Ό,τι πολύ αγάπησα: ποίηση & μουσική

Μ’ αρέσουν τα ποιήματα που ζουν στο δρόμο, έξω απ’ τα βιβλία: αυτά που τουρτουρίζουν στις γωνιές κι όλο καπνίζουν σαν φουγάρα…

Αρχείο για Καζαντζίδης Στέλιος

Βασίλης Τσιτσάνης & Νίκος Μάθεσης, Σε διώξαν απ’ την Κοκκινιά

Πρώτη εκτέλεση

Σε διώξαν απ’ την Κοκκινιά

Ζεϊμπέκικο
Μουσική: Βασίλης Τσιτσάνης
Στίχοι: Νίκος Μάθεσης (Τρελάκιας)
Πρώτη φωνογράφηση: 16 Ιουνίου 1950 [H.M.V. A.O. 2939]
Πρώτη εκτέλεση: Πρόδρομος Τσαουσάκης & Ρένα Στάμου

Σε διώξαν απ’ την Κοκκινιά,
για το ‘χες παρακάνει,
και στο Χατζηκυριάκειο, άμυαλη,
άρχισες το σιργιάνι.

Στη Δραπετσώνα τα ‘φαγες
του Παύλου και του Γκίκα
και στα Ταμπούρια του Μηνά, του φουκαρά,
που του ‘μεινε η γλύκα!

Εδώ να κάτσεις φρόνιμα,
τ’ ακούς, ξεμυαλισμένη;
Γιατί αν ήρθες για μαλλί, άμυαλη,
θα φύγεις κουρεμένη.

Ο δεύτερος στίχος κάθε στροφής τραγουδιέται δυο φορές (σχ. 1, 2, 2).

[Πηγή: ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΣΙΤΣΑΝΗΣ, Άπαντα, Επιμέλεια: Θεόφιλος Αναστασίου, έκδοση του περιοδικού λαϊκό τραγούδι]

Αξίζει να αναφέρουμε τα εξής για τον στιχουργό Νίκο Μάθεση και το συγκεκριμένο τραγούδι:

Το δαχτυλίδι του Μάθεση
Σύμφωνα με τις αφηγήσεις των παιδιών του το αγόρασε το 1950 με τα χρήματα που πήρε από τα ποσοστά του ως στιχουργός από το τραγούδι «Σε διώξαν απ’ την Κοκκινιά» σε μουσική Βασίλη Τσιτσάνη. Το δαχτυλίδι είναι ολόχρυσο και το σχέδιο είναι δικό του. Παρουσιάζει ένα κλειστό βιβλίο που πάνω του έχει χαραγμένο το μονόγραμμά του (ΝΜ). Βέβαια το δαχτυλίδι αυτό, όπως μου είπαν τα παιδιά του, είναι «δαχτυλίδι δολοφόνος». Οι γωνίες του βιβλίου χρησίμευαν για να «κατεβάζει πρόσωπα» στους ξυλοδαρμούς και στους καυγάδες του!
[Πηγή: http://www.rebetiko.gr/parusiaseis/mathesis/anekdotes.asp]

Αν και λατρεύω τον τρόπο που τραγουδά ο Πρόδρομος Τσαουσάκης, νομίζω ότι πρέπει ν’ ακούσουμε και μια ωραιότατη μεταγενέστερη ηχογράφηση του τραγουδιού με τον Στέλιο Καζαντζίδη:

Translatum: Favourite Music and LyricsΒασίλης Τσιτσάνης, περίοδος 1936 – 1954

Κώστας Παπαδόπουλος, Λάκης Καρνέζης & Κώστας Μάνεσης, Για μια καλύτερη ζωή

Για μια καλύτερη ζωή

Μουσική: Κώστας Παπαδόπουλος & Λάκης Καρνέζης
Στίχοι: Κώστας Μάνεσης
Πρώτη εκτέλεση: Στέλιος Καζαντζίδης & Μαρινέλλα (1961)

Για μια καλύτερη ζωή
παλεύουμε σ’ αυτή τη γη

Όσο κι αν είμαστε φτωχοί
και μαύρες ώρες ζούμε
τραβάμε μπρος με τη δουλειά
σαν τα χαρούμενα πουλιά
μια προκοπή να βρούμε

Για μια καλύτερη ζωή
παλεύουμε σ’ αυτή τη γη
παλεύουμε σ’ αυτή τη γη
για μια καλύτερη ζωή

Η μοίρα κι αν μας τυραννά
και σ’ άλλους σπίτια χτίζει
να ‘ναι τα μπράτσα μας καλά
κι ο ήλιος που χαμογελά
χρυσάφι μάς γεμίζει

Για μια καλύτερη ζωή
παλεύουμε σ’ αυτή τη γη
παλεύουμε σ’ αυτή τη γη
για μια καλύτερη ζωή

Το μεροκάματο μικρό
να ζήσει η φαμελιά μας
μοίρα καλή μοίρα κακή
το σπίτι μας σαν φυλακή
μα βράχος η καρδιά μας

Για μια καλύτερη ζωή
παλεύουμε σ’ αυτή τη γη
παλεύουμε σ’ αυτή τη γη
για μια καλύτερη ζωή

Αφιερωμένο το τραγούδι στον Διάττοντα! Για τον εξευγενισμό, τον εξαγνισμό, την καθαγίαση που ανέφερε νωρίτερα στο σχόλιό του για σόλο του Κώστα Παπαδόπουλου στο συγκεκριμένο τραγούδι. Για την κάθαρση, συμπληρώνω εγώ. Για την αναγνώριση της αξίας των εργατών της τέχνης (όπως ο Κωστάκης και ο Λάκης τού λαϊκού μας τραγουδιού). Τελικά, για μια καλύτερη ζωή…

Κάνω μια εξαίρεση και ρίχνω σφήνα στα σόλο του Κώστα Παπαδόπουλου ένα τραγούδι.

Γιατί είναι δικό του και του Λάκη Καρνέζη.

Γιατί το ηχογράφησαν τη χρονιά που γεννήθηκα (λέτε να το ‘ξεραν;)

Γιατί μου αρέσουν οι στίχοι τού Κώστα Μάνεση κι ο καημός του απλού Ρωμιού που εκφράζουν.

Γιατί μου αρέσει ο τρόπος που το τραγουδάνε ο Στέλιος Καζαντζίδης και η Μαρινέλλα.

Γιατί η μελωδία του άρεσε πολύ στον Διάττοντα.

Γιατί κάποτε οι εταιρείες δεν ήθελαν συνθέτες τον Παπαδόπουλο και τον Καρνέζη. Χαλούσαν την πιάτσα αν έπαυαν να ήταν απλοί παίχτες. Και δεν τους βοήθησαν. Απλώς τους άφησαν να ηχογραφήσουν μερικά δικά τους τραγούδια για να τους φύγει ο καημός.

Θα τ’ ακούσουμε σ’ αυτό το ιστολόγιο – δεν θα παραλείψουμε ούτε ένα. Άλλωστε, είναι τόσο λίγα – περίπου 50. Αλλά, και περισσότερα να ήταν, για μένα είναι χρέος τιμής και συνείδησης να τα θυμηθούμε. Και στην τιμή και τη συνείδησή μας κομμένα τα παζάρια και τα σκόντα.

Η πρώτη πρώτη δημοσίευσή μου ήταν το «Κοκκινιά 1955» του Κώστα Παπαδόπουλου. Ένα τραγούδι εξίσου σημαντικό με το «Ζεϊμπέκικο της Ευδοκίας» του Λοΐζου, αλλά σαφώς λιγότερο γνωστό και σχεδόν καθόλου προβεβλημένο. Αυτές ήταν οι αδικίες περίεργων καιρών. Δυστυχώς, τα περίεργα συνεχίζονται στις μέρες μας κι ας ροκανίσαμε ήδη την πρώτη δεκαετία ενός νέου αιώνα και μιας νέας χιλιετίας.

Καλή μας ακρόαση, λοιπόν! Και καλή μας χρονιά! Φέτος, αξίζει ν’ ακούσουμε πολλά, να διαβάσουμε πολλά, να κάνουμε πολλά, να νιώσουμε πολλά – για μια καλύτερη ζωή!

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 477 other followers