Ό,τι πολύ αγάπησα: ποίηση & μουσική
Μ’ αρέσουν τα ποιήματα που ζουν στο δρόμο, έξω απ’ τα βιβλία: αυτά που τουρτουρίζουν στις γωνιές κι όλο καπνίζουν σαν φουγάρα…Αρχείο για Προπολεμικό τραγούδι
Ευγενικά παιδιά (Πασχαλιές μέσα από τη νεκρή γη)
Ευγενικά παιδιά (διασκευή του τραγουδιού Ζούσα μοναχός χωρίς αγάπη του Μπαγιαντέρα (Δημήτρη Γκόγκου))
Διασκευή & διεύθυνση ορχήστρας: Μάνος Χατζιδάκις
Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος, Στέλιος Μακρυδάκης, Λάκης Καρνέζης
Ηχογράφηση: 1962 (Columbia GCX 101)
Δίσκος: Πασχαλιές μέσα από τη νεκρή γη
Πηγή: Κώστας Παπαδόπουλος: το τρίχορδο της ψυχής μας
Επιμονή (Πασχαλιές μέσα από τη νεκρή γη)
Επιμονή (διασκευή του τραγουδιού Φραγκοσυριανή κυρά μου του Μάρκου Βαμβακάρη)
Διασκευή & διεύθυνση ορχήστρας: Μάνος Χατζιδάκις
Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος, Στέλιος Μακρυδάκης, Λάκης Καρνέζης
Ηχογράφηση: 1962 (Columbia GCX 101)
Δίσκος: Πασχαλιές μέσα από τη νεκρή γη
Πηγή: Κώστας Παπαδόπουλος: το τρίχορδο της ψυχής μας
Ένα κορίτσι από την Αλεξάνδρεια (Πασχαλιές μέσα από τη νεκρή γη)
Ένα κορίτσι από την Αλεξάνδρεια (διασκευή του τραγουδιού Αλεξανδριανή φελάχα του Δημήτρη Σέμση και της Ρόζας Εσκενάζυ)
Διασκευή & διεύθυνση ορχήστρας: Μάνος Χατζιδάκις
Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος, Στέλιος Μακρυδάκης, Λάκης Καρνέζης
Ηχογράφηση: 1962 (Columbia GCX 101)
Δίσκος: Πασχαλιές μέσα από τη νεκρή γη
Πηγή: Κώστας Παπαδόπουλος: το τρίχορδο της ψυχής μας
Το δωμάτιο ενός παιδιού (Πασχαλιές μέσα από τη νεκρή γη)
Το δωμάτιο ενός παιδιού (διασκευή του τραγουδιού Μες στον οντά των Σπύρου Περιστέρη & Π. Παπαοικονόμου (Μίνωα Μάτσα))
Διασκευή & διεύθυνση ορχήστρας: Μάνος Χατζιδάκις
Μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος, Στέλιος Μακρυδάκης, Λάκης Καρνέζης
Ηχογράφηση: 1962 (Columbia GCX 101)
Δίσκος: Πασχαλιές μέσα από τη νεκρή γη
Πηγή: Κώστας Παπαδόπουλος: το τρίχορδο της ψυχής μας
Βασίλης Τσιτσάνης, Σε φίνο ακρογιάλι
Πρώτη εκτέλεση
Σε φίνο ακρογιάλι (Παραγουάη)
Χασάπικο του 1932 (;)
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτη φωνογράφηση: 4 Ιουλίου 1939 [COLUMBIA D.G. 6479]
Πρώτη εκτέλεση: Στράτος Παγιουμτζής & Στελλάκης Περπινιάδης
Μπουζούκι: Βασίλης Τσιτσάνης, μπαγλαμάς: Στέλιος Χρυσίνης, κιθάρα: Κώστας Καρίπης
Το καλοκαίρι τώρα,
σε κάποια φίνα χώρα,
θα πάμε να γυρίσουμε μαζί.
Μακριά σε ξένα μέρη
κι ο κόσμος μη σε μέλλει,
ποτές να μη σου καίγεται καρφί.
Μες στην Παραγουάη,
σε φίνο ακρογιάλι,
θα στήσουμε τσαντίρι ζηλευτό.
Θα πίνουμε σαμπάνια,
πριν πάμε για τα μπάνια,
με μπουζουκάκι έξυπνο, τρελό.
Ένα πανέμορφο προπολεμικό τραγούδι του Τσιτσάνη που σπάνια ακούγεται στις μέρες μας, σε «τρελό» ρυθμό γρήγορου χασάπικου, με ένα ξέφρενο μουσικό φινάλε και, κυρίως, με στίχους που, όπως θα διαβάσετε παρακάτω, έχουν τη δική τους ξεχωριστή και απολαυστική ιστορία:
… Απουσιάζει από το σχολείο, μένει πίσω στα μαθήματα, όμως έστω και δύσκολα καταφέρνει να περάσει την τάξη. Την επόμενη σχολική χρονιά όμως, 1930-1931, τα πράγματα είναι πιο δύσκολα για κείνον. Οι απαιτήσεις του σχολείου είναι περισσότερες. Δεν μπορεί να τα βγάλει πέρα, με δουλειά, μαθήματα και μπουζούκι. Μένει μετεξεταστέος στα μαθήματα: Γεωγραφία, Μαθηματικά και Νέα Ελληνικά. Αποτέλεσμα, μια δεύτερη απομόνωση. Το σχολικό σύστημα της εποχής, που θεωρεί άξιο περιφρόνησης το μαθητή που δεν περνά την τάξη, πλήγωσε την ευαίσθητη ψυχή του μικρού δημιουργού.
Αυτή η αποτυχία ήταν ένα δυνατό σοκ. Όχι άλλη αποτυχία, ποτέ πια στο περιθώριο. Με την ευφυΐα που διαθέτει, διαβάζει τόσο όσο χρειάζεται και το Σεπτέμβριο περνά τα μαθήματα, προφορικά και γραπτά, και προάγεται στην επόμενη τάξη, στην Πέμπτη. Και πάλι όμως αφιερώνει περισσότερο χρόνο στο μπουζούκι και στη δημιουργία τραγουδιών. Η απόρριψη στο μάθημα της Γεωγραφίας είχε και συνέχεια. Έγραψε το τραγούδι «Σε φίνο ακρογιάλι» με δυσάρεστες γι’ αυτόν συνέπειες.
Είχα γράψει το τραγούδι «Σε φίνο ακρογιάλι». Δεν ξέρω πώς, έτσι μου βγήκε, μου φάνηκε ωραίο, εξωτική χώρα άλλωστε η Παραγουάη, αλλά και για να πειράξω λίγο τον καθηγητή της Γεωγραφίας, που ήταν περίεργος και στρυφνός και με είχε κόψει στο μάθημά του, κάνω την Παραγουάη παραθαλάσσια χώρα και γράφω: «Μες στην Παραγουάη, σε φίνο ακρογιάλι».
Το τραγούδι αυτό το τραγουδούσαμε με την τάξη μου στην εκδρομή. Ο καθηγητής μου το άκουσε και πειράχτηκε πολύ, με κάλεσε στο γραφείο και μου λέει: «Ώστε, κύριε Τσιτσάνη, η Παραγουάη έχει φίνο ακρογιάλι; Έλα λοιπόν το Σεπτέμβριο να μας το δείξεις πού είναι». Πέρασα ένα καλοκαίρι κάτω από τη μουριά με το μπουζούκι και τη Γεωγραφία.
Λόγια, τραγούδια, αναμνήσεις και νέες μαρτυρίες για τον Βασίλη Τσιτσάνη. Γεγονότα που σημάδεψαν τη λαμπρή πορεία του στο ελληνικό τραγούδι, ανέκδοτες οικογενειακές φωτογραφίες και άγνωστες στιγμές από τα παιδικά χρόνια του λαϊκού βάρδου, στα Τρίκαλα, περιλαμβάνονται στις 220 σελίδες ενός καινούργιου βιβλίου που κυκλοφορεί σε λίγες μέρες από τις εκδόσεις «Καστανιώτη». Τίτλος της έκδοσης: «Βασίλης Τσιτσάνης Η παιδική ηλικία ενός ξεχωριστού δημιουργού». Συγγραφέας, ο γλύπτης Σώτος Αλεξίου, από την Καλαμπάκα, προσωπικός φίλος του Τσιτσάνη, την περίοδο 1969-1984.
[...]
Από το άρθρο με τίτλο Με το μπουζούκι και τη Γεωγραφία κάτω από τη μουριά… του Πάνου Γεραμάνη στην εφημερίδα «Τα Νέα»
Translatum: Favourite Music and Lyrics – Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936 – 1954
Βασίλης Τσιτσάνης, Στον Άγιο Κωνσταντίνο
Πρώτη εκτέλεση
Στον Άγιο Κωνσταντίνο
Προπολεμικό χασάπικο της περιόδου της Θεσσαλονίκης (1939)
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτη φωνογράφηση: 9 Νοεμβρίου 1946 [COLUMBIA D.G. 6617]
Πρώτη εκτέλεση: Νταίζη Σταυροπούλου & Βασίλης Τσιτσάνης
Με γλέντια, με γραμμόφωνα, με χίλια δυο μεράκια,
που σβήνουνε σκοτούρες και φαρμάκια,
θα κάνω τη φιγούρα μου και θα ‘ρθω απόψε βράδυ
στις δώδεκα μες στο βαθύ σκοτάδι.
Με πόνο θα σου τραγουδώ, με μπουζουκάκι φίνο,
να σου θυμίσω τα παλιά στον Άγιο Κωνσταντίνο!
Για σένα εγώ αλήτεψα και έγινα ρεμπέτης,
μπερμπάντης και ξενύχτης και σερέτης
και δε σου καίγεται καρφί για το δικό μου πόνο,
που κάθε μέρα πνίγουμαι και λιώνω!
Μια νύχτα φεγγαρόλουστη, ένα βραδάκι φίνο,
μη μ’ αρνηθείς το ραντεβού, μικρή μου, που σου δίνω!
Τελευταίος δίσκος της Σταυροπούλου (Νοέμβριος 1946).
Οι στίχοι των στροφών τραγουδιούνται δύο φορές με αντίστροφη σειρά στίχων τη δεύτερη φορά (σχ. 1, 2, 3, 4 – 3, 4, 1, 2).
[Πηγή για τους στίχους: Θεόφιλος Αναστασίου, ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΣΙΤΣΑΝΗΣ, Άπαντα, σ. 104, με τις ανάλογες διορθώσεις μετά από ακρόαση του δίσκου «Η Παρέα του Τσιτσάνη τραγουδάει κλασικά τραγούδια του Βασίλη Τσιτσάνη» (μια παραγωγή του Κέντρου πολιτισμού της νομαρχίας Θεσσαλονίκης και του 9.58 fm ΕΡΤ 3 το 2000)]
Άλλο ένα σπουδαίο χασάπικο του Τσιτσάνη – το τραγούδι γράφτηκε προπολεμικά (το 1939) στη Θεσσαλονίκη, όπου και πρωτακούστηκε και αγαπήθηκε, αλλά ηχογραφήθηκε μετά τον πόλεμο (1946). Πολύ ωραία ερμηνεία στη φωνογράφηση του 1946 από την Νταίζη Σταυροπούλου, μια αξιοσημείωτη όσο και «περίεργη» φωνή με πολύ σύντομη παρουσία στην ελληνική δισκογραφία. Ο Τσιτσάνης ήταν ουσιαστικά ο πρώτος που ανακάλυψε τις φωνητικές της δυνατότητες και δισκογράφησε μαζί της για περίπου μια οκταετία (1939-1946).
Στην άλλη πλευρά του δίσκου βρίσκεται το τραγούδι «Μαζί μου δεν ταιριάζεις» και πάλι με ερμηνεύτρια την Νταίζη Σταυροπούλου.
Translatum: Favourite Music and Lyrics – Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936 – 1954
Βασίλης Τσιτσάνης, Μαζί μου δεν ταιριάζεις
Πρώτη εκτέλεση
Μαζί μου δεν ταιριάζεις
Προπολεμικό ζεϊμπέκικο
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτη φωνογράφηση: 9 Νοεμβρίου 1946 [COLUMBIA D.G. 6617]
Πρώτη εκτέλεση: Νταίζη Σταυροπούλου
Δε θέλω τα ματάκια σου για μένα πια να κλαίνε,
να με αφήσεις ήσυχο κι εγώ ας τυραννιέμαι!
Τους φίλους μου πας και τους λες, τι θες και τους κουράζεις,
αφού σου το είπα καθαρά, μαζί μου δεν ταιριάζεις!
Κοίταξε άλλονε να βρεις και την καρδιά να δώσεις,
αφού για μένα έσβησες, το μέλλον σου να σώσεις.
Τελευταίος δίσκος της Σταυροπούλου (Νοέμβριος 1946).
Ο δεύτερος στίχος κάθε στροφής τραγουδιέται δύο φορές (σχ. 1, 2, 2).
Στην άλλη πλευρά του δίσκου βρίσκεται το τραγούδι «Στον Άγιο Κωνσταντίνο».
[Πηγή για τους στίχους: Θεόφιλος Αναστασίου, ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΣΙΤΣΑΝΗΣ, Άπαντα, σ. 104]
Θαυμάσια ερμηνεία από την Νταίζη Σταυροπούλου σ’ ένα όμορφο ζεϊμπέκικο που δεν ακούστηκε όσο θα του άξιζε.
Translatum: Favourite Music and Lyrics – Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936 – 1954
Βασίλης Τσιτσάνης, Ο γάμος του Τσιτσάνη
Πρώτη εκτέλεση
Ο γάμος τού Τσιτσάνη (Βρήκα τη γυναίκα που γουστάρω)
Χασαποσέρβικο (ίσως τραγούδι του 1938 στη Θεσσαλονίκη ή και παλαιότερο από τα τραγούδια των Τρικάλων)
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτη φωνογράφηση: Δεκέμβριος του 1938 [COLUMBIA D.G. 6449]
Πρώτη εκτέλεση: Στράτος Παγιουμτζής, Στελλάκης Περπινιάδης & Βασίλης Τσιτσάνης
Βρήκα τη γυναίκα που γουστάρω,
είναι η πιο όμορφη και τη θαυμάζω.
Άλλη πια δε θέλω ν’ αγαπήσω,
ήσυχος μ’ αυτήν εγώ θα ζήσω.
Βρήκα πιο όμορφη και μαυρομάτα,
κι όχι πονηρή γαλανομάτα.
Μου τα κάνει όλα στο εντάξει,
τσάρκες πάμε τα βράδια με τ’ αμάξι.
Βρήκα κάποια φίνα και ωραία
που ‘χει πέντε σπίτια στην Περαία,
άλλα πέντε στο Μπαξέ Τσιφλίκι
κι άλλα τόσα στη Θεσσαλονίκη.
Ένα ακόμα πανέμορφο προπολεμικό τραγούδι του Βασίλη Τσιτσάνη, από την περίοδο της Θεσσαλονίκης (1938-1946). Σας έδωσα τους στίχους του πρωτότυπου όπως ακριβώς το τραγουδούσε ο ίδιος ο Τσιτσάνης όταν ήταν στη Θεσσαλονίκη και όπως το λέει πάντα η Παρέα του Τσιτσάνη, αν και η πρώτη γραμμοφώνηση του 1938 από την Columbia (αυτή που ακούτε) κυκλοφόρησε με διαφορετικούς στίχους στο τελευταίο κουπλέ, δηλαδή:
Βρήκα κάποια φίνα και ωραία
που ‘χει πέντε σπίτια στον Περαία,
άλλα πέντε στο Μεταξουργείο
κι άλλα τόσα πάνω στο Θησείο.
Translatum: Favourite Music and Lyrics – Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936 – 1954
Βασίλης Τσιτσάνης, Χαρέμια με διαμάντια
Πρώτη εκτέλεση
Χαρέμια με διαμάντια (Παλάτια χρυσοστόλιστα)
Ζεϊμπέκικο.
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτη φωνογράφηση: Ιούνιος 1940 [COLUMBIA D.G. 6546]
Πρώτη εκτέλεση: Στράτος Παγιουμτζής & Βασίλης Τσιτσάνης
Παλάτια χρυσοστόλιστα, χαρέμια με διαμάντια
θα κτίσω και θα κάθεσαι, να σε κοιτώ στα μάτια.
Σαν άγγελος μού φαίνεσαι στο θρόνο καθισμένη,
ζαλίζομαι σαν σε κοιτώ, μικρή μου παντρεμένη.
Ό,τι ζητήσεις θα το βρεις, μικρή μου παντρεμένη,
δε θα σου λείπει τίποτα, θα ζεις ευτυχισμένη.
Θα χτίσω και θα κάθεσαι, να σε κοιτώ στα μάτια,
παλάτια χρυσοστόλιστα, χαρέμια με διαμάντια.
Κάθε στροφή τραγουδιέται δύο φορές με αντίστροφη σειρά στίχων τη δεύτερη φορά (σχ. 1, 2, 2, 1).
[Πηγή για τους στίχους: Θεόφιλος Αναστασίου, ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΣΙΤΣΑΝΗΣ, Άπαντα, σ. 89]
Προπολεμικό διαμάντι του Βασίλη Τσιτσάνη.
Translatum: Favourite Music and Lyrics – Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936 – 1954
