Ό,τι πολύ αγάπησα: ποίηση & μουσική
Μ’ αρέσουν τα ποιήματα που ζουν στο δρόμο, έξω απ’ τα βιβλία: αυτά που τουρτουρίζουν στις γωνιές κι όλο καπνίζουν σαν φουγάρα…Αρχείο για Παρέα του Τσιτσάνη
Βασίλης Τσιτσάνης, Απ’ τη μάνα μου διωγμένος
Με την Άντζελα Ορφανού από την τηλεοπτική σειρά Ονείρου Ελλάς του Κώστα Φέρρη
Απ’ τη μάνα μου διωγμένος
Κατοχικό ζεϊμπέκικο
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτη φωνογράφηση: Μάιος 1948 [ODEON G.A. 7475]
Πρώτη εκτέλεση: Μάρκος Βαμβακάρης, Βασίλης Τσιτσάνης & Ελένη Λαμπίρη
Απ’ τη μάνα μου διωγμένος
κι απ’ αγάπη ορφανός,
έκανα τους δρόμους ζηλευτό παλάτι μου
και τους πάγκους μες στα πάρκα για κρεβάτι μου.
Σαν τη ρημαγμένη χώρα
μοιάζει η δόλια μου η καρδιά.
Κι αν οι ομορφιές μου όλες νεκρωθήκανε,
η ψυχή κι η αρχοντιά μου δεν χαθήκανε.
Απ’ τη μάνα μου διωγμένος
κι από σένα μακριά,
στη σκληρή μου αλητεία σκανδαλίζομαι,
μια ζωή καταστραμμένη συλλογίζομαι.
Είναι το πρώτο τραγούδι που έγραψε στην Κατοχή (περιοδικό Λαϊκό Τραγούδι, τ. 6, Ιανουάριος 2004, σελ. 50).
Οι δύο τελευταίοι στίχοι κάθε στροφής τραγουδιούνται δύο φορές (σχ. 1, 2, 3, 4 – 3, 4).
Στην άλλη πλευρά του δίσκου βρίσκεται το τραγούδι «Ζητήσατε τη γυναίκα (Σερσέ λα φαμ)».
[Πηγή για τους στίχους: Θεόφιλος Αναστασίου, ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΣΙΤΣΑΝΗΣ, Άπαντα, σ. 89, με τις ανάλογες διορθώσεις μετά από ακρόαση του τραγουδιού από ηχογράφηση στο πλαίσιο της ανθολόγησης των καλύτερων τραγουδιών του συνθέτη από την Παρέα του Τσιτσάνη]
Σημειώσεις του Ντίνου Χριστιανόπουλου στο βιβλίο του Τα τραγούδια του Βασίλη Τσιτσάνη που γράφτηκαν στη Θεσσαλονίκη επί Γερμανικής Κατοχής (Εκδόσεις Μπιλιέτο, Παιανία), σελ. 80:
Το τραγούδι αυτό του Τσιτσάνη το θεωρώ ένα από τα ωραιότερα και υποβλητικότερα ρεμπέτικα. Κρίμα που δεν προσέχτηκε όσο έπρεπε.
Translatum: Favourite Music and Lyrics – Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936 – 1954
Βασίλης Τσιτσάνης, Στον Άγιο Κωνσταντίνο
Πρώτη εκτέλεση
Στον Άγιο Κωνσταντίνο
Προπολεμικό χασάπικο της περιόδου της Θεσσαλονίκης (1939)
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτη φωνογράφηση: 9 Νοεμβρίου 1946 [COLUMBIA D.G. 6617]
Πρώτη εκτέλεση: Νταίζη Σταυροπούλου & Βασίλης Τσιτσάνης
Με γλέντια, με γραμμόφωνα, με χίλια δυο μεράκια,
που σβήνουνε σκοτούρες και φαρμάκια,
θα κάνω τη φιγούρα μου και θα ‘ρθω απόψε βράδυ
στις δώδεκα μες στο βαθύ σκοτάδι.
Με πόνο θα σου τραγουδώ, με μπουζουκάκι φίνο,
να σου θυμίσω τα παλιά στον Άγιο Κωνσταντίνο!
Για σένα εγώ αλήτεψα και έγινα ρεμπέτης,
μπερμπάντης και ξενύχτης και σερέτης
και δε σου καίγεται καρφί για το δικό μου πόνο,
που κάθε μέρα πνίγουμαι και λιώνω!
Μια νύχτα φεγγαρόλουστη, ένα βραδάκι φίνο,
μη μ’ αρνηθείς το ραντεβού, μικρή μου, που σου δίνω!
Τελευταίος δίσκος της Σταυροπούλου (Νοέμβριος 1946).
Οι στίχοι των στροφών τραγουδιούνται δύο φορές με αντίστροφη σειρά στίχων τη δεύτερη φορά (σχ. 1, 2, 3, 4 – 3, 4, 1, 2).
[Πηγή για τους στίχους: Θεόφιλος Αναστασίου, ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΣΙΤΣΑΝΗΣ, Άπαντα, σ. 104, με τις ανάλογες διορθώσεις μετά από ακρόαση του δίσκου «Η Παρέα του Τσιτσάνη τραγουδάει κλασικά τραγούδια του Βασίλη Τσιτσάνη» (μια παραγωγή του Κέντρου πολιτισμού της νομαρχίας Θεσσαλονίκης και του 9.58 fm ΕΡΤ 3 το 2000)]
Άλλο ένα σπουδαίο χασάπικο του Τσιτσάνη – το τραγούδι γράφτηκε προπολεμικά (το 1939) στη Θεσσαλονίκη, όπου και πρωτακούστηκε και αγαπήθηκε, αλλά ηχογραφήθηκε μετά τον πόλεμο (1946). Πολύ ωραία ερμηνεία στη φωνογράφηση του 1946 από την Νταίζη Σταυροπούλου, μια αξιοσημείωτη όσο και «περίεργη» φωνή με πολύ σύντομη παρουσία στην ελληνική δισκογραφία. Ο Τσιτσάνης ήταν ουσιαστικά ο πρώτος που ανακάλυψε τις φωνητικές της δυνατότητες και δισκογράφησε μαζί της για περίπου μια οκταετία (1939-1946).
Στην άλλη πλευρά του δίσκου βρίσκεται το τραγούδι «Μαζί μου δεν ταιριάζεις» και πάλι με ερμηνεύτρια την Νταίζη Σταυροπούλου.
Translatum: Favourite Music and Lyrics – Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936 – 1954
Βασίλης Τσιτσάνης, Η Μαρίτσα στο χαρέμι
Δεύτερη εκτέλεση
Η Μαρίτσα στο χαρέμι (Η Μαρίτσα)
Χασαποσέρβικο
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτες φωνογραφήσεις:
α) 1946 [ODEON G.A. 7375]
Ερμηνεία: Απόστολος Χατζηχρήστος, Γιάννης Σταμούλης & Μάρκος Βαμβακάρης
β) Φεβρουάριος 1947 [COLUMBIA D.G. 6626]
Ερμηνεία: Πρόδρομος Τσαουσάκης, Ιωάννα Γεωργακούλου & Βασίλης Τσιτσάνης
Πάρε βόλτα κι έλα απόψε στις οχτώμισι μ’ εννιά
και στου Μάριου θα μ’ εύρεις καθισμένο στη γωνιά.
Ω! Κοπελίτσα μου,
καλέ Μαρίτσα μου!
Να σε κάνω πριγκιπέσα στο δικό μου τον οντά,
με χανούμια να χορεύεις, κοπελίτσα μου γλυκιά!
Και θ’ ακούσεις τον Τσιτσάνη στην πλανεύτρα την πενιά!
Θα ‘σαι πρώτη στο χαρέμι μέσα στις χανούμισσες.
Θα ‘σαι πρώτη στο χαρέμι μέσα στις χανούμισσες.
Ω! Κοπελίτσα μου,
καλέ Μαρίτσα μου!
Σκλάβες θα σε προσκυνάνε απ’ την καθεμιά φυλή
κι αραπάδες θα ‘χεις χίλιους για σωματοφυλακή.
Και θα έχεις τον Τσιτσάνη συντροφιά σου τακτική.
Ω! Κοπελίτσα μου,
καλέ Μαρίτσα μου!
Να σε κάνω πριγκιπέσα στο δικό μου τον οντά,
με χανούμια να χορεύεις, κοπελίτσα μου γλυκιά.
[Πηγή για τους στίχους: Θεόφιλος Αναστασίου, ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΣΙΤΣΑΝΗΣ, Άπαντα, σ. 115, με τις ανάλογες διορθώσεις μετά από ακρόαση του τραγουδιού από την ηχογράφηση της συναυλίας της Παρέας του Τσιτσάνη στον Πύργο της Ηλείας]
Από τα πιο χαρούμενα και όμορφα τραγούδια του Βασίλη Τσιτσάνη – αγαπήθηκε πολύ και δεν έπαψε ποτέ να τραγουδιέται εδώ και 65 περίπου χρόνια.
Προτιμώ τη δεύτερη εκτέλεση, του 1947, λόγω της αγάπης μου για τον Πρόδρομο Τσαουσάκη.:-)
Με την ευκαιρία που μας δίνεται λόγω του τραγουδιού αυτού, θα πρέπει να επισημάνω ότι όποτε τραγουδούσε ο ίδιος ο Τσιτσάνης σε μαγαζί, δεν έλεγε το όνομά του στα σημεία που το αναφέρουν οι στίχοι. Προτιμούσε να τους τροποποιεί εκείνη τη στιγμή ανάλογα με την περίσταση και την έμπνευσή του.
Translatum: Favourite Music and Lyrics – Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936 – 1954
Βασίλης Τσιτσάνης, Μάγισσα της Αραπιάς
Πρώτη εκτέλεση
Μάγισσα της Αραπιάς
Προπολεμικό χασάπικο.
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτη φωνογράφηση: 1940 [H.M.V. A.0.2657]
Πρώτη εκτέλεση: Στράτος Παγιουμτζής & Βασίλης Τσιτσάνης
Θα πάω εκεί στην Αραπιά, γιατί μ’ έχουν μιλήσει
για μια μεγάλη μάγισσα, τα μάγια να μου λύσει.
Και θα της πω τα βάσανα, αυτά που ‘χω τραβήξει,
και τα σημάδια της τρελής σε μια φωτιά να ρίξει.
Ν’ ανάψουνε και να καούν, πως έκαψαν κι εμένα,
τα μάγια να της πιάσουνε, να σέρνεται στα ξένα.
Ο δεύτερος στίχος κάθε στροφής τραγουδιέται δυο φορές (σχ. 1, 2, 2).
Στην άλλη πλευρά του δίσκου βρίσκεται το τραγούδι «Μια βίλα εγώ θα σου ‘χτιζα».
[Πηγή για τους στίχους: Θεόφιλος Αναστασίου, ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΣΙΤΣΑΝΗΣ, Άπαντα, σ. 83, με τις ανάλογες διορθώσεις μετά από ακρόαση του δίσκου «Η παρέα του Τσιτσάνη τραγουδάει κλασικά τραγούδια του Βασίλη Τσιτσάνη» (μια παραγωγή του Κέντρου πολιτισμού της νομαρχίας Θεσσαλονίκης και του 9.58 fm ΕΡΤ 3 το 2000)].
Εδώ έχουμε να κάνουμε με ένα πραγματικά σπουδαίο χασάπικο του Τσιτσάνη. Πρόκειται για προπολεμική σύνθεση πριν από την περίοδο της Θεσσαλονίκης. Ίσως είναι από τα λίγα τραγούδια-ορόσημα του περασμένου αιώνα που συνεχίζουν να ακούγονται παντού και πάντα εδώ 70 συναπτά χρόνια.
Translatum: Favourite Music and Lyrics – Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936 – 1954
Βασίλης Τσιτσάνης, Δώδεκα η ώρα
Με τη Σωτηρία Μπέλλου
Δώδεκα η ώρα
Ζεϊμπέκικο του 1939, από την προπολεμική περίοδο της Θεσσαλονίκης.
Μουσική & στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης
Πρώτη φωνογράφηση: Νοέμβριος 1939 [COLUMBIA D.G. 6528]
Πρώτη εκτέλεση: Στράτος Παγιουμτζής & Βασίλης Τσιτσάνης
Δώδεκα η ώρα θα ‘ρθω, βρε Μαριώ,
στο παράθυρό σου κάτι να σου πω.
Αν σε καταλάβει, Μαριώ, η μάνα σου,
πες της πως πονάνε τα φυλλοκάρδια σου.
Πες της για να πάει να φέρει το γιατρό
κι, ώσπου να τον φέρει, έχουμε καιρό.
Η βάρκα μάς προσμένει στην ακρογιαλιά,
να φύγουμε, Μαριώ μου, μακριά στην ξενιτιά.
Κάθε στροφή τραγουδιέται δύο φορές με αντίστροφη σειρά στίχων (σχ. 1, 2 – 2, 1).
Στην άλλη πλευρά του δίσκου βρίσκεται το τραγούδι «Την Κυριακή το δειλινό».
[Πηγή για τους στίχους: Θεόφιλος Αναστασίου, Βασίλης Τσιτσάνης, Άπαντα, σ. 73, με τις ανάλογες διορθώσεις μετά από ακρόαση του δίσκου «Η παρέα του Τσιτσάνη τραγουδάει κλασικά τραγούδια του Βασίλη Τσιτσάνη» (μια παραγωγή του Κέντρου πολιτισμού της νομαρχίας Θεσσαλονίκης και του 9.58 fm ΕΡΤ 3 το 2000)]
Translatum: Favourite Music and Lyrics – Βασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936 – 1954
