από το ποιητικό βιβλίο Ενοχικόν / ο μονόλογος ενός δράστη (2010) του Σταύρου Ζαφειρίου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Σταύρος Ζαφειρίου

Σταύρος Ζαφειρίου, Υστερόγραφο Β’

Υστερόγραφο Β’

Κι ούτε καν σήμερα
Που αγγίξατε τις ανοιχτές πληγές του
Ούτε καν σήμερα
Δεν καταλάβατε
Πόση βροχή και πόση δίψα κρύβει ένα ποίημα

Από τη συλλογή … και να μπλοφάρουμε στο όνειρο (1984) του Σταύρου Ζαφειρίου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Σταύρος Ζαφειρίου

Σταύρος Ζαφειρίου, Υστερόγραφο Α’

Παύλος Σιδηρόπουλος, Οι σοβαροί κλόουν (δίσκος: Φλου (1978))

Υστερόγραφο Α’

Κατευθύνεσαι στην απέναντι νύχτα.
Είμαι ήδη εκεί.
Όταν φτάσεις θάχω θάψει
τις φλογισμένες μου λέξεις.
Θα βρεις μονάχα τα καμμένα μου δάχτυλα
τυλιγμένα σε κίτρινα χόρτα.

Κυρίες και κύριοι
οι κλόουν βγάζουν τα καπέλα που δε φορούν,
υποκλίνονται
και σας χαιρετούν.
Τώρα που βλέπουν το χαμόγελο στα χείλη σας
μπορούν πάλι να φορέσουν τη ματωμένη καρδιά τους, ν’ αποσυρθούν στα παρασκήνια και να χαθούν.

Κυρίες και κύριοι, οι κλόουν σάς αγαπούν.
Τα τελευταία τρικ ξεπηδούν
απ’ τα τεράστια μαύρα παπούτσια τους.
Χειροκροτήστε! Χειροκροτήστε!

Το δάκρυ κύλησε στην άμμο της πίστας
ο κόσμος όμως ήδη στιμώχνονταν στην έξοδο.

Από τη συλλογή … και να μπλοφάρουμε στο όνειρο (1984) του Σταύρου Ζαφειρίου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Σταύρος Ζαφειρίου

Σταύρος Ζαφειρίου, Πάμε να φύγουμε από δω

Πάμε να φύγουμε από δω

Πάντα ξεφεύγουν.
Θυμάσαι.
Οι λέξεις. Πάντα ξεφεύγουν.
Γιατί η πράξη δεν υπήρξε ποτέ.
Γιατί η πράξη είναι η διαφορά.
Βροχή εσωτερική
που ξεθωριάζει τα χρώματα.
Αρρωστημένη ανάγκη.
Πιο βαθιά. Πιο βαθιά
οι λεπτές σου κλωστές.
Κανένα βλέμμα. Κανένας ήχος.
Με την αφαίρεση σε κάθε κίνηση.
Κυκεώνας συγκρουόμενων αντιθέσεων.
Έτσι. Βήμα με βήμα.
Διαιωνίζοντας το αλλοπρόσαλλο.
Ταξιδεύοντας στους μονόδρομους
μιας αμφίδρομης πόλης.
Έτσι. Απελπισία μ’ απελπισία.
Αστείες συνεπαγωγές
σφραγισμένες στις φλέβες.
Το ένα σου μάτι ίσια μπροστά.
Το άλλο τρομαγμένο
θωρώντας τα πτώματα.
Θεωρώντας τα χρόνια μικρές στιγμές
δίχως φως.
Να σε πηγαίνουν και να σε φέρνουν.
Πάντα μέσα στη νύχτα.
Να σου κλείνουν το πρόσωπο.
Να σου γδέρνουν τα όνειρα.
Ξέρω. Ποτέ δε θα σε δω.
Ποτέ δε θάσαι εδώ.
Θυμάσαι.
Δε σου μιλώ. Ουρλιάζω διαπεραστικά
μέσα στ’ αφτί σου.

Φράσεις ασύνταχτες. Μαζί με τον καπνό
του τσιγάρου. Τη μυρωδιά του αλκοόλ.
Μ’ ένα χαμόγελο ερειπωμένο. Μ’ ένα
παιχνίδισμα των βλεφάρων.
Ανεπανόρθωτοι θάνατοι περικυκλώνουν
τον ύπνο σου.
Με αργούς ρυθμούς, με σταθερές γωνίες
η επανάληψη.
Πάλι και πάλι.
Στα ίδια μονότονα ραντεβού με τον εαυτό σου.
Τίποτα έξω από σένα.
Ποτέ μέσα στους άλλους.
Πάλι και πάλι.
Αλαφιασμένη κάμερα με τη δική της γλώσσα.
Με τη δική της ερημιά.
Έτσι. Συλλαβή με συλλαβή. Μελάνι κόκκινο.
Που σε πνίγει.
Διάτρητα προσχήματα.
Που σε κουράζουν.
Πάντα από τη σιωπή ο ερχομός σου.
Καμιά φωνή μυστική.
Κανένα τραγούδι.
Πίσω απ’ την πλάτη σου παραμονεύουν
ανθοπωλεία με σαπισμένα φυτά.

Μια φορά μόνο να πεις.
Χώνω τα νύχια στη σάρκα,
κατεδαφίζω τον πόνο.

Από τη συλλογή … και να μπλοφάρουμε στο όνειρο (1984) του Σταύρου Ζαφειρίου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Σταύρος Ζαφειρίου

Σταύρος Ζαφειρίου, Μ’ ανοιχτά χέρια

Μ’ ανοιχτά χέρια

Πλησιάζω.
Με όμοιες λέξεις
Με όμοιες φράσεις
Πλησιάζω
Ανακαλώ τον εφιάλτη
Τον πυρετό
Την αλήθεια
Ισχυρή δροσιά
Παραμορφώνεις αυτό που υπάρχει
Σαν όγκος
Κάπου στο βάθος της θυρίδας
Που ξεκλειδώνουμε
Το μετατρέπεις
Σ’ εξάνθημα
Σε ομόλογο απεγνωσμένης γραφής
Το ξεπουλάς
Με αντάλλαγμα ένα τοπίο
Τεμαχισμένο
Σε δεκάδες παράθυρα
Μοναχικό
Κατακόκκινο
Μ’ ένα όραμα
Που σφαδάζει ανάμεσα στα δάχτυλα
Ένας κλοιός είναι
Που χαλαρώνει σιγά-σιγά
Κι αφήνει τη μουσική
Να ηχεί
Σαν παράξενος τρόμος
Στ’ αφτιά
Πλησιάζω
Σ’ ανακαλώ
Τ’ όνομά σου
Βουτηγμένο στο οινόπνευμα
Καρφιτσωμένο στον τοίχο
Μια χορδή είσαι
Ακίνητη
Και είμαι αιχμή
Η σταθερή συχνότητα
Των αναφιλητών
Πυροδοτώ το μυαλό μου
Ανατινάζομαι
Πέφτω σε φύλλα
Απροσδιόριστου χρώματος
Απροσδιόριστης εποχής
Αναζητώ
Ένα τέχνασμα
Ένα μηχανισμό για να συλλέγω
Κάθε φορά τις παρενθέσεις σου
Χωρίς να φωνάζω
Βοήθεια
Χωρίς να πληρώνω
Η αισθητική του κενού
Ξαναγεννιέται
Με εικόνες λευκές
Και γυάλινες φούγκες
Το χάσμα
Ανοίγει τρυφερά
Ένας καινούργιος θάνατος
Ήρεμο κλάμα
Είναι οι μέρες
Οι μήνες
Τόσες ταχύτητες που αλλάζουν
Ενώ κυλάω
Σ’ αφύλακτους δρόμους
Παρασέρνοντας
Προφητείες και ωροσκόπια
Αβεβαιότητα είσαι
Και είμαι η αμηχανία
Μιας ξαφνικής φωτογραφίας
Σε ικετεύω
Γίνε βροχή
Γίνε ο απρόσμενος ξένος
Που μπαίνει
Χωρίς να χτυπήσει
Γίνε ο ρυθμός
Ενός ακόμη χαμένου ποιήματος
Γίνε η πράξη της λέξης
Δραπετεύω

Από τη συλλογή … και να μπλοφάρουμε στο όνειρο (1984) του Σταύρου Ζαφειρίου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Σταύρος Ζαφειρίου

Σταύρος Ζαφειρίου, Να περιγράψω κι αυτήν την πορεία

Να περιγράψω κι αυτήν την πορεία

Ο μυστικός δείπνος.
Ο μυστικός ήχος του σαξόφωνου
αργό σκαμπανέβασμα της φλέβας.
Η σταθερή πορεία των πραγμάτων
μέσα σ’ αφόρητες νύχτες ερημιάς.
Ο κρότος,
καθώς η φωνή μου σκορπίζεται στις σκάλες,
καθώς το πρόσωπό μου στρέφεται στο παράθυρο.
Ο μυστικός ύπνος.
Και τα χείλη μου που ακουμπούν νευρικά
στην παγωμένη κοιλιά σου.
Το σημαίνον και το σημαινόμενο
εξαφανίζονται.
Βιώνω την αίσθηση της απουσίας.
Όχι. Δεν περιμένω κανέναν.
Περπατάω μονάχος και σιωπηλός
πλάι στο ξάφνιασμα των ανισόπεδων κήπων.
Και προπαντός δεν ξεχνώ το καδράρισμα.
Τα σχήματα του καπνού.
Το θρήνο της αποκαθήλωσης.
Τα τραύματα της μνήμης
στην υπέρτατή τους προσπάθεια.
Τις στιγμές που χάνονται.
Τις λέξεις που χάνονται.
Όλα υπάρχουν μες στις εκρήξεις.
Όλα υπάρχουν μες στη σκουριά των θαυμάτων.
Να τώρα αυτή η βροχή που ξαναγυρνάει,
μεταφέροντας τα παραμορφωμένα στολίδια
της θάλασσας.
Αυτοί οι καθρέφτες που κατοπτρίζουν
το έλκος της ημιτελούς μέρας.
Αυτά τα επίπεδα που προεκτείνονται
μέχρι την άκρη του βιαστικού μας παράπονου.
Αυτές οι φιγούρες που περιφέρονται,
βυθομετρώντας το παρελθόν,
ανασαίνοντας το γέλιο και τον ήρεμο φόβο
ενός ρημαγμένου ποιήματος.
Να. Τώρα στάζω τις πράξεις μου στο λαιμό σου
μα αυτές επιστρέφουν και με πνίγουν
ήσυχα ήσυχα.

Τα εμβόλιμα πλάνα δημιουργούν την ψευδαίσθηση
ότι ο ήλιος υπάρχει.

Υπάρχει μόνον ο θόρυβος του μετώπου σου
καθώς προσκρούει στο γυάλινο θόλο της πόλης.

Διαδικασία αποσύνθεσης.
Μεταμόρφωση.
Ο κόσμος φτύνει τον κόσμο ίσια στα μάτια.
Ο κόσμος είναι ο στόχος του κόσμου.
Κλείνομαι στη βουή του μυαλού μου
κι ανακαλύπτω τη μεμβράνη που σκεπάζει
τα δευτερόλεπτα της ζωής.
Πιο πέρα αρχίζει η επαρχία
και η ταχύτητα των υπεραστικών λεωφορείων
με τους κίτρινους προβολείς της ομίχλης.
Πιο πέρα αρχίζει η ταραχή, το αλκοόλ
κι η ομορφιά που αθωώνεται στο ρίξιμο μιας ζαριάς.

Οι στεναγμοί του Garbarek
αργά και θλιμμένα σχηματίζουν το κορμί σου.
Η κλεψύδρα αδειάζει και αναστρέφεται.
Το τέλος.
Η καινούργια αρχή.

Οι θεατές βυθίζονται στο αφάνταστο φως. Τρε-γκρο-πλαν.
Το μάγουλό σου με τα σημάδια της αφής. Ο ιδρώτας που παγώνει και σκεπάζει τα μάτια σου. Παράλληλο τράβελινγκ. Η ροή του ποταμού. Η ξύλινη γέφυρα και η γαλάζια ομπρέλα των ποιητών. Το απόμακρο βλέμμα του κλόουν. Η σιωπή του ηλεκτρισμένου του στήθους. Οι ποιητές αναδύονται κι εκτινάσσονται, απαγγέλοντας τις συσπάσεις της ικεσίας.

Το παραλήρημα της τζαζ
μεταφέρεται στην αγωνία της γέννας…

Οι κινητήρες σε λειτουργία.
Αποχαιρετισμός στις σκάλες του σκάφους.
Ο κύριος
με το ξυράφι χαρακώνει το μάγουλό του.
Το αίμα
λερώνει με νόημα το γιακά του λευκού του πουκάμισου.

Από τη συλλογή … και να μπλοφάρουμε στο όνειρο (1984) του Σταύρου Ζαφειρίου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Σταύρος Ζαφειρίου

Σταύρος Ζαφειρίου, Κάποιο άνοιγμα

Διονύσης Σαββόπουλος, Τα κορίτσια που πηγαίνουν δυο δυο
(δίσκος: Φορτηγό (1966))

Κάποιο άνοιγμα

Τα χείλη ανοίγουν διάπλατα. Παγανιστική λατρεία των κάτασπρων δοντιών, βουρτσισμένων επιμελώς με οδοντόκρεμα, εμπεριέχουσα MFP φλουοράιντ.
Η αίσθηση του ιδρώτα ανάμεσα στις δυο ενωμένες παλάμες. Η αίσθηση των χρωμάτων πίσω απ’ το κρύσταλλο του ποτηριού. Διατεταγμένα σώματα. Η σιωπή των διάφανων βολβών. Η λάμψη. Βίωσε την ηδονή της μυστικής συνουσίας. Το ρόπτρο κινείται μηχανικά. Κανένας ήχος. Η αντίφαση. Το ποδήλατο. Η καθαρίστρια στις σκάλες. Η μοναξιά σαν ηθικός προσανατολισμός μέσα στο χώρο. Ο φόβος την ώρα που σβήνει το τελευταίο κίτρινο φως και οι μάσκες πέφτουν για ύπνο. Το αλκοόλ. Η αποκάλυψη. Η ηδυπάθεια. Παροξυσμοί εξομολόγησης. Οργισμένες μαθήτριες προσπερνούν σφυρίζοντας απουσίες. Υγρές πεταλούδες ξεφεύγουν μέσα απ’ τα σκέλια τους κι αυτοχτονούν, αγγίζοντας τα καλώδια του ηλεχτρικού. Ο έρωτας συνωστίζεται στο σεντόνι. Ούτε μια φράση χωρίς περιστροφές. Το κορμί της ελευθερίας αιωρείται ρυθμικά στο τσιγκέλι της αυταπάτης. Κατέβασε τους νεκρούς απ’ τις κρεμάστρες. Το απρόοπτο γέλιο. Η μαγεία του ανέλπιδου κλάματος. Το τασάκι με το σβησμένο τσιγάρο. Το κραγιόν πάνω στο φίλτρο. Εξορυγμένα τα μάτια των θαμώνων τσακίζονται στο τραπέζι. Ξεχειλίζει ο τρόμος των καθημερινών αντικατοπτρισμών. Περίμενε πίσω από την πόρτα. Την έξοδο. Τη λαχτάρα. Το πάθος στο τρίξιμο του μεντεσέ. Τα περασμένα μεγαλεία θα ξανάρθρουν εποχούμενα, κορνάροντας την αγάπη και την άρνηση. Προσεχτικά τ’ ανάγλυφα αγγελάκια των τοίχων ξεφλουδίζονται. Πέφτουν. Τα ζεστά τους μάγουλα συντρίβονται στο ξύλινο πάτωμα. Ερωτισμός στα γυμνά τοπία της πόλης. Μαγνητοταινίες σιδηροχρωμίου αναπαράγουν χωρίς παραμόρφωση τις καραμπόλες του μπιλιάρδου στα σφαιριστήρια της ασφάλειας. Οι φύλακες περιφέρονται ανάμεσα στ’ αγάλματα. Ρευστότητα ακίνδυνων και διαρκών οργασμών. Δολοφόνησε το φως από νέον. Τα ακόρντα του κοριτσιού διαπερνούν το παράθυρο. Καρφωμένα φιλιά στα μαλλιά της Μονρόε το βλέμμα του Τσάπλιν, το χαμόγελο του Ντην, τα άλματα του Λένον στον ουρανό του ροκ εν ρολ. Οι μονόλογοι του κοριτσιού διαπερνούν το παράθυρο. Η ζωή αρχίζει τα μεσάνυχτα με ψευδώνυμα και μεταμφιέσεις. Στο εισιτήριο της επιστροφής καρφιτσωμένο το τραπουλόχαρτο που θα εξιλεώσει την πασιέντζα. Μια φράση. Τρυφερότητα χωρίς συμβολισμούς. Αγωνία χωρίς δραπετεύσεις. Η σκιά απομακρύνεται ακροπατώντας. Στα δάχτυλά της η λάσπη της θάλασσας. Στο πουκάμισό της το αίμα των γκαρσονιών. Μοναχικά ταξίδια με αστραφτερά αυτοκίνητα. Με τον Ρεμπώ να παλινδρομεί και ν’ απαγγέλλει το τέλος του ορίου ταχύτητας. Ο τρελός του χωριού ψιθυρίζει την ομορφιά. Χτύπησέ τον πριν τη φωνάξει. Υποταγή στην ανάγκη. Κουρασμένα παιδιά περιπλανιούνται με νυχτερίδες κρεμασμένες στις μασχάλες. Σκιαγραφούν ευχαριστίες και χειραψίες. Βαρυσήμαντες λέξεις θρησκευόμενων επισήμων. Τα μπράβο των θεατών και τις ολόσωμες υποκλίσεις των θεατρίνων στις παραστάσεις τις φορτισμένες με γαρίφαλα. Κυοφόρησε τα καινούρια ποιήματα. Οι άπραγοι ήρωες αγναντεύουν γύρω-γύρω τους επιβήτορες των καλλιτεχνών, τους ξυπόλητους νέγρους που μιλούν κι αγκαλιάζουν τη γη. Μικρές αράχνες κεντούν λεπτούς, ακίνδυνους τίτλους. Ο χρόνος μιλάει αργά και καθαρά. Τα χοντρά χείλη της φαλακρής τραγουδίστριας τυπωμένα στα χαρτομάντιλα, σήμα κατατεθέν της αγάπης της.

Λίγο αργότερα… πολύ αργότερα, δεκάδες μισόγυμνα κορίτσια θα καπνίζουν αμέριμνα, καθισμένα στα παγκάκια του πάρκου, τις τρυφερές γαλάζιες ανεμώνες που θα φυτρώνουν στα στήθη τους, με όλους τους προβολείς στραμμένους στα ελαφρά, μεταξωτά τους εσώρουχα.
Λίγο αργότερα… πολύ αργότερα, χιλιόμετρα ασπρόμαυρου φιλμ θα προβάλλονται, κομματιασμένες εικόνες, στα ερείπια των ντισκοτέκ και των σούπερ μάρκετ.

Αύριο, θα λεν οι παλιοί, θα φορέσει την καινούρια του πανοπλία.

Από τη συλλογή … και να μπλοφάρουμε στο όνειρο (1984) του Σταύρου Ζαφειρίου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Σταύρος Ζαφειρίου

Σταύρος Ζαφειρίου, Κάθε τοίχος καθρέφτης τώρα πια με λίγα λουλούδια στην άκρη του

Γιάννης Μαρκόπουλος & Γιώργος Χρονάς, Όχι δεν πρέπει
(τραγούδι: Χάρης Ανδρεάδης & Λιλή Χριστοδούλου / δίσκος: Διάλειμμα (1972))

Κάθε τοίχος καθρέφτης τώρα πια με λίγα λουλούδια στην άκρη του

Εκδρομή στα παγκάκια της πόλης
Παγωτό ΔΕΛΤΑ/Καφές σε αεροστεγή συσκευασία
Ο περιπτεράς πρώην κομματάρχης της δεξιάς στην επαρχία Παιονίας
Πρώην πλανόδιος μικροπωλητής
Πρώην κομπάρσος καριέρας με τρία gros-plan στο ενεργητικό του
Ξέρω ξέρω
……Δεύτερο στενό δεξιά κάτω από τις ακακίες.
Ένα παιδί κουνά ρυθμικά στο γρανιτένιο του χέρι
Τις διαστάσεις μιας πυραμίδας
Τουταγχαμών σ’ αγαπώ
Να λοιπόν που μπορούμε και βγάζουμε άναρθρους ήχους ενώ υπάρχει τόση ομορφιά
Μάλλον θα πρέπει να συγκεντρωθώ στο πρόσωπό σου και στη διαφάνεια των κροτάφων σου.

……Ναι! πρέπει πρέπει να συναντηθούμε
……«Τι εννοείς; Τι εννοείς;»
……Η νευρική κραυγή της Νίνα Χάγκεν
……Ενώ τα λεπτά κυλούν και οι καθρέφτες
……Πόντο-πόντο παραμορφώνουν τα είδωλα

Δεν
……Εννοώ
…………….Τίποτα
Απλώς βαδίζω πάνω στο τέμπο που βουλιάζει βαραίνοντας την επιθυμία
Απλώς είμαι σκυμμένος πάνω στις στροφές των ποιητών
Που απαραίτητα πέθαναν νέοι κι ανακαλύπτω την οντότητα των λαβυρίνθων
Απλώς μιλάω
……Μιλάω συνέχεια, πριν και μετά τον καφέ
Κάποια στιγμή σταματώ να ξεκουράσω
……………………………………..τη γλώσσα μου
………………………….Εκμεταλλεύεσαι το κενό
…………………………………………………Βγάζεις
……………………………Το χρυσό σου πιστόλι
…………………………………………Πυροβολείς
…………………..Αυτόματα σβήνουν τα φώτα
…………………………Το κεφάλι μου τινάζεται
………………………………………Και ισορροπεί
……………..Στο σκαρπίνι του διπλανού μου

………Κάποιος μιλά για μιαν άχρηστη μέρα

Ο άλλος ουρλιάζει έξαλλος / Αντιγραφή κασετών σε τρία λεπτά / Η αγορά πλημμυρισμένη από το κλάμα του Καζαντζίδη / «Εγώ με την αξία μου…» / Η αξία μου κυλά στο κοντέρ ενός Revox / Η μουσική και τα τσιγάρα απανωτά /
Φυσικά η μπίρα κατοστάρικο και τα τραπέζια πολυτελείας /
Κι ο Μπάρμαν νεκρός / Τριγυρισμένος από γυναίκες βουβές με κλαρωτές μαντίλες με πλαστικές ποδιές με λεπίδες κάτω απ’ τα μανίκια
Κι όμως
………………….Κάποτε σε λέγαν Αντιγόνη

……Πιθανά να κυκλοφορώ μουδιασμένος
……..Περιγράφω την τελευταία απαγωγή
…………….Την τελευταία πορεία μία μετά
………………………τα μεσάνυχτα με βροχή
…..Γράφω τη φωνή μου και την αποθέτω
…………………………………..στα χέρια σου

……Κι όμως
……………..Κάποτε κάπως σε λέγαν
Τώρα έχεις γίνει καρτ-ποστάλ και σε ταχυδρομώ με κάθε ευκαιρία
Υπάρχει ακόμα και ο ψίθυρος στα FM / Κλείνω το τηλέφωνο και ένα τάνκερ γεμάτο καρδούλες εμβολίζει το στήθος σου.

Χωρίς καμιά προοπτική
ο καιρός των ονείρων περνά
μαζί με τις ρομαντικές διαδικασίες

Στο θάλαμο εντατικής παρακολούθησης ο πιανίστας κι ο αναβάτης της Cross
Νάμαστε πάλι καθισμένοι στο διάδρομο να κοιτάμε τη νοσοκόμα με το δάχτυλο στα χείλη

Ησυχία! Γυρίζουμε

Φωτογραφία με τη Monroe / Στο πικάπ η μαντάμ Μπατερφλάι κι ο Πουτσίνι που καθαρίζει τα δόντια του με τη βελόνα / Έρχεσαι τότε με κορδέλα στα μαλλιά και μου μιλάς Γαλλικά /
…………………………..Παρ’ όλα αυτά σε καταλαβαίνω
Σε πιέζω για να δεις ότι δεν είμαι τρένο / Εμφανίζομαι στην επιφάνεια των πραγμάτων / Εμφανίζομαι στο μάτι της κάμερας / Σφίγγω και συνθλίβω τον αέρα μεταβάλλοντας το τοπίο σε θάλασσα / Εμφανίζομαι μόνος μ’ έναν κατάλογο στη μασχάλη / Πυορροώ / Εγκλωβίζομαι στην υγρή οδύνη των ματιών σου
…………………………………Παρ’ όλα αυτά με φοβάσαι

…………………………………………………………..Παύση

Συγκεντρώνομαι στον απόηχο μια φράσης τυχαίας
… λεπτός χαρακτηρισμός της ναρκοθετημένης περιοχής
…………………………….Που παγιδεύτηκε η ευαισθησία μας
………………………………..Ενός λεπτού σιγή για τα θύματα
………………………………………Που ανατινάζονται μαζί της

Όου yes Τέλος
Τέλος καλό όλα καλά

Τ’ αμάξι στρίγγλισε περνώντας μ’ εκατονπενήντα
Ίσως και μ’ εκατονογδόντα
Και δεν προφτάσαμε να δούμε
Αν αυτό που κουβαλούσε ήταν κάσα
Ή θαλασσαετός

Από τη συλλογή … και να μπλοφάρουμε στο όνειρο (1984) του Σταύρου Ζαφειρίου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Σταύρος Ζαφειρίου

Σταύρος Ζαφειρίου, Η προσευχή των νευρικών αρουραίων

Paul McCartney & John Lennon, Penny Lane (The Beatles (1967))

Η προσευχή των νευρικών αρουραίων

Αργά πολύ αργά
Σαλεύουν τ’ ακρωτηριασμένα λοφία
Πλησιάζουν το μάτι της κάμερας
Καταγράφουν το αρχαίο φιλί
Τ’ ανερμήνευτα σύμβολα
Πού κατέληξαν όλα τα λουλούδια;
Οι στρατιές των μουσικών
Κατεβαίνουν τα μονοπάτια
Ελευθερώνοντας τους κρατούμενους
Των τελευταίων συλλογισμών
Ω! μαγεία της φωτιάς
Ω! επικίνδυνη αίσθηση
Πάνω στον ώμο του δολοφόνου
Μέσα στο στόμα του θύματος
Συμμετοχή στη δημιουργία
Μακρινοί προβολείς
Ανακαλύπτουν τους αγγέλους
Να ταξιδεύουν στη σπηλιά του κακού
Το σφύριγμα
Και το τίναγμα του φιδιού
Τη νεκρική μάσκα στο Penny Lane
Μες στην παλάμη του αόρατου μάρτυρα
Το αυγό σπάζει
Βάφοντας τα φτερά των κορακιών

Το μέλλον καθορίζεται
Από τις πράξεις του σήμερα

Η αρμονία των φαντασμάτων
Καθαγιάζει τη συνουσία
Τα πλαστικά μωρά
Θα κοινωνήσουν τη σοφία των μύθων.

Εγώ θα στέκομαι εδώ και θα σε βλέπω
να προσπαθείς να ισορροπήσεις στην πίστα
με τα ξύλινα πόδια σου.

Από τη συλλογή … και να μπλοφάρουμε στο όνειρο (1984) του Σταύρου Ζαφειρίου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Σταύρος Ζαφειρίου

Σταύρος Ζαφειρίου, Το πρόσωπό σου μια σκιά

Άκης Πάνου, Ήπια τα χείλη σου και χάνομαι
(τραγούδι: Λεωνίδας Βελής / δίσκος: Άκη Πάνου: πρώτη γνωριμία με τον Λεωνίδα Βελή (1984))

Το πρόσωπό σου μια σκιά

Να ξεπεράσουμε το χώρο
Και το χρόνο της δράσης μας
Να ξεπεράσουμε τη φαντασία της ζωής
Να προσανατολίσουμε την ευτυχία μας
Στην ουσιαστική αντίληψη της φύσης
Το λουλούδι κομμένο στα τέσσερα
Αιμορραγεί
Κι ενσωματώνει τον έρωτα
Γονιμοποιώντας την απόλυτη γυναίκα

Κάθε βράδυ
Η μυστική οσμή του αφαλού σου
Μ’ εκσφενδονίζει σε ασπρόμαυρα πλάνα
Σε μπαράκια φανταστικά
Αναπλάθω το σχήμα του κόσμου
Όπως τ’ αντιλαμβάνεται ο αισθησιασμός μου
Αντικρούω το κάθε τι που συλλαμβάνει
Η δυαδική κεραία των προσώπων και των πραγμάτων
Είμαι μετέωρος πάνω απ’ τα πρόσωπα και τα πράγματα
Και αρνούμαι ό,τι δεν είναι παραίσθηση

Όλο το αίμα μου συσσωρεύεται έκπληκτο
Στην καινούρια αφετηρία του
Χαμηλά χαμηλότερα στην άκρη του πούτσου μου
Παράφορα αφήνομαι στην υγρή σύσπασή σου
Παράφορη
Καθολική μητέρα
Φυτρώνω λεπτό τριαντάφυλλο ανάμεσα στους μηρούς σου

Από τη συλλογή … και να μπλοφάρουμε στο όνειρο (1984) του Σταύρου Ζαφειρίου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Σταύρος Ζαφειρίου

Σταύρος Ζαφειρίου, Αυτός που περπατάει στον πάτο της θάλασσας

Λένα Παππά & Αφοί Κατσιμίχα, Παλιά καλοκαίρια
(ερμηνεία: Χάρης & Πάνος Κατσιμίχας / δίσκος: Της αγάπης μαχαιριά (1994))

Αυτός που περπατάει στον πάτο της θάλασσας

Είναι ένας τρελός που
ώρες-ώρες σ’ ονειρεύεται
πεσμένη ανάσκελα
με λίγο αίμα πάνω απ’ το φρύδι…
……………………………………………………….

Με προοπτικές μνήμης
και βλέμματος,
με ρωγμές ικεσίας
παγιδευμένες
σε μαλακά πήλινα σκεύη.

Με προοπτικές βλέμματος
μέσα στη μνήμη.

Όπου η λέξη αγάπη,
όπου η λέξη καταγραφή,
όπου η λέξη ύφος,
όπου η κάμερα διδάσκει
τι είναι Ελπίδα,
όπου το μάτι
ανακαλύπτει ξαφνικά
πως ποτέ του δεν πέρασε
μέσα απ’ το δάσος με τις όρθιες τρίχες
και τα κόκκινα στόματα των αλόγων,
όπου το βίωμα γίνεται ήθος
και κίνηση
αισθητηρίων οργάνων,
όπου οι δείκτες κατευθύνουν σιωπηλά
το πτυσσόμενο βάθος πεδίου,
όπου η γλώσσα γεννά
την καινούργια σχέση.
Εικόνα και πραγματικότητα.
Εικόνα και ήχος.
Εικόνα και εικόνα.

Όπου το μικρό κορίτσι
με τις ολόξανθες μπούκλες
καλωσορίζει τα σημεία και τα τέρατα
σ’ ένα αχρωμάτιστο πλάνο,
εκθέτοντας το τέλειο δάκρυ του
στη γενικότερη θέα.

Από τη συλλογή … και να μπλοφάρουμε στο όνειρο (1984) του Σταύρου Ζαφειρίου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Σταύρος Ζαφειρίου

Σταύρος Ζαφειρίου, Όλα είναι εξουθενωτικά

Σοφία Γεωργαντζή, Μια αγωνία
(ερμηνεία: Δημήτρης Ζερβουδάκης / δίσκος: Πώς να αναπνεύσω (2009))

Όλα είναι εξουθενωτικά

Και κάποια στιγμή, όταν τελειώνουν τα μάτια
και δεν έχεις πια πού να χτυπήσεις,
κοιτάς στον καθρέφτη.
Ανακαλύπτεις τότε για πρώτη φορά
την κόκκινη τρύπα στο μέτωπό σου,
το υγρό που ρέει και σου λούζει το πρόσωπο.
Πετάς το μαχαίρι απ’ το παράθυρο
κι αποφασίζεις να μη μιλήσεις ξανά
με τετράγωνες λέξεις.
Αγκαλιάζεις τρυφερά την αγωνία σου.
Κοιμάσαι μαζί της.

Από τη συλλογή … και να μπλοφάρουμε στο όνειρο (1984) του Σταύρου Ζαφειρίου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Σταύρος Ζαφειρίου

Σταύρος Ζαφειρίου, Υπάρχει καιρός για λευκές νύχτες

Mikhail Nikolaevich Baryshnikov dances Le Jeune Homme et La Mort by Roland Petit (White Nights, 1985)

Υπάρχει καιρός για λευκές νύχτες

Φορώ μαύρα ρούχα και πλησιάζω
το τραπέζι με τα ποτά.
Δε θέλω να μπλέξω
με τους θορύβους του χορού.
Δεν θέλω να παίξω
με οξειδωμένους ανθρώπους.
Προ πάντων δε θέλω να λες
πως είμαι ένα μουντό
και μίζερο απόγευμα.
Θέλω απλά ν’ ακουμπήσω στα χέρια σου,
να ξεκουράσω τα τσακισμένα μου μάτια.

Πρέπει κάποτε να σου πω την αλήθεια.
Το τοπίο που υπάρχει
κάτω απ’ τη γλώσσα μου
σιγά-σιγά ισοπεδώνεται,
γίνεται ευθεία γραμμή,
σε λίγο καιρό θάχει περάσει
στην ιστορία.

Σιγά-σιγά χάνω τον έλεγχο των χρωμάτων.

Από τη συλλογή … και να μπλοφάρουμε στο όνειρο (1984) του Σταύρου Ζαφειρίου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Σταύρος Ζαφειρίου

Σταύρος Ζαφειρίου, Μ’ ένα καινούργιο αρμόνιο

Simon Jeffes, Music for a found harmonium (Penguin Cafe Orchestra, 1982)

Μ’ ένα καινούργιο αρμόνιο

Καπνίζω το τελευταίο τσιγάρο και σηκώνομαι.
Θέλω να μείνω μα στο δωμάτιο
μπαινοβγαίνουν πουλιά,
οι παλιές σου αγάπες.
Τα μισώ αυτά τα πουλιά, τα ζηλεύω,
αν μπορούσα θα τα έπνιγα μ’ ένα ποίημα.
Φεύγω όμως και τ’ αφήνω να κουβαλάνε
χώμα και άχυρα, να χτίζουν στις μασχάλες σου
τις φωλιές τους.

Το βράδυ δαγκώνεις πάλι στον ύπνο μου.
Δε συμβαίνει τίποτε, μόνο που τα όνειρά μου
κυκλοφορούν με σημάδια.
Κι ο κόσμος ρωτάει συνέχεια πώς και γιατί.

Από τη συλλογή … και να μπλοφάρουμε στο όνειρο (1984) του Σταύρου Ζαφειρίου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Σταύρος Ζαφειρίου

Σταύρος Ζαφειρίου, Το γρανιτένιο χέρι είναι μέσα μου

Μάνος Χατζιδάκις & Μιχάλης Μπουρμπούλης, Τραγούδια στο ηλεκτρόφωνο
(τραγούδι: Στέλιος Μαρκετάκης / δίσκος: Για την Ελένη (1978))

Το γρανιτένιο χέρι είναι μέσα μου

Μέσα στο στόμα της πληγωμένης μέδουσας
Η ροή του θανάτου
Η στάχτη των θριάμβων
Η υποψία της παρακμής

Η γαλήνη των κίτρινων φύλλων
Θρυμματισμένη στο πεζοδρόμιο

Κι εσύ που δε θα καταλάβεις ποτέ
Γιατί επιμένω να ρίχνω κέρματα
Στο ηλεκτρόφωνο

Από τη συλλογή … και να μπλοφάρουμε στο όνειρο (1984) του Σταύρου Ζαφειρίου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Σταύρος Ζαφειρίου

Σταύρος Ζαφειρίου, Ένα μονάχα κόκκινο φως

Loreena McKennitt & Χάρις Αλεξίου: Φίλα με, φίλα με
(τραγούδι: Χάρις Αλεξίου / δίσκος: Παράξενο φως (2000))

Ένα μονάχα κόκκινο φως

Υπογράφω τα τελευταία μου λόγια
και κατηφορίζω στη ρίζα σου.
Ο ήχος της πέτρας που σέρνω μαζί μου
αναστατώνει το κέντρο της πόλης.
Μάταια προσπαθώ να σε πείσω
ν’ αλλάξεις τα φύλλα σου.
Προς το παρόν αναρριχάσαι
στις γυαλισμένες υδρορροές,
συνήθως μετά τα μεσάνυχτα.

Από τη συλλογή … και να μπλοφάρουμε στο όνειρο (1984) του Σταύρου Ζαφειρίου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Σταύρος Ζαφειρίου

Σταύρος Ζαφειρίου, Οι άλλοι προχωρούν

Οι άλλοι προχωρούν

Την άλλη μέρα επιστρέφεις
στον τόπο του εγκλήματος.
Μαζεύεις τις λέξεις μου
που σκορπίστηκαν στα τραπέζια,
τις συναρμολογείς
και φτιάχνεις το καινούργιο μου ποίημα.
Λέει για κλωστές, ραφές
και κάτι τέτοια,
δε βγάζω νόημα, άλλωστε τώρα
βρίσκομαι στη μνήμη ενός κομπιούτερ,
περιμένοντας να γίνω λογάριθμος.

Από τη συλλογή … και να μπλοφάρουμε στο όνειρο (1984) του Σταύρου Ζαφειρίου

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Σταύρος Ζαφειρίου